Woensdag 27/10/2021

Een zomer volgeboekt

Wat is het beste boek dat je dit jaar gelezen hebt (1)? En naar welk boek kijk je verlangend uit (2)? We vroegen het aan schrijvers, journalisten en medewerkers van deze krant. Het verhaal van de Franse filosoof Sylvain Tesson over zijn vrijwillige verbanning naar de Siberische wouden staat met stip op één. Veelzeggend?

Tobi was zeven toen zijn moeder ten onder ging aan de waanzin. Overeem kruipt in het hoofd van de jongen en beschrijft in een sfeer van psychische chaos en vertwijfeling hoe moeders dood leidt tot het mooie meisjeslijk waar het boek mee begint.

Dit victoriaanse kinderboek zou een pareltje zijn vergelijkbaar met Alice in Wonderland. Tjokvol maatschappijkritiek brengt het rare lijstjes, een overzicht van de toenmalige wetenschappelijke discussies en een apologie van de evolutietheorie; een rariteit geschreven door een anglicaanse priester met smetvrees en buitenissige fantasieën.

Schitterend verslag van een zoektocht naar het ware verhaal omtrent een afgereten been dat gevonden is in de rivier de IJssel.

Wil ik al een hele tijd lezen, wat er nog niet van gekomen is, maar nu zal het gebeuren.

Een overzicht, dag na dag, van wat allemaal in dat magische jaar gebeurde, aan de vooravond van de Grote Oorlog. Het Grote Europese Boek: in 310 bladzijden zie je hoe Europa begint dood te gaan. Ontluisterend en tegelijk: wat een grandeur! Over Stalin in vrouwenkleren, de ontdekking van de ozonlaag (volledig intact), over Picasso en Matisse, Rilke en Jünger. Elk fragment prikkelt de verbeelding. Een schatkamer van een boek.

De brieven van een soldaat aan zijn geliefde en omgekeerd. Twee geliefden die elkaar over 'de grens van de dood heen' brieven blijven schrijven. Zeg nu zelf: fantastisch idee.

Op de nieuwe bundel van Mustafa Stitou moesten we tien jaar wachten. Maar het loonde de moeite. Tempel getuigt van de aarzelende zoektocht van een dichter naar zijn identiteit, vreugde en vrijheid, ondanks alles. Stitou verwoordt die indrukwekkend.

De zelfmoord van Sylvia Plath wierp voorgoed een schaduw over het leven en het werk van Ted Hughes. Ik ben erg benieuwd naar de manier waarop deze uitstekende dichter desondanks zijn leven vormgegeven heeft.

Ik heb nog nauwelijks titels gelezen die in 2013 verschenen. Wel heb ik eindelijk The End of Alice van A.M. Homes ontdekt, een gruwelijk meeslepend boek over een zedendelinquent. Het toont ten volle de kracht van literatuur, die je begrip kan laten opbrengen voor zelfs de meest verachtelijke personen. In 't diepst van onze gedachten zijn we allemaal perverse snoodaards.

In de zomer hou ik van vuistdikke boeken. Dit jaar staan onder andere Kafka op het strand van Murakami en Het boek Henry (Signatuur) van Hilary Mantel op het menu.

Het beste wat ik in 2013 las. Het is een boek met een spannend, straf, schrijnend en bijtend verhaal. Bogaert hanteert een magistrale stijl en presenteert een serie doordenkers om stil van te worden.

Dit boek wil ik zo snel mogelijk lezen. Omdat de recensenten warm en koud tegelijk blazen. Omdat Van den Broeck gegarandeerd de ernst lardeert met beklijvende hilarische passages.

Een herontdekt meesterwerk uit 1965 over een leven zoals we dat allemaal hadden kunnen leiden of misschien wel op dit ogenblik leiden. Confronterend. Ontroerend. Een citaat dat meer zegt dan duizend lofprijzingen: "Op heel jonge leeftijd had Stoner gedacht dat liefde een absolute staat van zijn was, die men, als men geluk had, kon bereiken. Als volwassene had hij besloten dat het een schijnvertoning was, die je moest bekijken met geamuseerd ongeloof, mild informeel dedain en een verlegen makende nostalgie."

Door vele collega's geprezen en aanbevolen en nu eindelijk opnieuw beschikbaar in het Nederlands, in een vertaling van Froukje Slofstra.

Debuut van deze theatermaker, en meteen een wondermooi verhaal. Blanke man wordt faliekant verliefd op jonge Rwandese vrouw Lin. Hij wil haar, zij geeft haar kind en vlucht weg in Rwandees verdriet.

Snick, een literair vertaalster, is blijkbaar zot van Joseph Roth en ging op zoek naar sporen van deze joods-Oostenrijkse schrijver in Oostende, Brussel en Amsterdam. Een boek vol zwart-witfoto's en documentjes losweg in de tekst: sinds W.G. Sebald zijn we daar dol op. Ik neem het boek mee op vakantie in Oostende.

De Tilburgse cabaretière Karin Bruers vuurt een spervuur van rake observaties af in een bijzonder spitse taal. Een kat een kat, een kut een kut. Een lach en een bittere traan erbovenop. Omdat korte verhalen ook eens een podium verdienen.

De Italiaanse thriller De vrouwenverkoper van Faletti, en non-fictie John Dickie, Maffiarepubliek (Ambo). Omdat wanneer je opkijkt vanuit je boek je het boek dan in het echt ziet... Aangevuld met De kunst van het reizen van Alain de Botton als dwarsligger in de achterzak.

Bijzonder warme familieroman, waarin zij met verfijnde pen grote thema's als geboorte en dood aanpakt. Haar zinnen zijn uit steen gebeiteld; ze strelen oog en geest. De Coster daalt af in de diepe krochten van het brein, en legt haar vinger op de zere plek van ontoereikendheid.

Deze roman verschijnt postuum, ze was net klaar met schrijven toen ze aan kanker overleed. Het is uitzien naar haar ingetogen stijl, waarin een onderstroom van grote eerbied. Wat zij ook aanraakt, meestal kunstzinnige of ornithologische onderwerpen, het heeft een volstrekt eigenzinnige sfeer.

Als je tijdens het lezen van deze verhalen niet om de haverklap luid in de lach schiet, dan scheelt er iets aan je stembanden.

Ik ga deze zomer op reis naar onder meer Mississippi, wat me wel de geschikte locatie lijkt om mij eindelijk eens aan een van Faulkners kloeke meesterwerken te wagen, temeer omdat de vertaling van Bartho Kriek werkelijk uitmuntend schijnt te zijn. De boeken van Faulkner hebben allemaal fantastische titels, maar deze heeft altijd al het sterkst tot mijn verbeelding gesproken.

De zomervakantie leent zich bij uitstek voor dikke pillen: ik heb enorm genoten van Pier en oceaan, de 800 pagina's die Boekenuilwinnaar Oek de Jong over zijn jeugd in het naoorlogse Nederland heeft geschreven. Een coming-of-age novel, niet alleen van een jongetje dat in de perifere streken van Nederland opgroeide, Zeeland en Friesland, maar ook de transformatie van een zwartekousenland naar de opkomst van de beatgeneratie. De ontworsteling aan de klei, ook nog eens als een stilistische parel geschreven.

Ook van vorig jaar, maar nog steeds nazinderend:In tijden van afnemend licht van Eugen Ruge (De Geus), een driegeneratieroman over een familie Oost-Duitse communisten, waarvan de laatste generatie voor het wilde kapitalisme valt, en de eerste nog trotskistisch dissident was. Over hoe een omgeving je denken en zijn bepaalt, je sociale codes en je ambities, je liefdes en je leven. Het had ook Het verdriet van de DDR kunnen heten. 2Jeffrey Eugenides Middlesex, Prometheus

Dit najaar opent het Red Star Line Museum zijn deuren in Antwerpen, met alle mogelijke verhalen over de migranten die vandaar naar Amerika trokken. Aanleiding om eindelijk na tien jaar uitstel uit de stapel nog te lezen boeken de vuistdikke Middlesex van Jeffrey Eugenides te halen, ook al een generatieroman over een Griekse emigrantenfamilie die in Detroit zal belanden, en waarvan de genen uiteindelijk een hermafrodiet als hoofdpersonage opleveren. Drie miljoen lezers-voorgangers kunnen het niet allemaal bij het verkeerde eind hebben.

Wat ik het mooiste Nederlandstalige boek vond, zal ik aan mijn collega-juryleden van de Ako Literatuurprijs verklappen. Maar het anderstalige boek dat mij het meest intrigeerde was Vergeten koninkrijken van Norman Davies. De eminente Britse historicus vertelt hoe landen ontstaan, bloeien en verdwijnen. En de hele tijd moest ik aan Brussel-Halle-Vilvoorde denken.

Sarah Bernhardt die samen met fotograaf Nadar de lucht in gaat met een luchtballon. En dat in een boek van Julian Barnes over dood, rouwen en liefde. Een zin smaakt alvast naar meer: "Dood mag betekenen dat de dode niet in leven is, maar het betekent niet dat hij niet bestaat."

Onafgewerkt gebleven, door twee auteurs die het aan den lijve konden ondervinden, en misschien daarom zo hopeloos prachtig neergeschreven. Hoe broos en teder passie en liefde elkaar in de weg kunnen staan. Zestig jaar oud is dit, en toch inleefbaar vandaag. Knap vertaald ook, zodat ook in het Nederlands de taal zindert en schrijnt.

Schijnt een overrompelend boek te zijn, het telt ruim 1.000 pagina's en kreeg geen eindredactie van de auteur die jong stierf bij een scheepsramp, waardoor sommige personages in het boek twee keer sterven. Een mengeling van fictie en geschiedenis, over de worsteling van een jongeman met de liefde en zijn idealen tegen de achtergrond van de Italiaanse eenwording. Ik las al een paar fragmenten, en inderdaad: overrompelend!

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234