Vrijdag 18/06/2021

Een wereld van papier

SINT-AMANDS

Ooit was Emile Verhaeren (1855-1916) het monument van de Belgische cultuur: een Vlaming uit Sint-Amands die in het Frans gedichten schreef. Hij was het boegbeeld van een generatie symbolisten en andere nieuwlichters met het hart op de juiste (linkse) plaats. Zijn museum bij de Schelde heeft een mooie kleine tentoonstelling gebouwd over zijn intellectuele biotoop.

undefined

Misschien is het wel een schilderij dat onze dichter des vaderlands in de geschiedenis heeft gekatapulteerd. Op het pointillistische doek De lezing van Théo Van Rysselberghe uit 1903 zit een man met een pluizige walrussnor en een scharlaken jasje aan een tafel uit zijn werk voor te lezen in het gezelschap van enkele heren van stand. Onder de geduldige toehoorders van maître Verhaeren herkennen we de schrijver André Gide, de schilder Cross en de criticus Fénéon. Het schilderij heeft de reis uit zijn vaste Gentse stek niet gemaakt, maar daarom niet getreurd. De scenografie van de twee relatief kleine museumzalen in Sint-Amands trekt de symboliek van de tafel, waaraan zowel wordt gewerkt als gediscussieerd en verbroederd, door. Als de tentakels van een houten inktvis, meteen een knipoog naar Verhaerens legendarische bundel Les Villes Tentaculaires, slingert het meubel zich door de ruimte. In de vitrines en lades zijn zeldzame boeken, foto’s en andere documenten verzameld, die samen met kunstwerken een aardig beeld ophangen van Verhaerens intellectuele omgeving.

Artistieke schutkring

Iedereen kende iedereen in de artistieke schutkring anno 1900: een handvol invloedrijke tijdschriften en anderhalve familie volstonden om de avant-garde vorm te geven. De symbolist William Degouve de Nuncques was Verhaerens schoonbroer, en Van Rysselberghes echtgenote Maria Monnom had innige vriendschappen met zowel Gide als Verhaeren. De Brusselse uitgever Edmond Deman publiceerde een dertigtal bundels van de meester, die door de usual suspects uit de salons van Les XX en La Libre Esthétique werden geïllustreerd. Advocaat en politicus Edmond Picard stond mee aan het roer van de kunstscène in de hoofdstad. De Oostenrijkse schrijver Stefan Zweig vertaalde Verhaerens werk naar het Duits en was een graag geziene gast op diens landhuis in Le Caillou-qui-bique. Ook Spilliaert, Dario de Regoyos, Constant Montald, Fernand Khnopff en Georges Tribout waren intimi van de wijze man met de woeste snor. Goed gekozen en zelden getoonde werken van deze artiesten krijgen hier een ereplaats, maar ook een minder bekende figuur als de Bulgaarse dichter en vertaler Geo Milev komt aan bod in deze stemmige en uitstekend gedocumenteerde expositie.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234