Zondag 14/08/2022

Een thriller volgens het tarot

Muziektheater Transparant speelt 'The Lighthouse' van Peter Maxwell Davies

'Het toneel suggereert een gerechtszaal, daarna bevinden we ons aan boord van het schip van de Vuurtorencommissie, en ten slotte bij de trappen die leiden naar de deur van de vuurtoren.' Dat is de eerste instructie die Peter Maxwell Davies geeft aan elkeen die zijn muziektheaterstuk The Lighthouse op de planken wil zetten. In de voorstelling van Muziektheater Transparant samen met de vzw Catalpa, die dit weekeinde in het Antwerpse theater 't Eilandje te zien was, heeft scenograaf Benoît Dugardyn die opdracht met een bijna geniale eenvoud uitgevoerd: het decor suggereert tegelijk een rechtszaal, de brug en het kraaiennest van een boot en een vuurtoren.

De andere instructies van Maxwell Davies zijn complexer en esoterischer: zijn stuk, dat op het eerste gezicht een thriller rond de verdwijning van een vuurtorenbemanning is, is opgebouwd volgens de getallensymboliek van het tarot. Dat geldt zowel voor de dramatische opbouw van het stuk, dat volledig rond het getal drie draait, als voor de partituur, die doordrongen is van dezelfde speelzucht met getallen. Wat dat laatste betreft, is het de kunst iets daarvan te laten vermoeden en tegelijk de complexiteit van de partituur naar doorzichtigheid om te buigen. Dirigent Etienne Siebens slaagt daar met een gelegenheidsorkest wonderwel in. The Lighthouse is wellicht Maxwell Davies' interessantste partituur voor het muziektheater: ze omvat een spectrum dat zowel naar Britten verwijst als elementen uit de volksmuziek en het koraal opneemt. Maar het is ook een partituur met een grote intensiteit, zowel wanneer zij commentaar levert op de inhoud of de achtergrond van het gezongene als wanneer zij het orkest tot een personage in het gebeuren maakt (zoals in de ondervraging van de officieren door het gerecht). Ook die veelzijdigheid weet het ensemble tot een eenheid te maken; de drie liederen van de vuurtorenbewakers, die op het keerpunt van de opera staan, zijn in hun uitvoering geen indringers maar worden dragende elementen van het stuk. Met relatief eenvoudige middelen vertelt regisseur Ronny Lauwers het verhaal: een tafel is een tafel en een stoel is een stoel. Door de doorgedreven drievuldigheid van alles en door de duidelijk ingeperkte speelruimte voor de zangers wordt angst echter ook angst en hysterie hysterie. Die bereikt haar hoogtepunt als uit de mist de drie lampen van een schip naderbij komen en ze door de drie mannen als de ogen voor een monster worden aangezien - een veronderstelling die door de scenografie en de belichting perfect aannemelijk wordt gemaakt. Wat er daarna gebeurt, wordt door de enscenering enigszins in het midden gelaten, al kunnen we het wel vermoeden. In elk geval blijkt uit de laatste scène dat de vuurtoren sindsdien door geesten wordt bewoond. De drie zangers, die zowel de rollen van de bemanning van het schip als van die van de toren op zich nemen, zijn voortreffelijke vertolkers, ondanks een aantal tekortkomingen op het puur vocale vlak. Zo is de tenor van Jan Lund wat onstabiel, de bariton van Robin Adams een beetje slapjes en mist de bas van Kelvin Thomas diepte. Met name Lund weet die zwakte echter in zijn invulling van het personage in te bouwen. De eerder kleinschalige operaproductie is een uitstekend voorbeeld van hoe de muziek van levende componisten zonder enige toegeving heel toegankelijk kan worden gemaakt. Zij is een eenvoudig maar uitstekend stuk muziektheater, dat een publiek met een open geest moeiteloos zal aanspreken.

Stephan Moens

Muziektheater Transparant brengt de voorstelling volgend seizoen opnieuw.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234