Dinsdag 28/01/2020

Een sprookje met een hoge zoetheidsgraad

Regisseur Lasse Hallström over zijn film 'Chocolat'

In de lieve en lekkere filmparabel Chocolat fungeert de lekkernij uit de titel als metafoor voor allerlei geheime wensdromen of onderdrukte verlangens, die het leven eigenlijk alleen maar leuker kunnen maken. Dit onschuldige en sprookjesachtige entertainment werd geregisseerd door de Zweedse regisseur Lasse Hallström, van wie vorig jaar de John Irving-verfilming The Cider House Rules in de bioscopen draaide.

Berlijn / Eigen berichtgeving

Jan Temmerman

Anno 1959, in een idyllisch Frans provinciestadje, waar de bewoners heel erg gesteld zijn op hun tranquillité. Dat is althans de stellige overtuiging én ultieme betrachting van de lokale edelman, Comte de Reynaud (rol van Alfred Molina), die niet alleen burgemeester is, maar ook zeer zorgvuldig de zondagspreken van de jonge pastoor controleert, als hij ze al niet zélf opstelt. In die omstandigheden zorgt de komst van de mooie, charmante en duidelijk vrijgevochten Vianne (rol van Juliette Binoche) voor de nodige opschudding. Zeker als Vianne in dat ingeslapen stadje een winkeltje met de verrukkelijkste chocoladelekkernijen opent. Dat alleen al vindt de strenge en preutse burgervader niet zo'n goed, want te 'verleidelijk' idee. Dat die opening midden in de vastenperiode plaatsvindt, vindt hij al helemáál verdacht. Maar ondanks die tegenwerking zal Vianne van haar wonderlijke winkeltje een soort oase van tolerantie, zelfbewustzijn en levensvreugde maken. En wat dat betreft, valt er in dat provinciale, door kerk en patriarchaat gedomineerde Lansquenet nog heel wat werk op te knappen. Later in het verhaal duikt ook nog de mysterieuze vreemdeling Roux (rol van Johnny Depp) op, die op zijn beurt de geheime verlangens van de mooie Vianne wakker zal maken...

"De chocolade staat natuurlijk symbool voor sensualiteit enerzijds en voor vrijheid en verandering anderzijds", vertelt regisseur Lasse Hallström. "Ik weet ook wel dat deze film de wereld niet zal veranderen, maar hij bevat toch wel een actuele boodschap die het belang wil benadrukken van tolerantie ten overstaan van wie anders is. In die boodschap kan ik mij helemaal vinden. Een ander element is wat een enorm tijdverlies het kan zijn zichzelf in dit leven bepaalde pleziertjes te ontzeggen. De film is niet bedoeld als aanval op de kerk, maar neemt eerder stelling tegen intolerantie in het algemeen. Er wordt wél getoond hoe de burgemeester kerk en religie gebruikt, misbruikt eigenlijk, voor zijn eigen doeleinden."

Vooraleer Lasse Hallström doorbrak in Amerika met What's Eating Gilbert Grape? (met Leonardo DiCaprio en Johnny Depp), was hij daar al bekend geraakt met zijn onvolprezen Zweedse film Mitt Liv Som Hund/My Life as a Dog, waarvoor hij in 1986 zelfs Oscar-nominaties kreeg als regisseur en (co)scenarist. In die film maakte hij, net zoals hier in Chocolat, gebruik van het voice over-procédé. "In Mitt Liv Som Hund vertelde het jongetje off-screen over allerlei zaken die we op geen enkele manier te zien krijgen. Ik hou wel van dat soort commentaar, die absoluut niet gebruikt wordt om het verhaal vooruit te helpen, maar eerder bedoeld is om wat ironie of een beetje kleur toe te voegen. Er was ook geen direct verband met wat getoond werd. Soms moet men echter de vertelling gebruiken om het filmverhaal op een meer directe manier te ondersteunen, ook al vind ik dat niet altijd de meest elegante manier. Maar in Chocolat gaat het eigenlijk om een sprookje, dus in dat 'Er was eens...'-sfeertje leek die off-screen vertelling me wel acceptabel.

"Wat ik zelf aangenaam vind aan filmmaken, is enerzijds het visuele aspect, de cameravoering, beslissen hoe die moet bewegen en wat hij moet tonen. En anderzijds is er de vertolking. Dat interesseert mij nog het meest. Als regisseur is het mijn voornaamste betrachting om acteurs momenten van schoonheid en waarheid te zien creëren. Als ik een scène voorbereid, vraag ik mij af wat de filmische manier van voorstellen zou kunnen zijn, de zogenaamde movie way. En hoe het in het echte leven zou toegaan. En dan kies ik voor die laatste optie. Omdat ik uit Zweden kom, word ik regelmatig gepolst naar de invloed van Ingmar Bergman. Maar eigenlijk ben ik vooral opgegroeid met Charlie Chaplin. Later voelde ik mij vooral aangetrokken door het werk van John Cassavetes en van Milos Forman. Vooral de nieuwe stijl, die Forman in het komische genre introduceerde, sprak mij aan: de observatie van menselijk gedrag als een soort documentaristische benadering van komedie. Ik vermoed zelfs dat ik die stijl nog steeds aan het imiteren ben (lacht). Bergman was daarentegen niet echt een invloed. Ik ben weliswaar een groot bewonderaar van zijn latere films, maar zijn vroeger werk vond ik vaak theatraal klinken. Maar wie geen Zweeds verstond, had daar wellicht minder last van."

Het is in Chocolat natuurlijk ook wel even wennen om iedereen, Juliette Binoche incluis, in dat 'typisch' Franse stadje Engels te horen praten. "Ja, voor iemand die zoals ik uit Europa komt, leek mij dat ook wel een beetje overdreven", geeft Hallström toe. "Ik heb geprobeerd dat een béétje aannemelijker te maken door iedereen aan te moedigen een licht Frans accent te gebruiken. Maar het is nu eenmaal iets waar we moeten mee leven. In Frankrijk is men trouwens gewoon om Amerikaanse sterren in hun films... Frans te horen praten."

TITEL: Chocolat. REGIE: Lasse Hallström. SCENARIO: Robert Nelson Jacobs, naar de roman van Joanne Harris. FOTOGRAFIE: Roger Pratt. MUZIEK: Rachel Portman. PRODUCTIE: David Brown, Kit Golden en Leslie Holleran. VERTOLKING: Juliette Binoche, Alfred Molina, Lena Olin, Johnny Depp, Peter Stormare, Judi Dench, Carrie-Anne Moss, Leslie Caron, e.a.

VS, 2000, kleur, 121 min. Gedistribueerd door KFD.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234