Woensdag 01/12/2021

AchtergrondOnderwijs

Een schooljaar met amper coronamaatregelen, een veilig idee? ‘Varianten komen er toch’

Archiefbeeld ter illustratie. Beeld Eric de Mildt
Archiefbeeld ter illustratie.Beeld Eric de Mildt

Kinderen zonder mondmaskers, gemengde klasbubbels en geen virtuele lessen. Als de cijfers het toelaten, kan het nieuwe schooljaar volgens de Risk Assessment Group (RAG) zonder veel coronamaatregelen starten. De groep met de laagste vaccinatiegraad kan de sanitaire regels zo als eerste lossen. Hoe veilig is dat?

Anderhalf jaar lang zag het dagelijkse leven van scholieren er radicaal anders uit, maar dankzij het succes van de vaccinatiecampagne kan daar vanaf 1 september verandering in komen. In een nieuw advies aan de regering schrijven de experts van de Risk Assessment Group dat scholen straks in ‘code groen’ kunnen heropstarten zolang het reproductiecijfer van het virus onder 1 ligt en de cijfers rond ziekenhuisopnames en besmettingen beheersbaar blijven.

“Momenteel zweven we tussen de groene en de oranje zone, maar het is niet onmogelijk dat het ideale scenario voor scholieren straks mogelijk wordt”, zegt viroloog en RAG-lid Steven Van Gucht, die het advies mee opstelde. “In dat geval zetten we enkel nog in op handhygiëne en ventilatie, en raden we aan kinderen vaste plaatsen te geven. Daarbuiten vervallen bijna alle maatregelen zoals we die kenden.”

Viroloog Steven Van Gucht. Beeld AP
Viroloog Steven Van Gucht.Beeld AP

De coronacrisis had een grote impact op de mentale gezondheid van de jeugd. “Kinderen en jongeren hebben sociaal contact nodig om zich te ontwikkelen. Tijdens de periodes met afstandsonderwijs werden de grenzen van wat voor hen draagbaar is, sterk afgetast”, zegt ontwikkelingspyscholooog Patrick Meurs (KU Leuven). Hij is opgelucht dat scholieren straks meer vrijheden krijgen, maar op epidemiologisch vlak lijkt een heropstart in code groen spannend te worden. De vaccinatiegraad bij mensen tussen 12 en 17 jaar oud ligt nog laag en jongere kinderen komen zelfs niet in aanmerking voor een prik.

“Het klopt dat het virus straks enkel in het kleuteronderwijs en op basisscholen nog ongehinderd zal kunnen circuleren”, zegt Van Gucht. “Dankzij de vaccinatiecampagne kunnen we ons gelukkig wat meer besmettingen veroorloven. Bovendien worden kinderen jonger dan 12 zelden ernstig ziek na een besmetting met het coronavirus.” Infectioloog Steven Callens (UZ Gent) sluit zich aan bij die redenering: “Zodra alle risicogroepen ingeënt zijn, is het logisch dat we de draad van het normale leven weer oppikken. Ik spreek wel met twee woorden: misschien moeten beslissingen die de komende weken genomen worden, later teruggedraaid worden.”

Infectioloog Steven Callens (UZ Gent).  Beeld Tine Schoemaker
Infectioloog Steven Callens (UZ Gent).Beeld Tine Schoemaker

Callens wijst erop dat het virus onvoorspelbaar blijft en dat nieuwe varianten alsnog roet in het eten kunnen strooien. Volgens Van Gucht mag dat echter geen reden zijn om kinderen hun vrijheden niet maximaal terug te geven. “Er komen sowieso varianten, dat is de enige manier voor het virus om te overleven. We kunnen dat proces vertragen door mensen in te enten, maar het mag geen argument zijn om de versoepelingen in het onderwijs tegen te houden.”

Vanuit psychologisch standpunt is er volgens Meurs evenmin een reden om een jojobeleid te vrezen. “In een ideaal scenario zouden we meer continuïteit kunnen garanderen, maar ik zou de periodes met een laag epidemiologisch risico maximaal benutten. Je weet nooit hoe snel het tij kan keren.”

De Risk Assessment Group beseft hoe fragiel de situatie is. Daarom staan er in het recentste advies van de experts enkele nieuwe maatregelen die ervoor moeten zorgen dat scholen straks niet voortdurend met virusuitbraken kampen. Wanneer er 35 tot 75 dagelijkse ziekenhuisopnames zijn en 15 procent van de bedden op intensieve zorgen ingenomen is, wil de groep code geel uitroepen. In dat scenario worden leerlingen in het middelbaar onderwijs weer gevraagd om mondmaskers te dragen tenzij ze afstand van elkaar kunnen houden.

Testen

Het meest omstreden idee dat bij de tweede alarmfase hoort, gaat om een preventieve screening van jongeren. De experts pleiten ervoor één keer per week bij alle leerlingen en het personeel in het secundair onderwijs een PCR-test op basis van speeksel af te nemen. Als dat niet kan, wil de groep bij iedereen twee keer per week op corona testen via een (minder nauwkeurige) sneltest met neuswisser. “We weten dat zo’n teststrategie logistiek en praktisch zware gevolgen met zich meebrengt, maar op die manier kunnen we besmette leerlingen vroeg opsporen en hoeft niet telkens een hele klasgroep in quarantaine te gaan”, zegt Van Gucht.

De vraag blijft of er binnen de Vlaamse regering animo is om een zo’n operatie op te starten. Minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) wil geen uitspraken over de zaak doen voor hij op 17 augustus met de onderwijskoepels en de vakbonden aan tafel gaat, maar hij toonde zich in het verleden al als een koele minnaar van onderwijssuggesties van gezondheidsexperts. Zo stemde zijn partij samen met coalitiegenoten Open Vld en CD&V al verschillende keren een resolutie rond de verplichting van CO2-meters in klaslokalen weg.

“Het blijft bijzonder vreemd dat die meters nog niet breed uitgerold zijn”, zegt Callens. “Ze kunnen leerlingen en onderwijzers net bewust maken van het belang van optimale ventilatie. Zulke toestellen zullen verder een belangrijke rol spelen in de strijd om scholen open te houden en ze blijven ook in de toekomst interessant om de verspreiding van andere virussen te beperken . Ik hoop dus dat er tijdens het overleg nog grondig over gesproken wordt.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234