Woensdag 16/06/2021

Een vergeten

Wijnen die mikken op consumenten die een inspanning willen doen

stukje Portugal

Twee koppige Portugese wijnmakers zakten onlangs naar België af om hun grote passie te belijden: ze hebben namelijk een boontje voor zogeheten moeilijke of vergeten druivenrassen.

Portugal is in veel opzichten een sluimerende wijnreus, met een nog groot arsenaal druivenvariëteiten die nooit de grenzen zijn overgestoken. Een aantal bevlogen en vooral eigenzinnige wijnmakers zoekt naar authenticiteit, ook al is die keuze commercieel niet voor de hand liggend.

Enerzijds is er Anselmo Mendes. Niet alleen is hij een gewaardeerd rondreizend wijnconsulent, maar ook de man die zijn hart verloren heeft aan de alvarinho-druif op zijn domein Muros Antigos. Hij is actief in een kleine subregio van de Vinho Verde tussen Monçao en Melgaço, waar de alvarinho nagenoeg alleenheerser is, terwijl hij in andere regio's veeleer als een blendcomplement wordt behandeld.

Nog rond de tafel zit José Mendonça (van Quinta dos Cozinheiros), die zich pas enkele jaren geleden nestelde nabij Figueira da Foz. Daar exploiteert hij nu, op een boogscheut van de oceaan en dus met de verkoelende zeewind als bondgenoot, 12 ha wingerd op veeleer zanderige bodems. Tot grote verbazing van zijn collega-wijnmakers uit de hoger en meer landinwaarts gelegen appellatie Bairrada, want wie maakt daar nu wijn, zo klonk het? José zette evenwel door en begon met de upgrading van zijn troeteldruiven: in wit flirt hij met de maria gomes en bical, in rood vooral met de poeirinho (plaatselijke naam voor baga), die hij wel vaak in avontuurlijke blends dwingt met agua santa, tinta roriz of tinta pinheira.

Anselmo en José zijn oenologische wapenbroeders, die buiten hun voorliefde voor 'moeilijke' inheemse druiven tevens veel vinificatiebeginselen delen. Ze gruwen beiden van overpotente, alleen op concentratie drijvende wijnen "Ik bezoek maandelijks veel domeinen en kom toch zoveel wijnen tegen met een potige extractie à la Nieuwe Wereld. Een en al kleur en body en eik. Natuurlijk moet je het fruit extraheren, maar je moet niet alles uit een wijn proberen te forceren, want dat vermoeit zo snel in het glas", aldus Anselmo. Beiden zijn het er ook roerend over eens dat de aciditeit van een wijn veel belangrijker is dan het alcoholpercentage en dus ook het oogstmoment zorgvuldig dient te worden gekozen in functie van de fraîcheur. Beiden produceren sinds 1998 een intrigerend gamma, al was het maar omdat hun producten zo sterk afwijken van de pure 'power wines' en ook mikken op consumenten die een inspanning willen doen. Dit zijn immers geen voorspelbare allemansvriendjes maar wijnen die in enkele uren danig evolueren in het glas. Eerst proeven we de Muros Antigos Vinho Verde Espumante 2001 (15 euro), een pure, vinnig parelende brut nature. Vergeet alle naar zoet zwemende moussewijnen, want dit een hyperkinetische, mineralige terroir-wijn met een hart van rijpe witte perzik en appel maar vooral ook een compromisloze fraîcheur. Wie van ongedoseerde wijnen houdt, zal deze wijn appreciëren. Nog van Muros Antigos zetten we vervolgens de Alvaranho Vinho Verde 2002 (11,50 euro) naast de splinternieuwe '2003' (11 euro). Het verschil tussen 'herfst' en 'zomer'. De uit het moeilijke oogstjaar daterende 2002 geurt aards en naar rijp geel fruit, is ook mineraliger en klassieker in de finale, terwijl de 2003 veel frivoler overkomt, met een sappige mix van groene en gele pruimen, appel, kruiden en sinaas, heel vet en genereus. Hetzelfde scenario vinden we nog duidelijker terug in de witte top-cuvée, de Muros de Melgaço Alvarinho Vinho Verde 2003 en zijn maatje uit 2001 (beide 18 euro), die, in tegenstelling met de vorige tweeling, een zestal maand op barriques verblijft. De stijl van de 2001, waar de eik evidenter het boeket en de smaak domineert, ligt ons minder: de kleur is intens mediumgeel, het boeket geurt naar natte aarde, ook in de mond is het rijpheid en eik troef, naast weliswaar een voortreffelijke frisheid. Geef ons veeleer de '2003, die niet alleen uit een zonniger jaar stamt, maar waar Anselmo ook verstandiger met de eik is omgesprongen. Hij gebruikt vaten van drie à vier jaar oud, zodat het hout meer dienend dan dominant is. Een wereldfles, waarbij u alle referenties naar de gekende Vinho Verde overboord mag gooien: stralend strogeel, een lichte kruidige toets en rijpe goldens en perziken, supersappig na alweer een kruidige aanzet, met ruim vanille en blonde tabak.

Over naar het gamma van José. Zijn Quinta dos Cozinheiros Maria Gomes Beiras 2003 (10,29 euro) oogt helder groengeel en geurt heerlijk naar groene kruisbes en bloemen, smaakt vooral naar gele perzik en bezit een heerlijk puntige frisheid. De wat ambitieuzere Branco dos Cozinheiros Beiras 2002 (15,13 euro), die de druiven maria gomes en bical combineert en gevinifieerd wordt op hout, is nog stukken floraler, supervet in de aanzet, met opnieuw perzik aanvankelijk in de hoofdrol, maar weldra heel zesty en pittig, met impressies van clementines en een fijne aardse finale. Voor mij is de '1999' die we mochten proeven al iets te geëvolueerd, met zijn gedroogde gele vruchten en een vleugje terpentijn, veel aardser en met de eik evidenter, maar opnieuw: zuren à volonté die het geheel kwiek houden.

We besluiten met rood. Van de Quinta dos Cozinheiros Lagar Beiras proeven we de 2001 en 1999 (16,94 euro), waarbij de oudste meer terroir toont, met impressies van blauwe pruimen, notenpasta, kaneel (speculaas) maar vooral in het tweede stuk rijpe gekonfijte rode pitvruchten en mooie tannines.

Toch verkiezen we de 'modernere' 2001: vinnig transparant robijnrood, met fris rood pitfruit aan de neus en een wolkje tabacé, maar in de mond strak, peperig en mediumvlezig, royaal beladen met zachte blauwe en rode bessen plus een voortreffelijke aciditeit.

Dan is er de verbluffende Utopia 2001 (38,09 euro), die zijn naam niet gestolen heeft: dit is wereldklasse. De achttien maanden barriques en de dertig jaar oude stokken zorgen voor een neus boordevol gekonfijte griottes en lichte crème brûlée, alhoewel nog relatief gesloten. De mond is rijk aan vanille, sappige cassis en blauwe pruimen, een fijne, kruidige vanilletoets en opnieuw een schitterende fraîcheur. In de lange finale wat blonde tabakimpressies. Een utopie gerealiseerd in een vergeten stukje Portugal.

De wijnen zijn te krijgen bij Wijnhuis Jeuris in Heusden-Zolder (011/42.89.07), Roeselare (051/22.28.50) en Kampenhout (016/20.66.46).

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234