Zaterdag 03/12/2022

Een verklaring vanwege twee 'aasgieren' van 'de media'

Machteld Libert en Philip Heymans weerleggen de kritiek op de rol van 'de media' in het Dendermonde-drama. Machteld Libert en Philip Heymans zijn journalisten van het VRT-nieuws.

In de voorbije dagen kwam er vanuit verschillende hoeken kritiek op de rol van 'de media' bij de steekpartij in Sint-Gillis-Dendermonde. 'De media' zouden sensatiebelust hebben gehandeld, zware fouten gemaakt hebben en geen respect getoond hebben voor de slachtoffers. VRT-verslaggevers Machteld Libert en Philip Heymans leggen uit waarom zij zich niet aangesproken voelen door die kritiek.

Dat er in de eerste uren na de feiten in Sint-Gillis-Dendermonde veel informatie is verspreid die achteraf niet bleek te kloppen, is een juiste vaststelling. Op zo'n ogenblik heerst er chaos. Het duurt dan soms uren om op het eerste gezicht evidente informatie gecheckt te krijgen - hoeveel dodelijke slachtoffers zijn er? Hoeveel gewonden? En op zo'n moment is dat logisch. Wijzelf hebben op dat moment aangegeven dat het niet vanzelfsprekend was om een duidelijk zicht te krijgen op het aantal slachtoffers die te betreuren vielen. Overigens: als we in de archieven zouden gaan zoeken naar de informatie die meteen na de aanslagen van 11 september 2001 is verspreid, dan zal daar ook heel wat tussen blijken te zitten dat achteraf niet helemaal klopte. Moet je dan maar zwijgen tot je over alles volledig zeker bent? Neen. Je moet zeggen over welke informatie je beschikt, en daarbij duidelijk maken wat al zeker is, en wat nog niet helemaal vaststaat. Daar zijn formuleringen belangrijk: 'wij weten nog niet met zekerheid' of 'informatie die we nog niet bevestigd hebben gekregen' of 'we horen'.

Correcte feiten
Van oud-collega Walter Zinzen kwam (in De Standaard) de kritiek dat 'de media' ook in de dagen daarna foute informatie hebben verspreid. Ook daardoor voelen we ons niet aangesproken. Enkele voorbeelden: de VRT-nieuwsredactie had als eerste in Vlaanderen de zwartwitfoto die al herhaaldelijk is opgedoken. Toch hebben we hem pas als een van de laatste media verspreid, omdat we niet honderd procent zeker waren dat het wel degelijk om Kim De Gelder ging. Ook de volledige naam van de dader wisten we al nog voor het parket zijn initialen vrijgaf. Maar we hebben ons in eerste instantie gehouden aan de richtlijn om enkel de initialen te gebruiken. Pas toen alle andere media de volledige naam van de jongeman verspreidden, hebben wij dat ook gedaan. Omdat we merkten dat die naam een eigen leven ging leiden, zoals die van Marc Dutroux en Hans Van Themsche.

Walter Zinzen breekt er zich het hoofd over of de dader geschminkt was. Volgens hem bleven 'de media' dat beweren, ook al wisten ze al lang dat dat niet het geval was. Even de correcte feiten: zaterdagochtend horen wij uit een zeer betrouwbare bron dat Kim De Gelder inderdaad niet geschminkt was. Wij hebben dat gemeld in onze middaguitzendingen, met de vermelding dat die informatie uit één goed geïnformeerde bron kwam. Een uur later antwoordt de procureur op onze vragen en zegt dat de man zich wel degelijk geschminkt had. Wat doe je als betrouwbaar lijkende en officiële informatie elkaar radicaal tegenspreken? Blijkbaar weet Walter Zinzen in zulke gevallen meteen welke versie de juiste is. Overigens: ook in de hele theorie over The Joker uit Batman zijn wij in onze verslaggeving niet meegegaan.

Zijn wij VRT-verslaggevers respectloos geweest? Neen, op geen enkel ogenblik hebben we contact gezocht met de familie van de dodelijke slachtoffers of van de dader. Overigens: mochten onze hoofd- of eindredacteurs ons die vraag stellen - en voor alle duidelijkheid: ze hebben dat niet gedaan - dan hebben wij volgens het VRT-redactiestatuut het recht om dat te weigeren. We hebben er ook bewust voor gekozen om het huis van de ouders niet herkenbaar in beeld te brengen en geen details over hun familieleven te verspreiden.

Zijn wij zonder gebreken? Neen, ook verslaggevers zijn mensen van vlees en bloed. De omstandigheden in Dendermonde waren extreem. Maar in alle oprechtheid kunnen wij zeggen dat wij geen ongecheckte informatie als feiten hebben verspreid, en dat wij ons hoegenaamd niet aangesproken voelen door scheldwoorden als "aasgieren" en dergelijke meer. We hopen dan ook dat allerhande opiniemakers in het vervolg voorzichtiger zijn voor ze "de media" als één ondeelbaar geheel beschouwen, zeker als het gaat om feiten waarvan vierhonderd binnen- en buitenlandse journalisten verslag uitbrengen.

Ook opiniemakers mogen gerust hun feiten eerst even toetsen aan de werkelijkheid.

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234