Vrijdag 20/05/2022

Eén scholier op vijf verwondt zichzelf

Eén op de vijf Vlaamse middelbarescholieren experimenteert met zelfverwonding. Acht procent van de leerlingen doet het zo vaak dat het problematisch is. Alle messen in de vuilnisbak kieperen? 'Lost niets op.'

Vraag een bende twaalfjarigen of ze weten wat zelfverwonding is en je krijgt gegarandeerd het juiste antwoord. "We denken altijd dat het iets is voor oudere tieners, maar ook twaalfjarigen weten precies waar het over gaat", zegt VUB-professor Imke Baetens.

Door internethypes zoals de 'Blue Whale Challenge' - een spel waarbij tieners elkaar uitdagen en zelfs tot zelfdoding aanzetten - spreken jongeren meer over zelfverwonding. En dus moeten we het gesprek aangaan, vindt de psychologe.

Voor haar onderzoek ondervroeg Baetens 670 leerlingen uit het Vlaamse secundair onderwijs. Eén op de vijf leerlingen gaf toe zichzelf al eens opzettelijk gesneden, gekrast of verbrand te hebben. "Dan spreken we van problematische zelfverwonding. Die groep heeft ook vijf keer zoveel kans om later zelfmoord te plegen."

In de gevarenzone

In de jongste leeftijdscategorie (12 tot 14 jaar) heeft 14 procent zichzelf al eens met opzet pijn gedaan. De helft van die groep zit in de gevarenzone. "Jongeren doen dit omdat ze met hun gevoelens geen blijf weten of zichzelf niet goed genoeg vinden. We moeten jongeren leren dat het oké is om een dipje te hebben."

In het hulpboek Zie mij niet geven professoren Imke Baetens en Laurence Claes advies aan ouders, leerkrachten en jongeren. "Het belangrijkste is praten. Met vrienden, het CLB of ouders. De helft van de jongeren verbergt de wonden, maar die geheimzinnigheid weegt."

Wat je vooral niet moet doen? "Ouders hebben soms extreme reacties: ze gooien alle messen in de vuilnisbak of halen alle deuren weg. Daarmee stop je het gedrag niet. Reageer vooral begripvol: word niet boos, straf niet, maar toon je bezorgdheid. Probeer een jongere ook niet te dwingen om in therapie te gaan. Het werkt alleen als zoon of dochter zélf wil meewerken. Contacteer in zo'n geval hulpinstanties die het gezin kunnen begeleiden."

Bespreken in de klas

De proffen hebben naast het boek een lessenpakket gemaakt voor scholen. "Sommige leraren schuwen het onderwerp omdat ze denken dat het juist aanzet tot zelfverwonding. Maar praten hélpt echt."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234