Vrijdag 03/07/2020

CoronacrisisMedicatie

Een tekort aan geneesmiddelen dreigt: ‘We staan als individueel land in de wachtrij’

Beeld Tine Schoemaker

Dreigt er een tekort aan geneesmiddelen op intensieve zorg? Ziekenhuisapotheken zien voorlopig geen acuut probleem, maar de onzekerheid over de voorraden is groot. ‘Er is nood aan een Europese aanpak, nu staan we als individueel landje in de wachtrij.’

De behandeling van coronapatiënten op intensieve zorg zet de voorraden van een aantal geneesmiddelen onder druk. Vooral spierverslappers, sedatieve en pijnverzachtende medicijnen raken in de Vlaamse ziekenhuizen snel uitgeput door de sterke toename in gebruik.

De European University Hospital Alliance (EUHA) waarschuwde eerder deze week al dat de voorraden van enkele levensnoodzakelijke medicijnen in universitaire ziekenhuizen “over enkele dagen” tot “maximaal twee weken” uitgeput zijn. “Ik hoor effectief van een aantal collega’s dat tekorten binnen enkele dagen dreigen”, zegt Jo Swartenbroekx, hoofdapotheker van het UZA en voorzitter van de Vlaamse vereniging van ziekenhuisapothekers (VZA). “Ook bij kleinere ziekenhuizen, waar de stock wat beperkter is, is de nood hoog.” Dat ons land al vroeg besliste om niet-essentiële operaties uit te stellen, heeft nochtans een buffer gecreëerd wat betreft bepaalde geneesmiddelen.

Reden tot paniek is er niet, klinkt het bij verschillende ziekenhuisapotheken. Wat betreft spierverslapper Curare was de situatie vorige week bijvoorbeeld erg kritiek. “De voorraad stond bij ons in het rood”, zegt Hilde Collier, hoofdapotheker van het UZ Brussel. Rood betekent: binnen de twee weken uitgeput volgens de huidige bezettingsgraad – die dus stijgende is. Maar bij bepaalde ziekenhuizen zou het geen kwestie van weken of dagen geweest zijn, maar van uren, vertelt een goedgeplaatste bron. “Toch is nergens een acuut tekort ontstaan.” De voorraad van Curare voor ons land strekt inmiddels tot medio april en binnenkort zou er een nieuwe levering vanuit Oekraïne aankomen.

De taskforce van het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten (FAGG), die momenteel onder leiding van minister Philippe De Backer (Open Vld) instaat voor de coördinatie van orders, leveringen en gecontroleerde distributie in ons land, is zowat elke dag aan het bijsturen. Er is een strategische lijst opgesteld met een twintigtal geneesmiddelen. Om te anticiperen op tekorten vraagt het FAGG bij de ziekenhuizen regelmatig de voorraadcijfers op.

‘Een à twee weken safe’

Bij een aantal ziekenhuizen zou nu bijvoorbeeld het sedatieve geneesmiddel Propofol uitgeput raken. “Dat is een van de hoekstenen van de therapie”, zegt Collier. “We vertrouwen erop dat ook hier een oplossing wordt gevonden, maar het geeft wel een erg onstabiel gevoel.”

Het UZ Leuven maakt zich alvast ernstige zorgen. “We weten namelijk niet hoe hoog het verbruik zal zijn wanneer die piek er komt”, zegt hoofdapotheker Thomas De Rijdt, die denkt dat we momenteel voor “minstens een à twee weken safe zitten”. Er wordt dan ook al gekeken naar scenario’s waarbij artsen op intensieve zorg schakelen naar alternatieve geneesmiddelen, maar die kunnen eveneens opraken.

Het vertrouwen in het FAGG blijkt bij alle ziekenhuizen erg groot te zijn, maar de uitdagingen zijn dat ook. “Die taskforce is 24 op 7 bezig met aankopen over de hele wereld, maar het blijft vooral tijd kopen”, zegt De Rijdt. Wereldwijd tappen getroffen landen namelijk uit hetzelfde vaatje. “Ik ben bevreesd dat we als individueel landje in de wachtrij staan voor geneesmiddelen of grondstoffen, en te laat zullen komen wanneer een grootmacht als de VS een wereldvoorraad opkoopt.” Op langere termijn zouden ook basismedicijnen zoals paracetamol of antibiotica in het gedrang kunnen komen, omdat de toevoer van bestanddelen vanuit China of India dichtslibt.

In die zin moet de waarschuwing van het EUHA vooral geïnterpreteerd worden als een wake-upcall voor Europa, zegt De Rijdt. “Terwijl veel lidstaten nu de grenzen sluiten, hebben we net nood aan een Europese aanpak. Sommige landen bezitten grondstoffen, anderen productiecapaciteiten. Wij staan bijvoorbeeld sterk qua opiaten. Maar niemand heeft alles.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234