Zaterdag 18/01/2020

Eén stuk voor de eeuwigheid

Waarschijnlijk zal hij op den duur enkel worden herinnerd vanwege dat ene toneelstuk, Who's Afraid of Virginia Woolf? uit 1962. Maar de Amerikaanse toneelschrijver Edward Albee is een leven lang de chroniqueur van de moderne tijd geweest.

Albee debuteerde in 1958 met The Zoo Story, waarin twee mannen op een bankje in het park bijna Beckett-achtig over het leven filosoferen. Vier jaar later beschreef hij in Who's Afraid of Virginia Woolf? de oorlog tussen de echtelieden Martha en George in alle hevigheid en zo onomwonden dat zijn latere werk altijd een beetje in de schaduw van dat ene stuk is blijven staan.

Het stuk begint om twee uur in de nacht en eindigt drie uur later, wanneer het ochtend wordt. De drank is dan op, de glazen zijn kapot, de gasten gaan uitgeput naar huis en George en Martha hebben tot bloedens toe hun rituele veldslag gevoerd.

Als het goed is, wordt bij iedere nieuwe opvoering van Virginia Woolf een nieuwe laag aangeboord, als een rijke diamant die zijn geheimen stukje bij beetje prijsgeeft. Daarom is het stuk zo belangrijk voor de moderne toneelliteratuur.

Bij Dirk Tanghe (Theater Malpertuis, 1994) was vooral het verglijden van de tijd en het voorbijgaan van de jeugd de motor tot een nietsontziende en adembenemende oorlog tussen Martha en George. In de tegendraadse versie van Sam Bogaerts uit 1986 met Viviane De Muynck en Kees Hulst werden gaandeweg de voorstelling alle meubels weggesleept en werden aan het eind smartlappen gezongen.

Soms dient het stuk alleen maar als vehikel voor twee acteurs die eens een lekker potje acteren willen laten zien, zonder dat daaraan een visie ten grondslag ligt. Alleen dan bestaat het gevaar dat Virginia Woolf een relikwie wordt uit een voorbij verleden.

Kenmerkend voor Albee is dat bijna al zijn personages lijden aan zelfbedrog en zich bedienen van leugens om de waarheid te maskeren. George en Martha fantaseren een zoon om hun huwelijk inhoud te geven en hun levensdrift aan te wakkeren. Ook voert Albee vaak buitenstaanders op om de boel los te wrikken - in Virgina Woolf is dat het stel Nick en Honey, in The Goat, or Who Is Sylvia? wordt de man mateloos verliefd op een geit - als absurdistische metafoor voor een ongrijpbare, buitenhuwelijkse affaire.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234