Donderdag 02/04/2020

Een scheurtje in de 'blauwe muur van stilte'

Drie New Yorkse politieagenten zijn schuldig bevonden aan meineed in hun poging om de rol van één van hen in de foltering van een arrestant, de Haïtiaan Abner Louima, te verhullen. De uitspraak deed de spanning die was ontstaan na de vrijspraak van vier blanke agenten die de Guinees Amadou Diallo doodschoten, enigszins luwen. Maar zowel in New York als in Los Angeles komen de elite-eenheden, die voor de politici de nultolerantie in praktijk moesten brengen, steeds meer onder vuur te liggen.

New York

Van onze correspondent

Tom Ronse

De drie New Yorkse agenten hielden tot het einde hun onschuld vol. Ze huilden en vloekten toen de jury maandagavond zijn oordeel bekendmaakte. Een woordvoerder van de politievakbond zei dat de agenten slachtoffer waren van een "heksenjacht". Hun advocaat beweerde dat de beroering over de recente vrijspraak van de agenten die de Guinese immigrant Amadou Diallo hadden doodgeschoten, de jury onder druk had gezet om te veroordelen. "Ze konden het post-Diallo-, anti-politieklimaat in de stad niet negeren," zei hij. Hij kondigde aan dat hij beroep zou aantekenen.

De dood van Amadou Diallo en de foltering van Abner Louima worden vaak in één adem vernoemd. In beide gevallen waren de slachtoffers zwarte immigranten die niets mispeuterd hadden en waren hun belagers blanke politieagenten. De nachtmerrie van Louima begon drie jaar geleden bij een Haïtiaanse nightclub in Brooklyn waar een relletje was uitgebroken.

Louima werd gearresteerd omdat een agent hem verwarde met een andere Haïtiaan die hem een mep had gegeven. Op weg naar het politiebureau werd Louima geslagen. In het bureau werd hij in een toilet gesleurd waar hij door een agent tegen de grond werd geduwd terwijl een andere een afgebroken bezemsteel in zijn aars stootte. Met zware interne verwondingen kwam hij in het ziekenhuis terecht.

Justin Volpe, de agent die de bezemsteel hanteerde, bekende en kreeg dertig jaar cel. Zijn collega Charles Schwarz werd veroordeeld omdat hij Louima had vastgehouden. Schwarz hield zijn onschuld staande en twee van zijn collega's bevestigden zijn versie. Daarop werden ze alle drie aangeklaagd.

Al Sharpton, de zelfbenoemde leider van de zwarte bevolking van New York en een voortrekker in het Diallo-protest, prees het vonnis dat volgens hem "een echte slag toedient aan de blauwe muur van stilte". Met die muur - blauw, vanwege de kleur van de politieuniformen - wordt verwezen naar de weigering van agenten om tegen elkaar te getuigen.

Het vonnis komt de stad New York goed uit want een vrijspraak zou de spanning die er nu heerst nog hebben aangewakkerd. De verontwaardiging over de vrijspraak van de agenten die Diallo doodschoten, is nog zeer groot, vooral in de zwarte buurten. Maar ook blanke scholieren betoogden onlangs massaal tegen politiebrutaliteit.

In Soundview, de buurt in de Bronx waar Diallo woonde, werd de afgelopen week herhaaldelijk betoogd tegen de politie. Buurtbewoners waren woedend omdat de politie op 1 maart opnieuw een ongewapende zwarte jongeman doodschoot, slechts drie straten van de plaats waar Diallo stierf. De omstandigheden van die schietpartij zijn nog onduidelijk. De man, Malcolm Ferguson, vluchtte toen hij de politie zag en werd ingehaald. Tijdens een worsteling zou het pistool van een agent afgegaan zijn. Maar volgens de familie werd Ferguson in koelen bloede geëxecuteerd.

De burgemeester van New York, Rudy Giuliani, zei dat het incident niet vergelijkbaar was met de dood van Diallo omdat Ferguson een kleine drugsdealer was die al herhaaldelijk gearresteerd was. Het succes van zijn politie in de misdaadbestrijding is Giuliani's voornaamste argument in zijn campagne om verkozen te worden als senator. Zijn tegenstander in de verkiezingen, First Lady Hillary Clinton, heeft hem beschuldigd van ongevoeligheid voor de klachten van de bevolking over politiebrutaliteit.

In Amerika's tweede grootste stad, Los Angeles, woekert intussen een nog veel groter politieschandaal. Een onderzoeksraad van de politie bracht er vorige week een rapport uit waarin hij erkende dat er bij de politie een klimaat is ontstaan, waarin corruptie en brutaliteit welig tieren. Toch is het rapport sindsdien scherp bekritiseerd omdat de omvang van het probleem er geminimaliseerd in zou worden en er ondanks de 108 aanbevelingen die het bevat nog steeds niet de nodige lessen in zouden worden getrokken.

Het onderzoek begon een half jaar geleden nadat een agent was betrapt op het stelen van in beslag genomen cocaïne. De agent was een lid van CRASH, een elite-eenheid opgericht voor het bestrijden van misdaadbendes. In ruil voor strafvermindering begon de agent de criminele activiteiten van zijn CRASH-groep op te biechten. Als ze geen dader vonden, arresteerden de CRASH-agenten een onschuldige en fabriceerden ze valse bewijzen tegen hem. Ze sloegen en beschoten geboeide arrestanten. Ze verkochten drugs.

Tot dusver zijn al 99 veroordelingen die op basis van het onderzoek werden uitgesproken, vernietigd. Verwacht wordt dat processen van slachtoffers van CRASH de stad minstens 200 miljoen dollar (8 miljard frank, 200 miljoen euro) zullen kosten.

Net als de Street Crime Unit in New York, die verantwoordelijk was voor de dood van Diallo, was CRASH een elite-eenheid die zeer succesvol was in de strijd tegen misdaad. Zoals de Street Crime Unit, die als slogan 'We own the night' had, bestond CRASH uit vrijwilligers met een macho-cowboymentaliteit. CRASH-agenten droegen jekkers met een grijnzend doodshoofd erop en sneden banden door van auto's van agenten die hen durfden te bekritiseren. In het politierapport wordt erkend dat er vrijwel geen toezicht was op hun activiteiten en dat klachten van burgers genegeerd werden. Hun oversten maakten een impliciete afspraak met de CRASH-agenten: jullie zorgen voor resultaten en wij vragen jullie niet hoe jullie die hebben bereikt.

Zowel in New York als in LA liggen elitie-eenheden van de politie onder vuur

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234