Maandag 15/07/2019

Een ultramoderne moskee zonder minaretten? Iran bewijst dat het kan

Beeld Deed Studio

Terwijl in Gent een grote moskee met minaretten zal gebouwd worden, bewijst conservatief Iran dat een ultramoderne - maar voor de rest eerder sobere architectuur - ook tot de mogelijkheden behoort. Al zijn de islamitische hardliners er niet zo tevreden mee.

Zo'n tien jaar geleden haalden de Iraanse architecten Reza Daneshmir en Catherine Spiridonoff met hun designbureau de opdracht binnen om een nieuwe moskee te bouwen in Teheran vlak naast het bestaande stadstheater - dat al dateert van voor de revolutie in 1979 en één van de meest in het oog springende gebouwen van de hoofdstad is.

Het was dan ook geen eenvoudige opdracht voor de architecten om een moskee te ontwerpen die in harmonie is met de opvallende architectuur van de naburige schouwburg.

Beeld Deed Studio

De designers verkozen dan ook een ingetogen ontwerp dat aan de noden van de moderne tijd zou voldoen. Hedendaags dat wel. Maar zonder minaretten.

De Vali-e-Asr moskee is nu bijna voltooid. Het gebedshuis is bijna 4.000 vierkante meter groot, telt zeven verdiepingen, is 32 meter hoog waarvan enkel 20 meter zich bovengronds bevindt.

De bouw ervan werd nog goedgekeurd onder het burgemeesterschap van Mahmoud Ahmadinejad. De koran was volgens de architecten hun voornaamste inspiratiebron voor het ontwerp. "We ontwierpen een gebedshuis dat enerzijds bescheiden is in omvang (zeker wat betreft de hoogte) en puurheid uitstraalt en anderzijds totaal niet bombastisch is", legden ze uit. "Het gebouw moet ook de jongere generaties aanspreken."

Ze lieten zich eveneens inspireren door de Quba moskee, 's werelds oudste moskee die gebouwd werd ten tijde van de profeet Mohammed. "Eenvoud kenmerkte de eerste moskeeën", verklaarden Reza Daneshmir en Catherine Spiridonoff. Daarom kozen ze niet voor een opvallende koepel maar zorgden ze ervoor dat de contouren van de gehele moskee aan een sobere koepel zouden doen denken.

Beeld Deed Studio

"De Vali-e-Asr moskee heeft geen echte koepel, noch minaretten en dat ligt geheel in lijn met hoe de eerste moskeeën werden ontworpen. De moskee is een plaats om te bidden en de koran schrijft op geen enkele manier voor hoe het gebedshuis er moet uitzien", aldus de ontwerpers.

Islamitische hardliners in Iran zien het anders en weigeren vooralsnog om de moskee te erkennen. De conservatieve nieuwswebsite 'Mashregh News' titelde: "Een moskee die is onthoofd voor de glorie van het stadstheater." En daaraan toevoegend: "Het is een beledigend postmodern ontwerp dat geen betekenis heeft."

Normaal zou de moskee deze zomer officieel ingehuldigd worden. Het gebouw is bijna voltooid maar door de ophef die recent is ontstaan, zijn de financiële middelen verminderd. Hierdoor is het interieur nog niet volledig afgewerkt. De finale bestemming is nu zelfs wat onzeker. Sommige media maken gewag dat de autoriteiten er een islamitisch cultureel centrum willen van maken. Maar de tijd zal moeten uitwijzen of de hedendaagse architectuur het wint van de hardliners in Iran.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden