Vrijdag 24/05/2019

Jeugdinstellingen

Eenzaamheid, afzondering en te veel regels: pijnpunten jeugdinstellingen blootgelegd

De gesloten jeugdinstelling van Everberg. Beeld Bas Bogaerts

Nog altijd worden jongeren in de gesloten instellingen regelmatig gestraft en afgezonderd. Dat blijkt uit het eerste jaarverslag van de Commissie van Toezicht de Vlaamse jeugdinstellingen. ‘Eén voet op de zetel: kwartier naar de kamer. Twee voeten: halfuur naar de kamer.’

Een ‘open venster’ op de gesloten jeugdinstellingen. Dat moest de Commissie van Toezicht, die in 2017 werd opgericht, bieden. Nu ligt het eerste jaarverslag op tafel met openhartige getuigenissen van de jongeren zelf. In een gesloten jeugdinstelling komen jongeren terecht na een beslissing van de jeugdrechter, omdat zij een feit hebben gepleegd of uit een verontrustende thuissituatie komen. 

De regels in de instellingen blijken nauwelijks te overzien. “Ik zeg de hele dag door zowat niets anders dan: ja meneer, nee meneer”, zegt een jongere in het verslag. Ook een bron uit een gesloten instelling laat aan deze krant weten dat sommige jongeren voor de minste tegenspraak naar hun kamer worden gestuurd. “Een voet op de zetel: kwartier naar de kamer. Twee voeten op de zetel: halfuur naar de kamer.” Bovendien verschillen deze regels voor elk van de zeven instellingen en voor elke leefgroep daarbinnen.

Werken de regeltjes verlammend? Vooral de onthaalfase, wanneer de jongere de instelling binnenkomt, wekt frustratie bij de jongeren. Ze worden die eerste dagen dikwijls alleen in hun kamer geplaatst en voelen zich eenzaam, bang of verveeld, zo valt te lezen in het jaarverslag.

Tergend traag’

“Veel jongeren komen uit een omgeving zonder structuur”, zegt woordvoerder Peter-Jan Bogaert van het Vlaams Agentschap Jongerenwelzijn. “Ik kan me voorstellen dat zij moeten wennen aan de regels om op tijd op te staan, te helpen poetsen, de tafel te dekken.” Al noemt Bogaert duidelijke regels wel nodig om de veiligheid van de jongeren te waarborgen. “We kijken nu hoe we de jongeren zelf kunnen betrekken bij het opstellen van de regels.”

De pijnpunten bevestigen het ontwerprapport dat afgelopen september al verscheen (DM 3/9). Toen was verder sprake van ‘afschrikwekkende’ isolatiecellen en gebrekkige infrastructuur. Is er na een half jaar dan niets veranderd? “Zonder concrete doelstellingen blijven we praten in het ijle,” zegt Vlaams Parlementslid Lorin Parys (N-VA). “Elke instelling zou dezelfde pedagogische visie moeten hanteren.” 

Jongerenwelzijn noemt dit een ‘aandachtspunt’ en laat weten dat er inmiddels is gewerkt aan de infrastructuur. Parys wil een onafhankelijke crisismanager aanstellen om tijdsgebonden actieplannen op te volgen. Ook oppositiepartij sp.a vindt dat acties ‘tergend traag’ op gang komen. Minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V) ziet “geen manifeste onwil om problemen aan te pakken”. “De instellingen hebben de opmerkingen van de commissarissen opgepikt.”

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.