Maandag 30/11/2020

OpinieDries Dulsster

Een therapeut hoort aan de kant van het leven te staan

De beschuldigde artsen in het proces-Nys, in Gent.Beeld BELGA

Dries Dulsster is klinisch psycholoog en psychotherapeut.

Het proces over de euthanasie van Tine Nys heeft me op meer dan een punt getroffen. Hoe de intimiteit van die familie te grabbel wordt gegooid, dat alles maar een kwestie zou zijn van diagnose en dat zoiets als zekere prognose zou bestaan… Maar als er één punt is dat me perplex doet staan, dan wel dat euthanasie wordt ingezet als psychotherapeutische techniek.

De psycholoog op het proces van Tine Nys getuigde: “Ik ben opgeleid om altijd kansen te zien bij mensen. Ik vind altijd kansen en hoop, soms heel microscopisch. Maar na de suïcidepoging in 2009 is het niet meer goed gekomen, voordien was het schommelend. Op dat ogenblik heb ik haar het adres van vzw Vonkel gegeven. Daar heeft ze zes maanden lang niets mee gedaan.” Tot 14 december, zo vertelt de psycholoog. “Toen kon ze niet meer, het was heel zwaar. Ze was heel suïcidaal. Op dat ogenblik heb ik haar het adres van Vonkel nog eens gegeven, in de hoop dat ze rust en nieuwe energie zou vinden om verder te gaan, wanneer de papieren voor euthanasie ingevuld waren.”

De laatste jaren heb ik wel vaker gehoord dat psychologen aan suïcidale patiënten de vraag stellen of ze al euthanasie overwogen hebben. Tine kreeg het voorstel twee keer. Als ik in mijn praktijk merk wat de minste suggestie bij patiënten kan teweegbrengen, denk ik dat het effect daarvan moeilijk te onderschatten valt.

Het klinkt hard, maar vaak denk ik dat de suggestie voor euthanasie bij psychisch lijden een manier is om patiënten met wie men niet kan werken radicaal af te schrijven. Euthanasie bij psychisch lijden als ultieme psychotherapeutische techniek. Een inclusie van het doden in het therapeutisch arsenaal. Echter, wanneer een patiënt komt spreken over het verlangen naar een kind verwijzen we deze niet naar de fertiliteitskliniek, bij gebrek aan seks niet naar een prostituee… Bij suïcidaliteit dus ook niet naar een euthanasiekliniek.

Hiermee bedoel ik niet dat er in een psychotherapie geen ruimte is om over zulke zaken te spreken. Het is cruciaal dat over alles kan gesproken worden. De vraag die bij suïcidaliteit moet gesteld worden is: wat is er zo ondraaglijk dat men uit het leven wil stappen? Dat punt moeten we behandelen. Het is ook niet noodzakelijk dat die suïcidaliteit verdwijnt. De functie van een therapie kan er net uit bestaan jaren te verdragen dat een patiënt komt zeggen dat hij suïcidaal is en liever uit het leven zou stappen. Net dit laatste maakt vaak een leven mogelijk. Een vorm van ‘I’m suicidal, but I’m not suicidal about it’.

Elke therapeut kan op een bepaald moment op de beperkingen van zijn eigen aanbod stoten. We weten niet langer hoe een cliënt te helpen, of een bepaalde tendens zoals suïcidaliteit om te buigen. De vraag is wat we hiermee doen. Als de suïcidaliteit niet langer valt te verdragen en men zelf wanhopig wordt, moet men dan verwijzen naar een vzw zoals Vonkel? Men kan ook gaan spreken met een supervisor of met een eigen therapeut. Men kan de cliënt ook doorverwijzen naar een collega. Naar iemand die langs de kant van het leven staat.

Vragen rond zelfdoding? Dan kunt u terecht op het gratis nummer 1813 of zelfmoord1813.be.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234