Maandag 17/02/2020

Een spin met heel veel pootjes

Dat het VB geen toegang zou hebben tot de media, is een fabeltje dat de partij graag zelf in stand houdt. Net zoals alle andere partijen heeft het VB haar kanalen om boodschappen verkocht te krijgen. Sedert enkele maanden maakt de spinmachine trouwens overuren: ook de interne partijvuiligheid wordt via een brede omweg op de straatstenen gekwakt.

Door Tom Cochez

Het VB heeft zo zijn vaste pionnetjes om een boodschap de wereld in te sturen. Als het erom gaat een bikkelharde boodschap te verkondigen, kan de partij altijd rekenen op Filip De Man. In de ogen van de top vervult de Vilvoordse hardliner de rol van de nuttige idioot die als het nodig is een bommetje legt. De Man hoeft daarbij geen duwtje in de rug. Voor de partijtop is het eerder zaak om er op het gepaste moment even de rem af te halen.

Mensen zoals De Man heeft het VB in overvloed: directe communicatoren die vooral dienen om de eigen achterban scherp en gemotiveerd te houden. Als het echt nodig wordt, steken Philip Dewinter, Frank Vanhecke of Gerolf Annemans desnoods zelf een tandje bij. Zo dreigde Gerolf Annemans ten tijde van de naamsverandering de Belgische rechters af, kwestie van de militanten gerust te stellen dat hun partij niet echt zou veranderen.

De bulk van de communicatie verloopt echter nog altijd via gerichte huis-aan-huiscampagnes. Geen enkele andere partij steekt zo consequent, ook buiten verkiezingstijd, flyers en krantjes in de Vlaamse brievenbussen. UA-politicoloog Stefaan Walgrave merkte daarover op dat het VB er op die manier als enige in slaagt om over de hoofden van de klassieke media rechtstreeks met de burgers te communiceren. Philip Dewinter zelf is zich daar zeer bewust van. "Dat we in deze campagne niet makkelijk in de media raken, daarvan lig ik echt niet wakker. Voor ons is het veel belangrijker om gedurende het jaar af en toe ons moment te hebben. Pas als dat niet meer zou lukken, hebben we als partij een probleem."

Toch doet het VB veel meer dan alleen rechtstreeks communiceren. Spinnen is een specialiteit die ook het VB tot in de puntjes beheerst. "De partij valt op dat punt perfect te vergelijken met een islamfundamentalist", zegt iemand die kort bij de partijtop staat. "Die zien er doorgaans perfect geïntegreerd uit. Ze hebben geen lange baard en dragen geen wit gewaad, maar hun ideologie is wel zeer extreem. Ook binnen het VB is het niet noodzakelijk zo dat wie overkomt als gematigd dat in de feiten ook echt is, integendeel zelfs. Het zijn net die mensen die een boodschap weten te brengen tot op het niveau waarvoor ze bestemd is. Soms direct, maar veel vaker via een omweg. In alle Vlaamse kranten, ook in De Morgen zie ik boodschappen verschijnen die uitgezonden worden door mensen binnen de partij en die via een uitgebreide omweg hun doel bereiken. Dat kan gaan om een partijboodschap, maar het gaat ook over het buiten hangen van de vuile partijwas."

Die omweg loopt via twee kanalen. De partij heeft, in tegenstelling tot het beeld dat ze graag zelf laat bestaan, met een aantal reguliere media zeer directe, zelfs goede relaties. Dat staat haaks op de slachtofferrol die de partij zichzelf graag toebedeelt, maar er zijn wel degelijk directe lijnen. "Die zitten tussen personen en minder tussen de partij en een krant of een weekblad, maar ze zijn er, direct of indirect", verzekert de insider. "Meesters in het spinnen zijn vooral Gerolf Annemans en Jurgen Ceder. Zij vinden de weg naar de media." Dat kan rechtstreeks gaan, maar vaker loopt het onrechtstreeks. Zo werd onlangs nog een topman binnen de socialistische partij met goede relaties binnen de pers langs de neus weg door een VB'er gebrieft over interne vetes en strubbelingen. Kwestie van de boodschap te krijgen waar ze moet aanbelanden: in de krant.

Daarnaast hanteert het VB, anders dan andere partijen, ook een undergroundspinsysteem. Een uitgebreid netwerk van bloggers, websites, politieke fora en kettingmails wordt ingeschakeld om vuiligheid te spuien in de hoop dat die vroeg of laat opgepikt wordt door de reguliere media. Daarbij zijn mensen die voor de partij werken of militeren, zoals Stijn Hiers en Bjorn Roose, bijzonder actief, maar ook via de website The Brussels Journal van Paul Belien wordt er geregeld een boodschap verspreid.

Ook het Antwerpse faxkrantje 't Scheldt en het Vlaams-nationalistische weekblad 't Pallieterke spelen een rol, al gaat het dan vaker over het verspreiden van interne roddels die enkel gedecodeerd kunnen worden door de aandachtige lezer die de partij van binnenuit kent. Van sommige VB'ers is geweten dat ze zelf schrijven voor 't Pallieterke. Koen Dillen is een van hen, maar er zijn er nog meer.

Vlaamse kranten en tijdschriften zijn ook allemaal vertrouwd met het fenomeen van de VB-briefschrijver. Geregeld worden krantenredacties (en -websites) overspoeld met brieven van 'bezorgde lezers'. Soms beginnen die zelfs met de aanhef: 'Ik heb altijd rood of groen gestemd, maar nu ben ik echt wel geschandaliseerd door...' Bij nader inzien zijn de mensen die ondertekenen VB-gemeenteraadslid of stonden ze al eerder op een VB-lijst. Dergelijke brieven komen in golven en zijn overduidelijk georkestreerd.

Sinds de strijd binnen de VB-partijtop openlijk is losgebarsten, arriveren er met de regelmaat van de klok ook anonieme brieven op de redactie van mensen die iets te melden hebben. Vuilspuiterij over liefdesaffaires aan de Limburgse VB-top tot clandestiene abortussen van VB-dochters in Nederland toe, alles passeert de revue en kadert overduidelijk in interne partijafrekeningen.

Het VB doet veel meer dan alleen rechtstreeks communiceren: spinnen is een specialiteit die de partij tot in de puntjes beheerst

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234