Woensdag 20/11/2019

Een snelwegblokkade voor/tegen Zwarte Piet

In het Friese Dokkum, of all places, deed de Sint dit jaar zijn intocht in Nederland. Omdat het ver weg is van alle voor- en tegenstanders van Zwarte Piet, dachten de autoriteiten. Niet dus. Het kwam zelfs tot een blokkade van anti-Zwarte Piet-demonstranten. En dus een oliebollenkraam zonder klandizie.

Dokkum is het bekendst van de heilige Bonifatius die hier in het jaar 754 door nog niet gekerstende Friezen in de pan werd gehakt. Dat dit fraaie Friese stadje 1.263 jaar later is uitgekozen voor de intocht van een andere heilige, Nicolaas van Myra, had juist te maken met de gunstige veiligheidssituatie, zo wordt gespeculeerd. Deze heilige ligt immers al een tijd onder vuur vanwege de looks van zijn knecht. Dokkum ligt helemaal in de noordoosthoek van Friesland, vér van de Randstad. Idealiter laten fanatieke voor- en tegenstander van 'de oude gedaante' van de knecht zich door zo'n afstand ontmoedigen.

Idealiter, want kijk omhoog naar de donkergrijze lucht en je ziet al enige activiteit. Boven Dokkum cirkelt een vliegtuig met de voor iedereen leesbare banner 'Wij willen Zwarte Pieten'. Beneden op de grond valt de regen met bakken neer op honderden mama's en papa's en jonge kinderen achter dranghekken, en op bijna net zo veel securitymannen. "Dokkum is goed voorbereid", meldden de autoriteiten vooraf trots, en dat kun je zien.

Geur van oliebollen

Veiligheidsmannen houden je tegen op de brug naar Hanspoort, waar de Sint straks langskomt en de heerlijke geur van oliebollen de neusgaten beroert, maar het kraam onbereikbaar is. Waarom? Langs deze route moeten demonstranten van de actiegroep Kick Out Zwarte Piet naar een vak op de Markt worden geëscorteerd. Die demonstranten hadden er al lang moeten zijn. De politie is er, even verderop aan de Altenasteek, al twee uur helemaal klaar voor.

Waar blijven die demonstranten? Vraag dat maar aan doorregende papa's en mama's met natte smartphones met beslagen schermpjes: de twee bussen van Kick Out Zwarte Piet zijn op de A7 klemgereden door boze Friese kerels die van anti-Piet-activisten even weinig moeten hebben als boze voorvaderen van Bonefatius. Het project dat ze op de A7 uitvoeren werd op Facebook gelanceerd onder de naam Project P: 'Buskes mei ZeurPieten tegenhouden'.

En daardoor heeft de oliebollenkraam bij de Hanspoort geen klandizie. Oliebollenverkoopster Olga is een Russische uit Letland met een Armeense man en heeft nu alle tijd om met de pers te praten. "Zwarte Piet is een traditie van hier, buitenlanders moeten lokale tradities accepteren." Maar wat als een traditie kwetsend is voor mensen die hier geboren en getogen zijn? Een securitykerel mengt zich in het gesprek: "Hij kan me niet zwart genoeg zijn!"

Daar wordt door flink wat Friezen die hier regen en wind trotseren genuanceerder over gedacht. Neem Janou, die met man, zoon, buren en buurkinderen uit Nijeberkoop komt. "Tradities veranderen altijd", zegt zij. "Het is alleen maar goed als een traditie zich aanpast, dán is een traditie vitaal." Enith en Jo-Albert zijn hier met dochter Sinne, zoon Jort en zoon Sytze. Zij komen uit Oosterwierum en staan 'voor alle kleuren' open.

Om vijf voor twaalf worden de hekken bij Hanspoort ineens weggehaald. Hordes verkleumde mensen spoeden zich naar de oliebollenkraam. "Die demonstranten komen niet meer", verklaart de securitykerel het openstellen van de route naar de kraam. De klemgereden bussen moeten omkeren naar de Randstad: Dokkums burgermeester heeft bekendgemaakt dat ze de veiligheid van de anti-Zwarte Piet-betogers in de gewijzigde omstandigheden niet meer kan garanderen en hen geen toegang verleent.

Wel toegang tot Dokkum krijgt de heilige Nicolaas van Myra. Even voor halfeen stapt hij van de stoomboot op De Dijk. Toevallig is het dan net even droog. In zijn gevolg een gezelschap van goeddeels zwarte en semi-zwarte Pieten. Slechts één witte Piet wordt gesignaleerd, de meisjespiet uit het Sinterklaasjournaal: die zit in haar eentje op een bankje achter dranghekken op de kade.

Het vak voor de delegatie van Kick Out Zwarte Piet op de Markt blijft een leeg vierkant, op een eenzaam ecotoilet na. Na tien minuten gaat het weer hard regenen. Flink wat mensen vluchten aan de Diepswal het prachtige Museum Dokkum binnen. Daar verkopen ze behalve Bonefatius-bier ook een Bonefatius-kruidenbitter, een beproefd middel tegen koude botten, en waarschijnlijk ook tegen spanningen betreffende tradities.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234