Woensdag 23/10/2019

Turkije

Een woelige geschiedenis van staatsgrepen

Beeld REUTERS

Turkije heeft een woelige geschiedenis van staatsgrepen. De laatste poging - tot gisteren - dateerde uit 2007, maar mislukte. Een overzicht.

1960

De eerste coup in de geschiedenis van het moderne Turkije - onafhankelijk sinds 1922 - kwam er in 1960. Tien jaar nadat de democratische partij aan de macht kwam, vreesden enkel Turkse officieren dat de grondbeginselen van de republiek onderuit werden gehaald.

Aangespoord door een slechte economische toestand grepen ze op 27 mei 1960 de macht. De heersende partij werd ontbonden, president en premier werden opgepakt en ter dood veroordeeld. De president kwam uiteindelijk vrij, de premier werd een jaar later geëxecuteerd omdat hij de grondwet zou hebben overtreden.

1971

Militairen dwongen premier Süleyman Demirel tot aftreden. Twee jaar lang bleef het land in de handen van het leger. Toen kwamen er weer vrije verkiezingen, maar de instabiliteit was een feit: de ene na de andere regering wisselde elkaar in sneltempo af. Ook de oude premier Demirel kwam af en toe weer op het toneel als eerste minister.

1980

Turkije was in 1980 een instabiel land geworden. Daarom grepen de militairen op 12 september 1980 de macht. Politici kregen huisarrest, politieke partijen werden opgeheven. Pas drie jaar later waren nieuwe partijen weer toegestaan, maar al wie voordien in de politiek zat, mocht geen nieuwe politieke carrière ambiëren.

In 1982 werd een nieuwe grondwet aangenomen, een jaar later kwamen er nieuwe verkiezingen. Na deze staatsgreep werden meer dan een half miljoen mensen opgepakt. 30.000 vertrokken naar het buitenland om politiek asiel aan te vragen. Honderden stierven in mysterieuze omstandigheden.

1997

Op 28 februari 1997 pleegde het leger een staatsgreep. De militairen bleven toen niet aan de macht, maar hielden zo snel mogelijk nieuwe verkiezingen. Hieruit kwamen de ultra-rechtse MHP, Nationalistische Volkspartij, en Anavatan-partisi, de Moederlandspartij, als grote winnaars uit de bus. Zij vormden ook een coalitie en kwamen aan de macht.

2007

Het leger poogde een "digitale staatsgreep" te plegen door op de website van de chef-staf een waarschuwing te plaatsen tegen de op handen zijnde verkiezing van AKP-kandidaat Abdullah Gül tot president. Dit bleef zonder veel resultaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234