Donderdag 13/08/2020

Een spier te ver

Arnold Schwarzenegger,

Bodybuilding (1980).

Het kerkhof ligt vol winnaars. Generatie na generatie lukt het ons technieken te ontwikkelen om het zwakste deel van de bevolking in stilte te elimineren. De rage van het moment is ongetwijfeld het kwantificeren van beroepsbezigheden, een gezelschapsspel waarbij je zoveel mogelijk niet tot spreadsheets herleidbare activiteiten moet schrappen. Meetbaarheid is een even magisch woord als 'opportuniteit', 'synergie' of 'heroriëntering'. Zodra iemand in je bijzijn een van deze woorden in de mond neemt, verdient het aanbeveling er meteen hard op los te slaan. Daarom is fitness onontbeerlijk voor de moderne mens. Je oefent je in meetbaarheid en je kunt harder uithalen. De verpersoonlijking van deze strijdbare houding is eighties-icoon Arnold Schwarzenegger, alias de Oostenrijkse eik.

Schwarzenegger is een winnaar, een echte, die wellicht ook sneller dan collega-winnaars onder de grond zal liggen. Van kindsbeen af heeft de Oostenrijkse eik zich bemest met vitaminecocktails die even natuurlijk waren als le pot belge van Freddy Maertens. Groeistaafjes van Pokon volstaan niet om een borstomtrek van 145 centimeter te kweken. In zijn standaardwerk Bodybuilding raadt Schwarzenegger een combinatie van aangepaste voeding en gewichttraining met opgevoerde weerstand aan. In vergelijking met de Oostenrijkse eik heeft zelfs de vette os het makkelijk zat, want dat beest krijgt gewoon groeihormonen in zijn kont en hoeft niet met gewichten te zeulen.

De forse bast van de Oostenrijkse eik doet alle klachten over de zin van het leven verstommen. Meetbaarheid maakt cynisme onmogelijk. Stel dat je tien jaar lang vier uur daags traint en elke drie seconden een gewicht tilt, dan kom je uit op 17.520.000 bewegingen. Om dat tien jaar vol te houden heb je een dagelijks dieet van 5.000 calorieën nodig, in totaal 18.250.000 calorieën. Wij allen zijn in staat deze glansprestatie neer te zetten, zolang we maar de juiste parameters volgen en ons niet tot gemakzucht laten verleiden. De beloning is groot. Een opgepompte borstkas staat borg voor succes, winst en meer maagden dan een wahabiet zich in het hiernamaals kan wensen. Waarom nog langer tijd verknallen aan sonnetten?

Bodybuilders en consorten stelen het vuur van de goden. Ze geloven dat de verlossing af te dwingen is door een trillende biceps, een scherp afgetekende monnikskapspier, een lichaam dat tot in de geringste vezels pure kracht uitstraalt. Op vijftienjarige leeftijd leert Schwarzenegger de "intellectuele bodybuilder" Helmut kennen die hem een exemplaar van de Papenspiegel te leen geeft. Het anti-roomse schotschrift brengt de bijbelvaste Oostenrijkse eik in verwarring. "Helmut vond dat ik, als ik in het leven iets bereikte, God daar niet voor hoefde te bedanken, maar mezelf." De Oostenrijkse eik had er oor naar, want hoe hard hij ook bad, het maakte geen spiertje verschil. Niet elke roeping heeft God nodig. Naarmate het dagelijks verbruik van kippen steeg, nam bij de vader van de Oostenrijkse eik de onrust toe. "Arnold, wat wil je nu eigenlijk gaan doen?" Waarop de Oostenrijkse eik zonder een spier te vertrekken antwoordde: "Pa, ik wil bodybuilder van beroep worden. Ik wil er mijn hele leven aan wijden." Duizenden kippen later is het zover, de Oostenrijkse eik maakt voor de eerste keer kans om de titel van Mr Universe te behalen. Een zekere Tinnerino, de enige te duchten tegenstrever, vraagt de Oostenrijkse eik hoe hij zich voelt. "'Fantastisch.' Ik boog me naar hem toe. 'Het is vandaag het soort dag dat je weet dat je zult winnen.' Ik glimlachte en liet mijn lichaam langzaam zwellen. Ik voelde me overmoedig. Maar ik zou hem verslaan."

Aldus geschiedde. Het jaar 1967 is het keerpunt in de carrière van de Oostenrijkse eik. Hij brengt het langzaam zwellen tot de perfectie. Overal waar hij in poseerslip en glimmend van de olie verschijnt, zwelt ook het applaus aan. "Iedereen begon te klappen en te stampen. De mensen konden zich niet beheersen. Dit was oppompen. Het bloed stroomde naar alle delen van mijn lichaam." Bodybuilding is een onontbeerlijke klassieker voor winnaars van diverse pluimage. Wie deze mengeling van autobiografie en trainingsschema's aandachtig leest, zal het niet ontgaan dat het bodybuilden bijzaak is. Het koude metaal doet pezen knappen, maar inspireert ons ook om een schokvaste wil te vormen. Winnen tegen elke prijs. Hoger, dikker, forser. De kracht van positief denken is een anabolensteroïde versie van de zakelijke efficiëntie. Wie niet kan zwellen, is een loser. In Bodybuilding staan de wedstrijdposes die het gezwollen lichaam van de Oostenrijkse eik kan aannemen. Monsterlijke beelden van een aan de pijnbank gekluisterd dier dat zijn tanden bloot lacht. Vluchten kan niet meer. De Oostenrijkse eik heeft een moeë blik in de ogen, dezelfde blik die Rilke heeft vastgelegd in het trieste gedicht 'Der Panther'.

Andere foto's tonen een menselijk standbeeld, een man in brons gegoten, een ding dat alleen nog de herinnering aan leven weerspiegelt. "Sein Torso glüht noch wie ein Kandelaber", schrijft Rilke over Apollo. Arme Oostenrijkse eik, veroordeeld om volledig verkrampt door het leven te gaan, overal en altijd de Most Muscle Pose aan te nemen. De aders in zijn nek staan op springen. En terwijl de Oostenrijkse eik hunkert naar succes en de spieren in zijn kont opspant, dwalen zijn gedachten af naar de zes kippen en twaalf eieren die hij sinds de ochtend naar binnen heeft gewerkt. Zelfs de verlossende scheet is hem niet gegund.

Halterliefde kent geen grenzen. Verslaafd aan pijn, vertrekt Schwarzenegger begin jaren zeventig naar Californië, het Mekka der bodybuilders. Hij behaalt de ene titel na de andere, zet een lucratief handeltje in krachtvoedsel op en verhuurt zijn spieren aan Hollywood. Als filmheld predikt de Oostenrijkse held dood en vernieling. In het ranzige Conan the Barbarian brengt hij het tot ruiter van de Apocalyps. Maar de ultieme Schwarzenegger-film blijft The Terminator van James Cameron. Het enige thema van de film is tevens de enige uitspraak waarmee Schwarzenegger de annalen van de onzalige jaren tachtig heeft gehaald: "I'll be back." Schwarzenegger speelt in The Terminator een onverwoestbare en op wraak beluste moordmachine. Volgens Cameron was de film zo'n groot succes "omdat iedereen wel stiekem twee minuten lang terminator zou willen zijn". Voor de Oostenrijkse eik is de Amerikaanse droom een esthetisch gefilmde geweldscène. Niet getreurd, zo luidt de moraal van Bodybuilding. "Kracht, vertrouwen, regelmatige training en volhouden worden beloond met een nieuw en beter leven." Het laat zich raden hoe de Oostenrijkse eik zal reïncarneren.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234