Dinsdag 04/08/2020

ExitstrategieContact tracing

Een spaghetti van systeemfouten: contactonderzoek verloopt zorgwekkend

Contacttracers aan het werk. 'Ieder contact dat kan worden bereikt, betekent een bijkomende vertraging van het virus.'Beeld Tim Dirven

Een databank die niet op punt staat, waardoor besmetten ook lang nadat ze zijn genezen nog worden gebeld. Negatieve testen die als positief worden geregistreerd. Huisartsen die hun info fout aanleveren. Patiënten die maar bitter weinig contacten doorgeven. Het contacttracen loopt na twee weken nog lang niet zoals zou moeten. Best zorgwekkend voor dat ons voor een tweede besmettingsgolf moet behoeden.

Maandagochtend 8 uur, telefoon: een man beantwoordt zo'n 20 minuten lang plichtsgetrouw de vragen van de contacttracer aan de andere kant van de lijn. Een ietwat onverwacht gesprek, aangezien het toch meer dan een maand geleden is dat de man positief testte op corona en hij ondertussen ook al volledig is genezen. Er zouden geen telefoontjes meer volgen. Zouden.

Dinsdagochtend 8.15 uur: "Naar het schijnt heeft u corona, veel beterschap." De man legt uit de vragen een dag eerder al te hebben beantwoord. "Er zit een bug in het systeem, mijnheer. Maar het is genoteerd, men zal niet meer bellen." En toch, woensdag 8.10 uur: contacttracer nummer drie aan de lijn. Opnieuw het verhaal van de bug. Op donderdag - Hemelvaartsdag - blijft de telefoon stil. Tot 8.20 uur, de deurbel. Staat er iemand met mondmasker en klembord: 'Dag mijnheer, als het klopt is er hier een zieke in huis.'

Joris Moonens van het Agentschap Zorg en Gezondheid windt er geen doekjes om. "De datadoorstroming vanuit de federale contactdatabase blijft een moeilijke zaak." Hoeveel telefoontjes er de afgelopen twee weken werden gedaan? Hoeveel met Covid-19 besmette patiënten werden bereikt? Het aantal van hun contacten met een hoog risico dat in zelfquarantaine kon worden geplaatst? Ook de woordvoerder van het agentschap kent de antwoorden niet.

Terwijl na enkele dagen klonk dat al 50 tot 60 procent van de besmette personen telefonisch kon worden gecontacteerd, kan of durft Moonens dat cijfer een week later niet meer hard te maken. Best zorgwekkend allemaal, voor een systeem dat moet vermijden dat we op een tweede besmettingsgolf afstevenen en waarvoor ruim 100 miljoen euro werd uitgetrokken. Zelfs mensen die nooit positief testten, krijgen een contactonderzoeker aan de lijn. "Door een technisch probleem loopt de match tussen patiëntgegevens afkomstig van de huisarts en het testresultaat van het labo soms mis, waardoor iemand die negatief testte toch wordt opgebeld", weet Moonens.

"Het gaat dan ook om een vrij complexe keten van datatransfers, waar bij elke stap het risico op fouten of vertraging insluipt." Aan al die kinderziekten wordt volgens Zorg en Gezondheid volop gewerkt. Blijft dat menselijke fouten niet uitgesloten zijn. "Wordt een gesprek administratief niet correct 'afgesloten', kan er vroeg of laat een contactonderzoeker aan de deur opduiken."

Maar er zijn nog hindernissen op het hobbelige pad van het contactonderzoek. Omdat niet alle huisartsen het juiste elektronische formulier gebruiken, geraken niet alle aanmeldingen tot in de database. Een ander issue zijn de vele ontbrekende of foutieve telefoonnummers.

"De aangehaalde problemen zijn zeer terecht", zegt Moonens. "Maar sinds de start van het contactonderzoek worden wel ruwweg 600 à 700 telefoons per dag gedaan. Die zijn misschien nog niet allemaal even succesvol, maar ieder contact dat kan worden bereikt, betekent een bijkomende vertraging van het virus." De zowat 450 contactonderzoekers die daarvoor momenteel dagelijks worden ingeschakeld, zijn meer dan voldoende, zo erkent Zorg en Gezondheid. "De overcapaciteit afbouwen betekent echter dat we opnieuw mensen zouden moeten zoeken en opleiden eens er meer telefoons dienen te worden gedaan."

Het blijft volgens Moonens moeilijk het werkvolume te voorspellen. "Je zou verwachten dat er sinds de versoepeling van de maatregelen meer contacten moeten worden gebeld. Dat aantal blijft echter zeer beperkt, tot gemiddeld anderhalf per patiënt, en dus helemaal niet de 4 of 5 zoals verwacht. Waarom er weinig of geen contacten worden doorgegeven? Vermoedelijk uit schroom. Maar mogelijk vertrouwen ook veel mensen het systeem niet, of zien ze het nut ervan niet in. Ook daar is nog werk voor ons."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234