Donderdag 24/09/2020

Wetenschap

Eén walvis is bijna 2 miljoen euro waard

Een bultrug. De walvis is goed voor de visstanden, het ecotoerisme en de opslag van CO2.Beeld AFP

1.000 miljard dollar in totaal, dat is wat walvissen betekenen in termen van geld. Beschermen is dus wel degelijk zinvol, concludeert de wetenschap.

Het doden van een walvis is een prijzige aangelegenheid, zo blijkt uit onderzoek dat gepubliceerd werd door het Internationaal Monetair Fonds (IMF). De actie vernietigt 2 miljoen dollar (1,85 miljoen euro) die het dier kan leveren voor het behoud van een gezonde planeet.

De walvis levert namelijk allerlei 'ecosysteemdiensten'. Zijn bestaan is goed voor de visstanden, het ecotoerisme en de opslag van CO2. Als een walvis sterft, zakt die naar de bodem van de oceaan en neemt 33 ton CO2 mee, die in zijn lichaam is opgeslagen. Dat blijft daar eeuwenlang zitten. En waar het grootste zoogdier op aarde is, is ook een van de kleinste: fytoplankton. Dat organisme in de oceanen neemt 40 procent van de kooldioxide in de atmosfeer op, vergelijkbaar met de bijdrage van vier regenwouden zo groot als de Amazone.

Meer fytoplankton betekent dus meer opname van CO2. Fytoplankton groeit goed op de poep van walvissen. Door de zwembewegingen van de walvis bereiken mineralen uit de ontlasting het zee-oppervlak. Die mineralen zijn op veel plekken schaars. Meer walvissen betekent dus meer fytoplankton.

Als de activiteiten van het kleine organisme slechts 1 procent zouden toenemen, zou dat al enorm uitmaken voor de opname van kooldioxide: vergelijkbaar met de plotselinge verschijning van 2 miljard volwassen bomen. Biologen schatten dat er door bejaging en bedreigingen zoals plasticvervuiling, scheepvaart en herrie nog maar een kwart over is van de oorspronkelijke populatie walvissen. Het waren er vier tot vijf miljoen, nu zijn het er zo'n 1,3 miljoen. Als er meer walvissen zouden zijn, zou dat een grote bijdrage leveren aan het verminderen van het klimaatprobleem. De techniek is vrijelijk beschikbaar gesteld door de natuur, anders dan dure CO2-opslagprojecten die nog niet van de grond komen.

Economische waarde

Maar het beschermen van walvissen kost ook geld. Is die uitgave economisch te verantwoorden, vroegen de onderzoekers - economen van het IMF en twee universiteiten - zich af. Dan moet je weten wat de geldelijke waarde is van een walvis.

Met behulp van onder meer de marktprijs voor uitstoot van CO2, de gemiddelde activiteit van een volwassen walvis en zijn bijdrage aan andere zaken als het klimaat, toerisme en het bevorderen van populaties vissen en zeevogels komen de economen op een getal: ruim 2 miljoen dollar per walvis en in totaal meer dan 1.000 miljard dollar voor de huidige populatie grote walvissen. En dat zijn dan nog voorzichtige schattingen, melden ze.

Beschermen is dus zinvol, concluderen de wetenschappers. Daarbij valt een voorbeeld te nemen aan het programma tegen ontbossing van de VN. Dat voorziet in certificaten en financiële prikkels. Een optie zou kunnen zijn om rederijen die voor walvissen verstorende routes mijden, financieel te compenseren.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234