Donderdag 22/10/2020

Een verbale vechtersbaas

De socialist Manuel Valls heeft zich kandidaat gesteld voor de PS-voorverkiezingen van eind januari. Daarin zal de partij haar kandidaat voor de presidentsverkiezingen van 2017 aanwijzen. Valls is een man met een alles verzengende ambitie. En de gave van het woord.

Geen enkele spreker kan zo gecontroleerd boos worden: hij windt zich op, loopt rood aan en zwaait met zijn vuisten. En toch blijft Manuel Valls perfecte volzinnen produceren. Als verbluffend redenaar koppelt hij een vurig temperament moeiteloos aan klassieke Franse welsprekendheid.

Na het vertrek van Hollande is Valls ongetwijfeld de socialistische politicus met het meeste gewicht. Maar na vijf jaar Hollande lijkt elke socialist kansloos. Waarom heeft Valls niet gewacht tot 2022? "Ik zou mezelf kunnen beschermen door het niet te doen", zei hij tegen journalisten. "Ik zou kunnen zeggen: waarom zou ik me storten in een strijd die bij voorbaat verloren is. Maar ik geloof in de dynamiek van een campagne. De mensen van links verwachten energie, kracht, een project, iemand die dat kan belichamen. Ik kan die kwaliteiten hebben."

Valls is een exponent van de rechtervleugel van de Parti Socialiste. Hij is voorstander van liberale hervormingen in de economie. Daarnaast bepleit hij een sterk staatsgezag en is hij een geharnast verdediger van de laïcité, de Franse vorm van secularisme.

In zijn boek Pouvoir ('Macht', red.) uit 2010 hekelde hij traditioneel links, "dat zich opsluit in een pessimistisch wereldbeeld", verworven rechten verdedigt, maar geen eigen plan voor de toekomst meer heeft. Valls' eigen ideeën herinneren aan de Derde Weg van Tony Blair: een links dat de voorwaarden creëert voor de individuele zelfontplooiing van alle burgers.

Valls is ook een man van law and order, of zoals de Fransen zeggen: l'autorité de l'État. Ten onrechte ziet links gezag als strijdig met de individuele vrijheid, stelt hij. Gezag is juist een middel om de rechten te verdedigen van mensen die daarvoor zelf te weinig middelen hebben, zoals de inwoners van de banlieue wier buurt onveilig wordt gemaakt door drugsdealers.

Manuel Valls werd in 1962 geboren in Barcelona, als zoon van een Spaanse kunstschilder die het bewind van Franco ontvlucht was maar vond dat zijn zoon in Spanje moest worden geboren. Hij ziet zijn eigen biografie als een voorbeeld van de generositeit van de Franse Republiek. Iedereen kan Fransman worden, ongeacht zijn afkomst, mits hij de waarden van de Republiek onderschrijft.

Zo staat hij ook tegenover de islam. Moslims zijn welkom, als ze zich maar aanpassen aan de Franse cultuur. Als een van de weinige linkse politici was hij deze zomer voor het boerkiniverbod. "De boerkini is geen onbeduidend kledingstuk, het is een provocatie door het radicale islamisme dat de publieke ruimte opeist', schreef hij voor de website Huffington Post. Frankrijk moet de moslima's te hulp schieten die 'onder het macho-juk leven', vond hij. In een redevoering zei hij, met karakteristieke pathos: "Marianne, het symbool van de Republiek, heeft ontblote borsten, omdat zij het volk voedt. Ze draagt geen hoofddoek, omdat ze vrij is. Dát is de Republiek!"

Elysée ver weg

Valls zal eerst zijn eigen partij voor zich moeten winnen. Dat is allerminst een uitgemaakte zaak. Valls heeft altijd fel gestreden tegen de linkervleugel van zijn partij. Hij sprak zelfs van "twee stromingen van links die onverenigbaar zijn", zijn eigen sociaal-liberale koers en het klassieke links. Die opstelling kan hem parten spelen, nu hij de partij achter zich wil verenigen. Volgens een peiling in het Journal du Dimanche zou hij tegenstander Arnaud Montebourg, exponent van de linkervleugel, in de tweede ronde nipt verslaan met 51 tegen 49 procent.

Ook als Valls die hindernis neemt, is het Elysée nog ver weg. Zijn Blair-achtige 'Derde Weg' is in andere landen allerminst een electoraal prijsnummer gebleken.

Valls' opvattingen over gezag en secularisme passen in de tijdgeest, maar als de premier van president Hollande heeft hij grote schade opgelopen. Valls presenteerde zich als een daadkrachtig leider, maar moest zich uiteindelijk neerleggen bij de aarzelende koers van Hollande. Omdat zijn autoritaire houding zelden werd ondersteund door een doortastend beleid, bleven zijn harde woorden vaak in de lucht hangen.

Daarom zal het voor Valls moeilijk worden de tweede ronde van de presidentsverkiezingen te bereiken ten koste van de Republikein François Fillon of Marine Le Pen van het Front National.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234