Zondag 25/10/2020

Een wolvenkind zonder scrupules

ROMAN. Lenny Peeters voert ons in haar romandebuut Dochter mee naar een rauw en bizar universum. Ze laat ons meekijken in het hoofd van een autistisch meisje dat bloed aan haar handen heeft kleven.

'Ik kan enkel cavia's voelen, geen mensen', zo laat het vertelpersonage Dochter zich ontvallen. Empathie is niet het sterkste punt van het opgroeiende meisje. Ze leeft in de cocon van haar eigen geest en heeft amper besef van goed en kwaad.

Haar complete leven draait rond de minutieuze zorg voor haar spartelende cavia's. Maar of ze die taak feilloos aanpakt? Een voor een sterven ze, nadat Dochter de dieren 'in hun vanachteren' volpropt met gewassen, kruiden en grassnippers. Nochtans zou ze hen graag zien kweken en vermenigvuldigen. Daarvoor trekt ze op consultatie bij Jonas. Ze koestert een bijna charismatische bewondering voor de iets oudere buurjongen en wisselt met hem regelmatig 'een muizenkus' uit. Hij misbruikt op zijn beurt haar vertrouwen en laat haar sliploos rondjes voor hem draaien. Naïef en verblind weet Dochter niet beter dan dat het zo hoort.

Ook haar vader, met wie ze na de dood (of de vlucht?) van haar moeder in een scharminkelig huis samenwoont, laat haar maar wat aanrommelen. Op school wordt Dochter van het kastje naar de muur gestuurd en loopt ze iedereen voor de voeten. Maar waarom bevindt de verweesde adolescente zich plots in een politieverhoorkamer en is er sprake van een mes en van bloed? Hier is iets vreselijks gebeurd.

Debutante Lenny Peeters (°1975) werkte tien jaar lang aan Dochter en dat merk je. Dit is een voldragen en weloverwogen roman die de lezer vanaf de eerste hoofdstukken op zijn qui-vive zet. Ieder detail spant samen: dit wordt een hoogst onverkwik-kelijk boek.

Morbide scènes

Peeters, die eerder al een paar schrijfwedstrijden won, is niet vies van morbide scènes. Dieren, waaronder ratten en konijnen, krijgen het zwaar te verduren (GAIA-leden, gelieve zich te onthouden). En ook seksueel misbruik loert in diverse varianten aan de horizon. Maar Dochter is niet in staat de gebeurtenissen een plaats toe te kennen of zich ertegen te verzetten. Ze vindt het doodnormaal wat haar overkomt. En ze volgt haar eigen, hoogst ontregelende logica.

Peeters heeft haar taal doelbewust tot het uiterste ontbladerd. Je zou bijna denken dat ze een zusje is van Elvis Peeters, de schrijver die in Wij of in Jacht gelijkaardige gruwelijkheden opdiste met een minimum aan woorden. Ook hier weet zij door die aanpak de shockeffecten te intensifiëren. En natuurlijk moet je ook even aan Lize Spit denken én de tergende seksuele spelletjes tussen pubers in Het smelt.

In Dochter dalen we pagina na pagina af naar een hellegat op aarde. Bij momenten volgt Peeters daarbij iets te slaafs de voorgekauwde regeltjes van de creative-writingcursussen: in haar timing, haar pijnlijk korte zinnetjes en benige dialogen. Ook het overdadig gebruik van verkleinwoorden stoort, al valt dat enigszins goed te praten door de blik van het zwakbegaafde meisje van waaruit ze schrijft. Dochter is nu eenmaal een soort wolvenkind, een ontspoord specimen zonder vastomlijnde moraal. Wie had haar ooit een houvast kunnen aanreiken? Kan er geen hulp meer voor haar baten? Of zijn het de harde volwassenen die schuldig moeten pleiten?

Met zijn onsentimentele en tegelijk suggestieve toon hakt dit schrijnende debuut er diep in. Lenny Peeters' wereld is gedrenkt in het diepste zwart en puilt uit van dood en verderf.

Lenny Peeters,Dochter, Prometheus, 223 p., 19,99 euro.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234