Vrijdag 19/04/2019

Luchtvaart

Een ticket kost niets, maar hoe goedkoop zijn budgetmaatschappijen werkelijk?

Beeld REUTERS

Over tien jaar zullen prijsvechters goed zijn voor de helft van de verkochte vliegtuigstoelen in Europa, zegt Brits onderzoeksbureau Anna Aero. Nu gaat het om 36 procent, oftewel 500 miljoen tickets. Dat is twee keer zoveel als in 2009. Hoe doen ze dat?

1. Prijzenpotpourrie

Een ticket lijkt niks te kosten. Maar hoe goedkoop zijn de budgetvliegers eigenlijk? Iedereen die wel eens bij Ryanair of EasyJet een reis boekt, ziet dat onderaan de streep de totaalprijs niet zo gek veel lager is dan bij klassieke maatschappijen. Wat bij Brussels Airlines is inbegrepen, is bij EasyJet een toeslag.

Evenwel: de kale ticketprijs lonkt. En vroeg boeken loont. De topman van een groot telecombedrijf en groot golfliefhebber, zo gaat het verhaal, liet zijn secretaresse voor het hele jaar de goedkoopste weekendretourtjes Nice vastleggen. Dan kon hij als het werk dat toeliet voor een spotprijs een balletje slaan aan de Côte d'Azur. Moest hij een weekend laten schieten, dan was de CEO nog altijd goedkoper dan meerdere lastminuteboekingen over een heel jaar. Had de topman vrijdag op het laatste moment nog een tripje geboekt, dan was hij 494 euro kwijt geweest. Met zijn vroege boeking: 67 euro.

2. Zolang de voorraad strekt

Opgelet: de goedkoopste stoelen zijn altijd schaars. Toen Norwegian Air vorig jaar voor 69 euro enkeltjes New York begon te verkopen, was de opwinding groot. Zo laag was nooit iemand gegaan. De Noorse prijsbeuker bleek evenwel slechts 1.950 stoelen in de uitverkoop te gooien. Alleen al afgelopen winter had Norwegian een capaciteit van 858.000 trans-Atlantische stoelen.

3. Middle of nowhere

Wie een reis boekt bij een budgetmaatschappij zal de behoefte krijgen om Google Maps te raadplegen. Luton? Stansted? Oh: dat bedoelen ze met Londen. Girona-Costa Brava? Eerst moet je nog een klein uur met de bus voor je de costa ziet.

Prijsstunters kiezen in beginsel voor kleinere, regionale vliegvelden. Het voordeel: lagere landingstarieven. Ben je de grootste of zelfs enige luchtvaartmaatschappij die vanaf Nergenshuizen vliegt, dan kun je nog gunstigere tarieven bedingen door te dreigen je boeltje te verkassen. Nog een voordeel aan zo'n luchthaventje in de middle of nowhere: je kunt aan klanten jouw huurauto slijten.

Lees ook

Dat het weinig comfort biedt, dat is Ryanair allang vergeven. Daar betaal je tenslotte ook niet voor. Maar dat het personeel wordt afgedreigd door de grote baas, is van een andere orde. Stoot Ryanair stilaan op de grenzen van de consument?

Ewoud Ceulemans, cultuurredacteur bij De Morgen, reist niet meer met Ryanair. Als de overheid Ryanair niet aan banden legt, dan moeten wij het doen, schrijft hij in een opiniestuk.

4. Personeel

Klanten die in Oslo het toestel van Norwegian Air betreden vragen zich misschien af of ze de verkeerde gate zijn ingelopen. Ze worden vriendelijk ontvangen door een volledig Thais cabinepersoneel. Toen Norwegian in 2013 op Bangkok begon te vliegen met een louter Aziatische bemanning leidde dat tot mopperende Noorse vakbondsbonzen. De stewardessen kregen minder betaald dan hun Noorse collega's en dat was tegen de wet, vonden ze. Nee, zei de regering een paar jaar later.

Prijsbeukers vliegen het liefst met jong personeel, aan het begin van hun carrière. Werknemers uit landen waar de lonen gemiddeld lager liggen? Nog beter. De opleiding van cabinepersoneel bij budgetmaatschappijen is vaak beperkter. Wat ze wel leren? Hoe ze een vliegtuig snel kunnen schoonmaken. Dat scheelt het inhuren van een schoonmaakdienst én de tijd waarin een vliegtuig weer kan opstijgen. Om die reden ontbreekt ook vaak de seat pocket in budgetvliegtuigen. Weer een plek minder waar rommel blijft liggen.

5. Allemaal hetzelfde

Juist de luchtvaartmaatschappijen die elke euro vijf keer omdraaien kopen vaker de nieuwere typen, duurdere vliegtuigen. De reden: modernere kisten springen zuiniger met hun brandstof om. Op de langere termijn zijn ze dus goedkoper.

KLM bijvoorbeeld vliegt met elf modellen van drie fabrikanten. Ryanair heeft een vloot van 300 Boeings 737-800. Dat scheelt in de kosten van onderhoud en in de opleiding van de piloten. De planning van vluchten verloopt ook soepeler als de indeling van elk toestel identiek is.

6. Klant is geen koning

Koffer mee in het ruim? Betalen. Drankje aan boord? Dokken. Videoschermpje voor vermaak? Kassa. Bij budgetmaatschappijen is de klant geen koning. Ryanair bijvoorbeeld rekent 20 euro als een passagier vergeten is zijn boardingpass thuis af te drukken of die niet kan laten zien in de mobiele app van het bedrijf. Voor sommige bestemmingen is een afdruk op papier verplicht. Inchecken op de luchthaven in plaats van online? 55 euro. Jansen bij de reservering opgegeven terwijl je als Janssen bent geboren? Die extra's toevoegen op het laatste moment kost 115 tot 160 euro.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.