Zondag 26/09/2021

Een winterslaap van 250 miljoen jaar

Brussel / Nature

David Adam

Amerikaanse wetenschappers zeggen dat ze een bacterie tot leven hebben gewekt, die de afgelopen 250 miljoen jaar een winterslaap hield. Als dat klopt, hebben de beestjes het record gebroken van de oudste levende soort die ooit werd ontdekt. Voorheen stond die op naam van bacteriën die 25 à 40 miljoen jaar oud waren. De ontdekking doet de kansen toenemen dat het leven lang genoeg kan overleven om naar andere planeten te reizen. Ons volledige zonnestelsel is immers geroteerd in de periode dat deze bacteriën voor het eerst rondkrioelden. "De implicaties zijn groot," zegt John Parkes, microbioloog aan de universiteit van Bristol. "Als bacteriën zo'n lange periode kunnen overleven, kan de vraag gesteld worden waarom ze eigenlijk zouden sterven."

Het geheim van het (bijna) eeuwige leven, zijn sporen. Als er moeilijke tijden aanbreken, leggen bacteriën en gisten nagenoeg alle levensfuncties stil en vormen ze een harde, onverwoestbare structuur. Russell Vreeland van de West Chester University in Pennsylvania zegt nu dat hij uit zoutkristallen, die in Texas gevormd zijn lang voor de dinosauriërs op de aarde rondliepen, sporen van bacteriën heeft gehaald en weer tot leven gewekt. De Bacillus-bacterie die door het team geïsoleerd werd, leeft graag in zout water. Volgens Vreeland zouden de beestjes sporen hebben gevormd. Het zout zou zich daarrond hebben gekristalliseerd. De onderzoekers publiceren hun bevindingen morgen in het tijdschrift Nature.

In het verleden werden al soortgelijke claims geformuleerd én opnieuw verworpen. Sommige wetenschappers zullen ook overtuigd moeten worden van deze onderzoeksresultaten. Belangrijk is de vraag of er een besmetting kon zijn gebeurd door moderne bacteriën. Om dit te voorkomen werden de kristallen gesteriliseerd met sterke zuren en basen, alvorens de sporen eruit werden gehaald. Dat beperkt de kans op besmetting tot minder dan een op honderd miljoen.

Om alle discussies over een mogelijke besmetting te vermijden heeft Vreelands team een procedure gekopieerd die gebruikt werd om sporen te isoleren van een bij die 40 miljoen jaar geleden terecht kwam in amber. In dit geval slaagden de wetenschappers er zelfs in DNA uit de sporen te onttrekken en te analyseren.

Deze nieuwe studie biedt voorlopig wel de sterkste bewijzen voor de overlevingsmogelijkheden van micro-organismen over hele lange perioden, zegt Parkes.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234