Donderdag 09/12/2021

Een totaal nieuwe situatie in het Midden-Oosten

Analyse

Frank Schlömer

Het vredesoffensief dat een jaar geleden door de nieuwe Israëlische premier Ehud Barak werd opgestart, is de mislukking nabij. Door de overhaaste terugtocht van het Israëlische leger uit zuidelijk Libanon is van de ene dag op de andere een totaal nieuwe situatie in het Midden-Oosten ontstaan. In die zin waren de gebeurtenissen van deze week echt wel historisch. Mocht men met de komst van Barak al enige vragen hebben gehad over zijn al dan niet ontwikkelde zin voor politiek, dan kan men na het debacle in Libanon ook zijn militair-strategische genie in twijfel trekken.

De veelgeprezen strateeg heeft zichzelf immers tussen twee vuren geplaatst en het is uitkijken naar welke invloed dat zal hebben op de verdere evolutie in het Midden-Oosten. In het noorden staat de fundamentalistische Hezbollah nu letterlijk aan de poorten van de joodse staat en in Baraks rug, op de Westelijke Jordaanoever, werken de Palestijnse jongeren die Arafat niet meer in toom kan houden aan een nieuwe intifada. Daartussenin ligt de bezette Golan-hoogte, waar Israël ook maar geen oplossing voor vindt.

Israël heeft in het verleden wel eens een veldslag verloren, maar nog nooit een oorlog. Daar is nu een einde aan gekomen. Net als andere landen die met volksopstandigheid worden geconfronteerd, proeft de joodse staat, voor het eerst sedert zijn oprichting in 1948, de bittere vruchten van de nederlaag. De chaotische terugtocht uit Libanon kan immers bezwaarlijk anders dan als nederlaag bestempeld worden en dat beseft men in Israël zeer goed.

Deze harde les wijzigt evenwel niets aan het strategische evenwicht tussen Israël en de Arabische legers. Tsahal, het Israëlische leger, behoudt zijn militaire superioriteit en de reguliere legers van Arabische buurlanden zouden best drie keer nadenken alvorens een actie tegen de joodse staat te overwegen. Het Libanese voorbeeld kan echter wel inspirerend werken voor andere guerrillabewegingen of op zijn minst kan de zoveelste impasse in het vredesoverleg de voedingsbodem voor een nieuwe intifada zijn.

Net als de Amerikanen in Vietnam en de Russen in Afghanistan en Tsjetsjenië stonden de Israëli's uiteindelijk machteloos tegen een door de bevolking gesteunde guerrilla. De Hezbollah zal nu wel even van zijn overwinning willen genieten, maar de verleiding om de 'zionistische vijand' met katjoesjaraketten te bestoken blijft groot en het mag als zeker gelden dat dat er eerder vroeg dan laat ook weer van komt. Dan zal de superieure Israëlische luchtmacht de Hezbollah-militie en héél Libanon daar een zware prijs voor doen betalen. Een doemscenario kan dan zijn dat Syrië de Hezbollah actiever te hulp schiet dan tot nu toe.

Naast de guerrillastrijders heet de eigenlijke overwinnaar van de jongste dagen namelijk Hafez al-Assad, de Syrische president die vanuit zijn zetel in Damascus de evolutie heeft kunnen gadeslaan. Assad zal nu zeker ideeën koesteren als "vandaag Zuid-Libanon bevrijd, morgen de Golan-hoogte". Het militair-strategische schaakspel zou niet eens dramatisch hoeven te zijn als er ook echt onderhandeld werd tussen Israël en Syrië, maar dat is lang niet het geval. Maar ook op dat vlak geeft Barak tegenstrijdige signalen: hij zegt wel eens tot gesprekken over de Golan bereid te zijn, maar laat zonder meer toe dat er zich dagelijks nieuwe joodse kolonisten gaan vestigen. Net zoals hij aan de Palestijnen mondjesmaat nieuwe gebiedjes geeft, maar ondertussen zijn eigen kolonisten hun gang laat gaan. Op geen enkel punt is dus vooruitgang geboekt en de kans is dan ook groot dat in het Midden-Oosten het vuur opnieuw in de pan slaat.

Barak heeft zich met deze overhaaste terugtrekking tussen twee vuren geplaatst

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234