Dinsdag 21/01/2020

Eenvoud siert

Brussel l Jan Decortes eerste operaregie is een schot in de roos. Zijn Dido and Aeneas is een pareltje van eenvoud, juistheid en ontroering.

Door Stephan Moens

Over Dido and Aeneas van Purcell bestaat het verhaal dat het oorspronkelijk werd opgevoerd in een meisjespensionaat. Dat is maar half waar. Die opvoering was waarschijnlijk een reprise van een masque aan het hof. Maar de mythe heeft lange tijd de uitvoeringsgeschiedenis bepaald: de opera als leerstuk voor jonge meisjes.

Bij Jan Decorte, die het stuk voor het Kaaitheater en het KlaraFestival regisseert, is dat slechts schijnbaar zo. Ja, Dido en haar gevolg zijn hoogst gedistingeerde vrouwen. En ja, de heksen zijn mannen die hen belagen. Maar er is veel meer, en minder.

Rechts het orkest, links het koor, in het midden het paleis: een gouden doek met linten. Wat minimaal lijkt, is in wezen een shakespeariaans decor. In dat licht komen de heksen - en waarom niet ook nog wat van de rest? - net uit Macbeth. De kleine gebaren waarmee de hofdames Dido's liefdesaria begeleiden, zijn minimale relicten van barokke gestiek en geven door hun reductie de gevoelens veel groter en sterker weer dan gelijk welk romantisch armengezwaai zou kunnen. Als contrapunt staat het naïeve getrippel van Sigrid Vinks. Haar Cupido lijkt wel een onschuldig kind, maar zij is het die het noodlot in handen neemt en leidt. De liefde is wreed.

Voor haast elke valkuil van dit heikele stuk heeft Decorte een oplossing gevonden, die in haar eenvoud de verwachtingen tegenspreekt en overstijgt. Zo laat hij de tweede gitaarchaconne niet dansen maar maakt hij er een ballet van vrouwelijke gelaatsuitdrukkingen van. De verschijning van de tovenares als Mercurius is een juweel van naïviteit: vleugeltjes op het hoofd en de stem een octaaf hoger. Zo simpel kan opera zijn.

Ook muzikaal is er gekozen voor eenvoudige oplossingen. Het lied van de matroos als mannenkoortje is bijvoorbeeld bijzonder efficiënt. Richard Egarr dirigeert, na een ietwat lijzige ouverture, met veel drive maar ook met een mooi, lyrisch legato het onvolprezen jonge barokorkest B'Rock en het even jonge maar nog iets schuchterder Octopuskamerkoor. De bezetting wordt gedomineerd door de Dido van Wilke te Brummelstroete: een prachtstem met de rijkdom en de tragiek die voor deze rol vereist zijn. Maar ook het overige ensemble is meer dan efficiënt.

In Dido and Aeneas wacht je altijd op het bloedmooie einde. Decorte heeft van het lamento en de dood van Dido een prachtig bidprentje gemaakt, dat de betekenis in de roos treft. Dido laat Belinda op de troon zitten, waardoor haar afscheidsklacht meteen de troonsovergave wordt. Om te sterven, zijgt zij naast de troon neer, terwijl op de achtergrond de tweede hofdame als Shakespeares black lady naderbij komt. Tijdens de grafzang van het koor strooit Cupido rozenblaadjes uit, waarna zij met gevouwen handjes naast de drievoudige piëta plaatsneemt. Dus toch een leerstuk voor jonge meisjes: juist en ontroerend.

Er is vanavond nog een opvoering in het Kaaitheater.

Voor haast elke valkuil heeft Decorte een oplossing gevonden, die in haar eenvoud de verwachtingen tegenspreekt en overstijgt

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234