Vrijdag 24/09/2021

Een vrome maar vrolijke vrek

Alleen katholieke organisaties maken kans op het geld van koningin Fabiola (84) en 'bastaardkinderen' vallen sowieso uit de boot. De statuten van haar nieuwe stichting Fons Pereos tonen het beeld van een ultravrome vrouw die op de kleintjes let. Kim Herbots

Fabiola is een zure feeks, een ultramontaanse heks die in Laken achter de schermen aan de touwtjes trekt. Het was zij die Boudewijn ophitste om de abortuswet niet te tekenen. Het was zij die de familie meetrok in het web van het oerkatholieke Opus Dei. Minzaam lachend wanneer het publiek toekijkt, boos en bits als de deuren gesloten zijn.

Dat is het beeld dat het grote publiek heeft van de weduwe van koning Boudewijn. Die voorstelling werd gevoed door de verhalen van wijlen hofmaarschalk Herman Liebaers. Hij hing het beeld op van een vrouw die de koning domineerde. Liebaers citeerde vaak en graag de Waalse grondwetsspecialist François Perin die zei 'Le roi c'est la reine' en herinnerde aan het feit dat prins Laurent Fabiola 'een Spaanse heks' noemde."

Dansen op tafel

De huidige generatie biografen en royaltywatchers kijkt helemaal anders naar de koningin. Ja, ze is vroom, maar ook vrolijk. De perfecte afspiegeling van haar stamboom, die zowel teruggaat tot een van de medestichters van de jezuïeten als tot de Borgia's, de meest liederlijke pausenfamilie die er ooit geweest is.

"Bij de Mora y Aragons waren ze met zeven kinderen", vertelt koningskenner Jan Van den Berghe. "Ik heb ooit een van haar broers geïnterviewd. Hij zei dat Fabiola de meest uitbundige van de familie was." Vraag is of dat een prestatie was. De familie was zeer religieus. Haar vader stierf net niet in de kerk. Don Gonzalo de Mora had de gewoonte om met zijn ogen dicht te communie te gaan. Hij struikelde, liep een open beenbreuk op en overleed aan de complicaties.

"De sfeer was er niet altijd even vrolijk," beaamt Van den Berghe, "maar Fabiola, die danste de flamenco." Dat bevestigt Brigitte Balfoort, auteur van Koningin Fabiola. Een meisje van 80. "Voor haar tijd was ze zeer vooruitstrevend: ze woonde alleen, reed met de auto en sprong op de tafel om te dansen."

Maar religieus was ze. En dat werd enkel versterkt door haar huwelijk. Elke dag werd er een mis bijgewoond, een gewoonte waarin Fabiola tot op de dag van vandaag volhardt. Zelfs op reis gingen de bidkussentjes mee en werd er een priester opgetrommeld. "Maar Boudewijn was fanatieker dan Fabiola", zegt Balfoort. "Zijn geloof was somberder. Zij nam de gitaar en zong een liedje, hij stond 's nachts op om voor Maria te bidden. Dat vond de koningin overdreven." Boudewijn ging zelfs zover dat hij zijn uurwerk elk uur op het uur even liet biepen. Als hij het geluid hoorde, dacht hij aan God.

Dat doet Fabiola niet. "Maar ze is wel zo gelovig dat ze meent dat Boudewijn niet echt dood is", zegt Balfoort. "Ze praat dagelijks met hem en is ervan overtuigd dat hij antwoordt. Als mensen raad nodig hebben, adviseert ze hen om ook met Boudewijn te praten."

Het verwondert dan ook niet dat haar erfenis enkel zal gaan naar kinderen die geboren werden uit 'een eerste religieus katholiek huwelijk' en naar katholieke goede doelen. "Nogmaals, ze is goedlachser dan ze lijkt," zegt Balfoort, "maar het is wel een feit dat ze anders kijkt naar bijvoorbeeld gescheiden mensen." Ooit veranderde ze zelfs van gynaecoloog omdat hij op het punt stond om te scheiden.

Opus Dei

Het verhaal van Opus Dei is een mythe, vertelde Luc Tayart de Borms, afgevaardigd bestuurder van de Koning Boudewijnstichting ooit in Humo. De koninklijke familie is lid van de charismatische beweging, maar verder gaat het niet. "Er zitten in haar grote Spaanse familie leden van Opus Dei, net zoals er republikeinen aanwezig zijn", zei Tayart de Borm. "Zelf ontkent ze lid te zijn van Opus Dei."

Ook met de abortuswet zou Fabiola niks te maken gehad hebben. "Zij stond vanzelfsprekend achter Boudewijn," zegt Balfoort, "maar de overtuiging om niet te tekenen kwam van hemzelf. Hij was zeer koppig."

Meer nog dan verzekeren dat het geld in katholieke handen blijft, zorgt de stichting er ook voor dat de erfgenamen hoge successierechten vermijden. Dat verbaast niemand: Fabiola is zuinig. "Op het gierige af", zegt Balfoort. "Vroeger zette ze de melkflessen buiten op de vensterbank in plaats van in de frigo. En alle lichten moesten altijd uit."

"Het zou me niet verbazen als de koningin dit nog met Boudewijn besproken heeft", vervolgt ze. De statuten van stichting van Fabiola zouden praktisch een kopie zijn van die van Boudewijn destijds. "Dat ze de Spaanse familie wil betrekken, zal haar eigen keuze zijn. Ze heeft een goed contact met haar neefjes en nichtjes. Die komen regelmatig logeren in Stuyvenberg. Maar in de caritatieve doelen herken ik meer de hand van Boudewijn. Ik betwijfel dat ze zelf veel nagedacht heeft over de details. De koningin is een zeer chaotische vrouw."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234