Vrijdag 13/12/2019

Een sm'er heeft geen rechten

Grijs, grijzer, grijst. In het strafwetboek blijft sm iets schimmigs. Psychologe Jantien Seeuws (26) betoogt vanavond met een lezing in het Antwerpse Universitair Forensisch Centrum dat een sadomasochist in de praktijk meer te verliezen heeft dan die op het witte doek.

Christian Grey en Anastasia Steel doen niet enkel de tickets voor Fifty Shades of Grey vlot verkopen: de kaskraker zou ook de zwepen, riemen en klemmen over de toonbanken jagen. Zulke attributen kunnen een mens nochtans duur komen te staan. Vraag dat maar aan een militair en zijn vrouw uit het West-Vlaamse Anzegem. In november vorig jaar werden beiden veroordeeld tot respectievelijk zes en vier maanden voorwaardelijke celstraf omdat ze in hun slaapkamer aan sm deden.

"Dit toont nog maar eens aan hoeveel onbegrip er nog steeds is als het over bdsm gaat." Aan het woord is Jantien Seeuws. De klinisch psychologe deed twee jaar geleden als eerste in Vlaanderen onderzoek naar het vierletterwoord dat staat voor bondage en discipline, dominantie en submissie, sadisme en masochisme.

Cijfers over het aantal bdsm-minnende medemensen zijn er niet. Wel kon Seeuws 140 beoefenaars vragenlijsten voorleggen. Zo stelde ze vast dat voor 65 procent van hen bdsm als een geaardheid aanvoelt. Het merendeel gaf aan dat bdsm een verrijking in hun leven is, maar tegelijkertijd nog volstrekt onbespreekbaar is, zelfs in de hulpverlening.

Met een lezing in het Universitair Forensisch Centrum in Antwerpen wil Seeuws voor verandering zorgen. Velen hebben geen flauw idee wat te doen als blijkt dat hun patiënten een voorgeschiedenis met bdsm hebben. Zo zijn er hulpverleners die bdsm nog steeds niet los zien van delinquent, gewelddadig gedrag."

Is er een link?

"Er is heel erg weinig onderzoek op dit vlak. Sommige papers stellen dat sadistische fantasieën het risico om over te gaan tot seksueel delinquente feiten verhoogt, andere stellen dat het net een beschermende factor is.Ik wil de hulpverleners vooral duidelijk maken dat ze dit geval per geval moet bekijken en dat sadomasochisme tussen instemmende volwassenen helemaal geen psychische aandoening is. In de recentste versie van de DSM (het psychiatrische handboek, FVG) wordt dat eindelijk ook zo gesteld."

De DSM mag dan aangepast zijn, het Belgisch strafwetboek is dat nog niet. Dat stuit u tegen de borst.

"Achttien jaarna de veroordeling van de sm-rechter staan we op juridisch vlak nog steeds niet verder. In België kun je niet toestemmen met geweld op jezelf. Daardoor wordt bdsm gezien als slagen en verwondingen. Ik pleit voor het opnemen van een aparte clausule. Een die, net als gevechtsport en noodzakelijke chirurgie, bdsm toelaat, zij het met duidelijke spelregels. Ik vind het problematisch dat dit nog steeds niet kan: het gedoogbeleid van vandaag maakt dat een sadomasochist volledig afhankelijk is van de goodwill van een rechter. Als iemand zo'n persoon in een slecht daglicht wil plaatsen, dan kan dat heel slecht aflopen."

Gebeurt dat dan zo vaak?

"Er zijn geen cijfers, maar ik hoor het af en toe als psychologe in mijn praktijk. Bij vechtscheidingen gebeurt het dat de ex-partner bdsm gebruikt als excuus om de kinderen toegewezen te krijgen. Men is ook bang vals beschuldigd te worden van geweldpleging. Een sadomasochist heeft geen poot om op te staan. En zelfs als er geen beschuldiging is, dan kan bdsm een diepe indruk nalaten. Zo werd een jongen opgepakt en verhoord omdat er bij een controle een zweepje in zijn handschoenenkastje werd aangetroffen. Er werden ook meldingen gemaakt bij het Comité voor Bijzondere Jeugdzorg omdat ouders aan bdsm deden, zelfs zonder dat de kinderen er van weten of last van hebben."

Waarom beweegt er zo weinig op dit vlak?

"Geen enkele bdsm'er durft zijn nek uitsteken. Er is een te groot stigma. Wie met bdsm-gevoelens naar buiten treedt, heeft veel meer te verliezen dan te winnen: zijn job, zijn vrienden, zijn familie. Vooral mensen met een hooggeplaatste functie en mensen die werkzaam zijn in de sociale sector letten extra op."

Fifty Shades of Grey zal niet voor verandering zorgen?

"Neen, integendeel. Die trilogie heeft nog maar eens het cliché bevestigd, het beeld dat sm-meesters getormenteerde, machtige mensen zijn die het leven van jonge, onderdanige meisjes bepalen. Dat is niet zo. Vlaanderen gaat daar heel anders mee om, veel genuanceerder ook. Er zijn extreme vormen, maar evenzeer hele lichte. Alles draait om veiligheid, verantwoordelijkheid en vrijwilligheid. Respect en communicatie moet er zijn. Ontbreken die, dan is het geen bdsm."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234