Vrijdag 15/11/2019

Een terugblik op Documenta

kunstgrepen

een overzicht van wat er van vorige edities overblijft

De indrukwekkende, humane Documenta 11 in Kassel loopt nog tot 15 september. Wie nog Kassel-waarts trekt - en dat zou iedere kunstliefhebber toch moeten doen - kan even verpozen in de Neue Galerie in de buurt van het Museum Fridericianum. In die Neue Galerie is een kleine presentatie te zien van aangekochte, aan Documenta gelieerde kunstwerken sedert 1982.

Kassel

van onze medewerker

Luk Lambrecht

Rudi Fuchs, die met zijn Documenta 7 de schilderkunst opnieuw een plaats gaf binnen het kunstdiscours, wist heel wat schilderijen in Kassel te laten, waaronder knappe werken van Armando, Per Kirkeby, van de inmiddels bijna vergeten Italiaan Mimmo Paladino, van zijn lievelingsschilder Markus Lüpertz en van de absolute grootmeester Gerhard Richter, van wie Fuchs het fameuze abstracte doek Abstraktes Bild Nr. 489 liet aankopen. Naast schitterende aquarellen van de deviante Amerikaan Richard Tuttle en de hoogovenfotoreeks van het Düsseldorfse duo Bernd & Hilla Becher (ook op Documenta 11) bleven ook de sculptuur Isola van Mario Merz en de massieve granietsculptuur van de Duitser Ulrich Rückrien in Kassel. Ze markeert nu het grasperk naast de statige Neue Galerie.

De Documenta in 1987 werd gekenmerkt door de opvallende aanwezigheid van kunstenaars die via een architecturale taal hun visie vertaalden op de wereld. Zelfs Claes Oldenburg met zijn reusachtig houweel, dat vandaag nog aan de oevers van de Fulda staat, was hiervan al in 1982 een sprekend bewijs. Vooral tekeningen en maquettes bleven van die Documenta bewaard. Meest sprekend zijn de studietekeningen van het ijspaviljoen van Thomas Schütte, de krachtige maar eenvoudige tekening voor de gevaarlijk overhellende stalen sculptuur van de Amerikaan Richard Serra en de maquette van de Japanner Tadashi Kawamata. De absolute blikvanger was dat jaar de aankoop van het doek Porträt Arnold Bode uit 1964 (!) van Gerhard Richter. Kunstenaar-professor Arnold Bode was in 1955 de oprichter van Documenta.

Van de editie van Jan Hoet onthouden we vooral een doek van Per Kirkeby, intrigerende en haast surreël aandoende tekeningen van de Griek Nicos Baikas en een minimaal-getrapte glazen tafelinstallatie van Waltercio Caldas. Van de omstreden Documenta 10 is het paradoxaal genoeg een diepzwart schilderij in reliëf van Pierre Soulages dat het oog verleidt...

Naast al dat moois zijn voorts tal van schenkingen te bewonderen zoals het ontwerp Empaquetage Monumental van Christo, schetsen van Ulrich Rückriem en een prachtige kleinsculptuur voor een poort van Per Kirkeby uit 1982. Aan de andere kant van de Neue Galerie krijg je nog meer inzicht in het 'instituut' Documenta met de presentatie van de affiches en de talrijke edities van kunstenaars die mede mogelijk maakten dat Documenta financieel beheersbaar kon blijven.

Tot slot nog even aanmerken dat de Neue Galerie een belangrijke collectie werken van wijlen Joseph Beuys bezit, waaronder Das Rudel uit 1969, een sculptuur met een VW-minibus van waaruit een 'file' sledes vertrekt waarop een zaklamp, vet en een stuk opgerold vilt vastzit. Het is wellicht samen met het werk van Beuys in het S.M.A.K. een van de meest intrigerende sculpturen van deze Duitser, die de kunst op een symbolische manier opnieuw in de polemisch inhoudelijke richting stuurde van een streven naar een utopische samenlevingsconstructie.

Tentoonstelling Documenta-aankopen loopt tot 15 september (van dinsdag tot zondag van 10 tot 17 uur) in de Neue Galerie, Schöne Aussicht 1 in Kassel.

Mooie expo van aangekochte, aan Documenta gelieerde kunstwerken

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234