Dinsdag 24/11/2020

Een tragische volksmythe

Verdriet bepaalt verhoudingen meer dan vreugde

Muziektheater l Yerma door Het muziek Lod en Theater Zuidpool HHH

Stephan Moens

Het begint met een processie en het eindigt met een moord. In de processie leidt een bruid ons, gezeten op een vrachtwagen en met het gezicht naar de madonna gekeerd, de opzwepende klanken van de fanfare begeleidend op de tamboerijn. In de moord zijn wij allemaal alleen, zij op kop. Het is als in de Ronde van Frankrijk: je begint de rit in het peloton en je eindigt doordat je de laatste concurrent de doodslag geeft.

Uiteraard gaat Yerma van Federico García Lorca niet over de Tour en de Vlaamse bewerking die Dimitri Verhulst ervan maakte al evenmin, al is Juan, die hier Jean heet, een actieve wielertoerist. Net als de verhalen over de Tour is het een tragische volksmythe. Verhulst heeft het verhaal over het meisje Yerma, dat zo graag een kindje wil, en haar Jean, die het haar niet kan of wil geven, verplaatst naar het katholieke Vlaanderen van hier en (ongeveer) nu. Via de figuur van Dolores, gespeeld door flamencozangeres Amparo Cortés, is er wel een indringer uit Lorca's wereld, maar niet meer dan er in ons multiculturele Vlaanderen 'indringers' zijn.

Die diversiteit tussen de personages - ook de vruchtbare Maria heeft iets allochtoons - wordt zelfs doorgetrokken in de acteerstijlen. Dat is in een gesloten gemeenschap als die waarin het stuk speelt eigenaardig en wordt ondergraven door de wel erg verschillende kwaliteit van de acteurs. Naast Cortés, die gewoon zichzelf is, zijn enkel de erg breekbare Wine Dierickx ("Yerma'tje") en regisseur Marijke Pinoy zelf echt goed.

Als regisseur heeft Pinoy uitstekend gebruik gemaakt van de mogelijkheden die de desolate locatie biedt. Allerlei binnen-buitenspelletjes geven aanleiding tot mooie, soms surrealistische beelden (een fietser op het dak bijvoorbeeld). Voor de rest heeft zij gesampled uit wat je het nieuwe Vlaamse volkstheater mag noemen, de wereld van Arne Sierens en co. Met goed gevolg in een aantal intieme scènes, maar minder succesvol waar melodrama gevraagd is, een bijzonder moeilijk genre, of waar zij de duivels loslaat, zoals in de bezwerings- en orgiescène op het einde. Dat is meer show dan iets anders.

Telkens als de emotie de bovenhand krijgt, grijpt er muziek in de voorstelling in, een soort melancholische rock, gecomponeerd door Fabian Fiorini. Niet slecht, maar die ene keer dat Cortés op haar eentje een cante jondo brengt, slaat de duende nog wat harder toe. Daar was het tenslotte om te doen: hoe ook in onze samenleving het verdriet de menselijke verhoudingen en hun tragiek meer bepaalt dan de vreugde. Dat wordt in deze voorstelling maar gedeeltelijk duidelijk en meer in de stille eenzaamheid ervan dan in de luidruchtige, agressieve gevechten en orgieën.

Waar en wanneer op locatie in Gent, Lumco, Zeeschipstraat 107, op 12 juni. Nog voorstellingen op 15, 16, 17, 22, 23, 24 en 25 juni (tel. 09/267.28.28), op locatie in Antwerpen, Natiestraat 4 van 9 tot 27 augustus (via Zomer van Antwerpen).

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234