Woensdag 20/11/2019

Een wervelwind van wisselende emoties

Een jonge man springt van het dak. Tijdens zijn val komt hij voorbij een raam, waar net een kogel doorheen vliegt, die hem in volle borst raakt. Hij stort dood neer in een soort veiligheidsnet dat anders zijn leven gered zou hebben. Maar er is meer. De kogel werd afgevuurd door zijn eigen moeder, die tijdens de zoveelste ruzie haar man nóg maar eens bedreigd heeft met een geweer. Maar dit keer ging er dus wél een schot af. Vader en moeder zijn stomverbaasd, want ze wisten allebei dat het wapen nooit geladen was. Uit verder onderzoek blijkt dat het wapen een tijdje voordien geladen werd door hun (nu dode) zoon, die zowat gek werd van al dat huishoudelijke gekrakeel en hoopte dat er op die manier misschien een einde zou komen aan alle herrie.

Brussel

Eigen berichtgeving

Jan Temmerman

Dat is geen samenvatting van Magnolia, de nieuwe verbijsterende film van de jonge Amerikaanse scenarist-regisseur Paul Thomas Anderson, die in '97 sterk debuteerde met Hard Eight en nadien verbluffend uitpakte met Boogie Nights, een soort 'familiekroniek' over de porno-industrie in de jaren '70. Geen samenvatting dus, maar slechts één van de drie (voor waar vertelde en prachtig gereconstrueerde) faits divers uit de proloog. Een andere urban legend gaat bijvoorbeeld over een duiker die verzeild raakt in de watermassa die een blusvliegtuig uit een meer heeft opgezogen, zodat hij zijn leven eindigt op een boomtop van een uitgebrand bos. Een ernstige stem heeft het intussen over chance en coincidence en synchronicity, om uiteindelijk te besluiten dat zoiets geen toeval kan zijn, want "deze dingen gebeuren de hele tijd".

Veel tijd om daarover na te denken krijgt men echter niet, want regisseur Anderson steekt dan meteen van wal met zijn verhaal, dat eigenlijk uit een wirwar van elkaar kruisende en/of parallel lopende narratieve lijnen wordt opgebouwd. Binnen de kortste keren worden de belangrijkste protagonisten en de voornaamste locaties geïntroduceerd op een manier die soms naar adem doet snakken. Enkele personages gedragen zich daarbij nogal opgewonden, terwijl anderen hen dan weer tot kalmte willen aanmanen.

Als kijker word je in die beginsequenties zo overdonderd door de flitsende montage en de nerveuze camerabewegingen van die snelle informatiestroom dat je even overweegt om zelf ook 'Calm down! Calm down!' te roepen. Maar stilaan begint de film op een ietwat rustiger ritme te ademen en door de lange speelduur van Magnolia (ruim 180 minuten) krijgt men sowieso ruimschoots de tijd om de diverse personages en hun onderlinge relaties beter te leren kennen.

Alles speelt zich af gedurende één lange dag en nacht, op diverse plaatsen in de San Fernando Valley. De oude Earl Partridge (Jason Robards) ligt op sterven. Zijn jonge, zogenaamde trophee wive Linda (Julianne Moore) raakt in paniek. Ze is indertijd met hem getrouwd voor zijn geld, heeft hem tussendoor ongegeneerd bedrogen, maar beseft nu, te laat, dat ze eigenlijk veel van hem houdt. Een toegewijde verpleger (Philip Seymour Hoffman) doet zijn uiterste best om het lijden van de stervende Earl te lenigen. Hij begint ook een telefonische zoektocht naar Frank (Tom Cruise), Earls totaal van hem vervreemde zoon. Frank blijkt nogal succesvol te zijn als flamboyante goeroe van een bizarre, extreem vrouwonvriendelijke zelfhulpgroep.

Elders in de Valley zijn de opnamen bezig van de populaire televisiequiz What Do Kids Know, waarvan Earl jarenlang de producer is geweest. Het spelletjesprogramma wordt gepresenteerd door veteraan Gator (Philip Baker Hall), die net vernomen heeft dat ook hij nog slechts enkele maanden te leven heeft. Hij probeert weer contact te krijgen met zijn dochter Claudia (Melora Walters), die compleet onder de coke zit, maar toch nog helder genoeg van geest blijkt te zijn om haar vader woedend de deur te wijzen. Als haar radio zowat de hele buurt op stelten zet, krijgt Claudia het bezoek van agent Kurring (John C. Reilly), een lieve man die eerder voor missionaris dan voor flik in de wieg gelegd lijkt.

Tijdens de What Do Kids Know-show doen zich enkele problemen voor met wonderkind Stanley (Jeremy Blackman), die graag zou hebben dat zijn vader Rick (Michael Bowen) wat vriendelijker zou zijn. Elders in de stad tracht Donnie Smith (William H. Macy), die in de sixties de ster van diezelfde quizshow is geweest, zijn professioneel en emotioneel leven ietwat onder controle te krijgen. Enzovoort, enzoverder.

Als ensemblefilm biedt Magnolia voldoende tijd en ruimte aan de talrijke personages om zich een plaats te verwerven binnen deze mozaïek van wisselende situaties en veelal negatieve emoties. En dat zijn er nogal wat: eenzaamheid, verdriet, spijt (véél spijt), rancune, bitterheid, woede, ontgoocheling, berouw, enz. Net als in Boogie Nights blijkt het hier om een vreemdsoortige 'familiekroniek' te gaan, met dit keer ook enkele opmerkelijke bijbelse referenties, gaande van kinderen die moeten boeten voor (of in ieder geval de pijnlijke repercussies ondervinden van) de zonden van hun vaders tot en met het plots uit de hemel vallen van één van de plagen van Egypte!

Door de kaleidocopische vertelstructuur en de ensembleaanpak wordt Magnolia nu vaak vergeleken met enkele Altman-films, zoals Nashville en Short Cuts, maar scenarist-regisseur P.T. Anderson geeft wel degelijk blijk van een eigen stijl en een specifieke 'morele' teneur. Het resultaat is een film die verrast door zijn durf, pijn doet door de geëtaleerde (emotionele) wreedheden, verbluft door zijn originaliteit en ontroert door zijn medelijden. Sterk, zéér sterk.

TITEL: Magnolia. REGIE en SCENARIO: Paul Thomas Anderson. FOTOGRAFIE: Robert Elswit. MUZIEK: Jon Brion en Aimée Mann. PRODUCTIE: Joanne Sellar voor New Line Cinema. VERTOLKING: Tom Cruise, Melinda Dillon, Luis Guzman, Philip Baker Hall, Philip Seymour Hoffman, William H. Macy, Alfred Molina, Julianne Moore, Michael Murphy, John C. Reilly, Jason Robards, Jeremy Blackman, Melora Walters, Michael Bowen, Henry Gibson e.a.

VS, 1999, kleur, 184 min. Gedistribueerd door Cinéart.

'Magnolia' verbluft door zijn originaliteit en ontroert door zijn medelijden

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234