Dinsdag 18/05/2021

'Een zwangerschap is nooit ongewenst, wel ongepland'

Vlaanderen heeft uitgebreide hulpverlening voor ouders met ongewenste kinderen

Brussel

Eigen berichtgeving

Marjan Justaert

Xena was een ongewilde baby, in plaats van liefde kreeg ze slaag. Toch is er in Vlaanderen een breed gamma aan oplossingen voor een ongeplande zwangerschap: van abortus over pleegzorg tot je kind afstaan voor adoptie. "Jammer genoeg glippen er nog te veel mensen door de mazen van het net", stelt Kris De Groof van het Steunpunt Algemeen Welzijnswerk. "Daarom pleiten wij voor een heel laagdrempelige hulpverlening."

"Een zwangerschap is nooit ongewenst, maar soms ongepland en kan dan om allerlei redenen als ongewenst ervaren worden door de vrouw", nuanceert Katrien Ruytjens van het Centrum voor Relatievorming en Zwangerschapsproblemen (cRZ). "Een kind kan dan ongewenst zijn, bijvoorbeeld als een vrouw te laat is voor een abortus. Wat dan? Houden of afstaan voor adoptie, denken de meeste mensen. Maar de mogelijkheden zijn niet zo zwart-wit." Een koppel dat slechts tijdelijk niet in staat is om voor hun pasgeboren kindje te zorgen, kan een beroep doen op een tijdelijk steungezin. De moeder houdt dan de ouderlijke macht, maar hoeft niet in te staan voor de zorg. Ook de opvangcentra van Kind & Gezin, een stel pleegouders voor een bepaalde termijn of hulp aan huis kunnen een oplossing bieden.

In het UZ Gasthuisberg in Leuven is er de werking PAReL, illustreert Ruytjens. "Samen met onder meer het cRZ begeleidt de dienst 'parelmoeders' uit kwetsbare groepen van de samenleving, zoals kansarmen of allochtonen. De dienst zoekt samen met de moeders naar nazorg op maat, zodat ze niet aan hun lot worden overgeleverd nadat ze het ziekenhuis verlaten. Nog problemen? De cRZ-luistertelefoon staat voor iedereen open, net als de vertrouwenscentra, waar zelfs een anonieme melding welkom is, aldus Leen Du Bois van Kind & Gezin.

Als een kersverse moeder beslist dat ze haar kindje echt niet wil houden en een tijdelijke oplossing niet ziet zitten kan ze haar boreling afstaan voor binnenlandse adoptie. "Elk jaar hebben we in Vlaanderen zo'n 20 à 30 binnenlandse adopties", legt Geertrui Van Daele van het Gents Adoptiecentrum uit. "Meestal vloeit de beslissing van de moeder voort uit een combinatie van factoren, vaak omwille van hun leeftijd - te jong of te oud - en omdat ze geen kind willen opvoeden. Het gaat altijd om een vrije keuze."

Tine Langedock van het Centrum voor Integrale Gezinszorg Huis Ter Leye in Kortrijk: "Steeds meer moeders die bevallen van een ongepland kind uiten de wens om toch nog een band te houden met het kind. Ze houden de deur op een kier en verkiezen pleegzorg in plaats van adoptie. Pas wanneer blijkt dat tijdelijke hulpverlening geen soelaas biedt, wenden vrouwen zich tot een adoptiedienst." En omgekeerd. "Al zullen we altijd eerst alle andere mogelijkheden bespreken met het gezin. Op een motiverende, maar ook aanklampende manier, want vaak gaat het om mensen die heel snel afhaken", zegt De Groof. "Momenteel worden er nog te weinig stappen gezet om de ouders doeltreffend te begeleiden.

"Daarom mogen we het belang van signaaldetectoren niet onderschatten", pleit De Groof. "Daarmee bedoel ik artsen, crèches, onthaalouders, scholen of familieleden. Zij moeten verwaarlozing, mishandeling of een gebrek aan liefde herkennen en signaleren. In het geval van Xena had blijkbaar niemand opgemerkt dat het kindje mishandeld werd. Helaas komt dat vaker voor. Het moet een hoofdtaak worden van de CAW's om signaaldetectoren te begeleiden en op te vangen. De hulpverlening zou zo laagdrempelig mogelijk moeten zijn." Daarnaast is De Groof een voorstander van opvoedingscursussen of -programma's. "Zo kunnen we probleemsituaties sneller detecteren."

Eerste voorwaarde voor die laagdrempeligheid is het vermijden van de taboesfeer. Ruytjens: "We merken dat er nog heel wat vrouwen aarzelen om zich tot ons te wenden. Het blijft moeilijk om te spreken over een ongeplande of ongewenste zwangerschap: wie kun je vertrouwen, aan wie kan of moet je wat zeggen? Er rust nog een zeker taboe op, al is dat niet nodig en is praten erover een belangrijke eerste stap in preventie van latere problemen."

Luistertelefoon: 078/15.30.45

www.caw.be, www.steunpunt.be of www.kindengezin.be

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234