Dinsdag 28/09/2021

Onderwijs

"Eerlijk? Ik zou niet zonder smartphone kunnen"

Leerlingen van Don Bosco Groot-Bijgaarden wachten op de bus en kijken op hun smartphone. Beeld Illias Teirlinck
Leerlingen van Don Bosco Groot-Bijgaarden wachten op de bus en kijken op hun smartphone.Beeld Illias Teirlinck

Smartphones verbieden? Sommige scholen doen het al. Andere denken er nog niet aan, zo leert een uitgebreide belronde. Maar allemaal willen ze de leerlingen verantwoord leren omgaan met digitale technologieën. "Leerlingen moeten beseffen dat ze niet altijd bereikbaar hoeven te zijn."

Het licht springt op rood. Leerlingen van Don Bosco Groot-Bijgaarden staan buiten klaar om naar huis te gaan. Een groepje is druk in gesprek. Maar minstens evenveel leerlingen halen meteen hun smartphone tevoorschijn en beginnen te bellen, muziek te luisteren of te appen.

Ingo Berghmans (15) houdt even halt en zegt eerlijk: “Ik zou niet zonder smartphone kunnen leven.” Hij geeft aan dat ze op zijn school alleen buiten tijdens de pauze mogen worden gebruikt. “Die maatregel vind ik terecht, ook al heb ik het er soms moeilijk mee. Vorige week heb ik een paar berispingen gekregen, omdat ik tijdens de les een berichtje kreeg en te benieuwd was.”

Cedric Mafranckx (17) heeft daar minder moeite mee. “In de les zet ik de smartphone uit, zodat niemand erdoor wordt gestoord. Als ik om me heen kijk, heb ik niet het gevoel dat zo veel leerlingen eraan verslaafd zijn. Zeker niet de meerderheid. Zelf krijg ik van thuis uit wel mee dat ik er gedisciplineerd mee om moet gaan.” Hij grinnikt. “Mijn ouders zijn allebei leerkracht.”

Pedagogisch directeur Dirk Pint geeft aan dat de school het evenwichtig probeert te benaderen. “We moeten onze leerlingen vooral leren er verstandig mee om te gaan.” Hij heeft ook gehoord dat een kwart van de twintigers geen dag zonder sociale media kan en dat mediaprofessor Lieven De Marez (UGent/Imec) voorstelt het smartphonegebruik op school volledig te verbieden (DM 24/01).

Mediaopvoeding

Vandaag geven Katholiek Onderwijs Vlaanderen en het Gemeenschapsonderwijs geen vaste richtlijnen. Van een algemeen verbod is al helemaal geen sprake, zegt Katholiek Onderwijs Vlaanderen-woordvoerder Marijke Van Bogaert. “Wij vragen dat scholen een bewust beleid ontwikkelen. Het moet voor de ouders en de leerlingen helder zijn. Anders dan de sigaret is het gebruik van een smartphone op zich niet schadelijk, maar bij overmatig of verkeerd gebruik kan het wel degelijk schadelijk zijn. Wij vinden daarom dat een goede mediaopvoeding ook betekent dat we leerlingen ermee moeten leren omgaan.”

Zo’n negen op de tien leerlingen hebben een smartphone, werd eerder duidelijk uit het Apestaartjaren-onderzoek van het Vlaamse Kenniscentrum Mediawijsheid.

Elke school moet daarin zijn eigen weg zoeken, leert een belronde. Veel hangt volgens de koepels af van de leerlingen en de leerkrachten. Waar sommige scholen resoluut voor een verbod kiezen, vaardigen vele andere geen specifieke regels uit. Zij geloven niet in de Franse aanpak, waar vanaf september smartphones op school verboden zullen zijn, en menen dat zo’n regel contraproductief zou werken.

“Vanuit ons pedagogisch project willen we zo weinig mogelijk verbieden”, zegt Patrick De Clercq, directeur van het KA Etterbeek. “Leerlingen moeten leren om zelf hun verantwoordelijkheid te nemen. Ze mogen de smartphone in de pauze gebruiken, verder hangt het af van de leerkracht.”

Het Antwerpse Stedelijk Lyceum Olympiade huldigt eenzelfde principe. “Verbieden doen we niet”, zegt directeur Bram Wellens. “Niet omdat we onze opvoedende taak of het verslavende karakter ervan miskennen, zeker niet. Maar als je ze verbiedt, maak je het niet bespreekbaar en nemen ze gewoon een tweede smartphone mee.”

Grens

Wellens geeft aan dat de leerkrachten de grens bepalen en ongewenst gedrag benoemen. Het is niet de bedoeling dat leerlingen in de gangen bellen of naar muziek luisteren. Als leerlingen continu naar het schermpje zitten te staren, zullen ze daarop ook worden aangesproken.

Waar de smartphone wel een duidelijke plaats krijgt, is in de les. Alle bevraagde scholen geven aan dat ze het toestel op een didactisch verantwoorde manier willen inzetten. Voor opzoekwerk, bijvoorbeeld, of om via bepaalde applicaties antwoord te geven op vragen, zodat de leerkracht in de gaten kan houden of iedereen wel heeft opgelet.

“Buiten de les is de smartphone verboden, ook in de pauze”, zegt René Schroyens, directeur van het Mechelse Sint-Romboutscollege. “Wij vinden sociaal contact belangrijk. Er zijn soms ouders die met de handen in het haar zitten over het smartphonegebruik van hun kinderen. We proberen daarom een leerschool te zijn en willen de leerlingen ook meegeven dat ze niet altijd bereikbaar hoeven te zijn.”

Hij pauzeert. “Onlangs zaten we samen met allerlei directies uit heel Vlaanderen. Een directeur uit Tessenderlo kwam trots aangelopen. 'Wij hebben vandaag een smartphonevrije dag op school', zei hij. Daar moest ik wel om lachen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234