Dinsdag 10/12/2019

'Een stad heeft nachtclubs nodig'

Het jonge Britse architectencollectief Assemble wil de stad van de toekomst beter maken. Hun creatieve do it yourself-esprit leverde hen al een Turner Prize op. En binnenkort ontwerpen ze een podium voor het Belgische kunstenfestival HORST.

In hartje Londen bouwt een projectontwikkelaar een nieuw woonblok. In een prachtige promotievideo wordt de site aangeprezen. Chique restaurants, champagne, een kunstgalerij, actieve ateliers. Hier gaat het gebeuren! Met de woorden 'where creativity lives' wordt het pleidooi besloten.

"Daar wil ik wonen", roept Joseph Halligan (29) van het 18-koppige kunstcollectief Assemble wat ironisch. "Alleen, hoe graag men ook uitpakt met creatievelingen in zo'n buurt, als architect kan ik me daar geen flat veroorloven." De video leidde zijn lezing in, onlangs in Leuven. De jonge Brit is ervan overtuigd dat creatieve cultuur een stad beter kan maken. Maar evident is anders.

"Het is een shakespeariaanse tragedie", vertelt hij achteraf. "Ik zie veel creatieven die hard werken om vervallen buurten op te lappen. Maar elke steen die ze leggen, is weer een reden waarom ze er niet kunnen blijven. Door hun inbreng gaan de prijzen naar boven. Maar zijn ze er niet, dan blijft de buurt vervallen en goedkoop. Zie je de contradictie?"

Goedkoop maar degelijk

Halligan heeft het zelf ondervonden. Toen hij in 2010, pas afgestudeerd, op zoek ging naar opdrachten, was de crisis net losgebarsten. "Ik had geen geld, amper werk, maar wilde wel iets doen. Met wat lotgenoten begon ik een eigen project. We combineerden twee vaststellingen: veel Londense tankstations staan leeg, en steeds meer bioscopen verdwijnen." Dat leidde tot The Cineroleum: een pop-upcinema in een voormalig tankstation, opgetrokken uit goedkope roofing en houten palletten.

"Cineroleum heeft iets in gang gezet. Tegenwoordig duiken zulke pop-ups overal op. Vooral ontwikkelaars zien hun kans om met weinig geld iets te realiseren. Iets waar alle cool kids naartoe komen, wat veel buzz genereert, om dan de prijzen op te drijven. Zo vaak kregen we de vraag om daarbij te helpen. Maar waarom zouden we?"

Toch is er geen hapklare oplossing. Volgens Halligan moeten initiatieven vooral van onderuit vertrekken, en is er betere ondersteuning nodig. Zelf raakte Assemble betrokken bij een prachtig project in Liverpool, waar een achterstandswijk decennia geleden volledig werd platgegooid, op vier straten na.

Bewoners die er niet weg wilden, besloten de 'Granby Four Streets' terug te claimen. Er werd opgeruimd, beplant en beschilderd. En met hulp van Assemble zijn de huizen ook gerenoveerd. Op hun eigen do it yourself-manier: goedkoop maar degelijk. Dat leverde het collectief in 2015 de Turner Prize op, de belangrijkste Britse prijs voor hedendaagse kunst.

Binnenkort mogen de Britten een podium optrekken voor HORST, het muziek- en kunstenfestival aan de voet van het gelijknamige kasteel in het Vlaams-Brabantse Holsbeek. "Omdat het kasteel gesloten is voor renovatie, gaan we spelen met het idee van die verboden vrucht", verklapt Halligan. "Daarom bouwen we een nieuw kasteel. Eentje waar je wél in mag, om van daaruit naar de dansende menigte te kijken."

Het project is nu al een inspiratie voor de toekomst van het collectief. "We willen werken rond nightlife. De grote clubs in Londen hebben het moeilijk met regels en overlast, maar subculturen komen er tot leven. Dat mag niet verloren gaan."

Dus wil Assemble onderzoeken of het anders kan. "Ik geloof niet dat clubs geïsoleerd moeten worden, weg van woonbuurten. Klachten gaan ook zelden over lawaai in de club, maar over de situatie op straat. Vaak moeten clubs sluiten nadat er vlakbij een nieuw woonblok is gebouwd. In Londen wil de burgemeester de zaken nu omdraaien. 'Wil je een gebouw zetten in een buurt waar al een club is? Dan betaal jij voor de isolatie van de club.' Zulke regelgeving, daar moeten we naartoe."

HORST Arts & Music Festival vindt plaats op 8 en 9 september in Holsbeek. horstartsandmusic.com

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234