Woensdag 23/09/2020

'Een positief mensbeeld heb ik nooit echt gehad'

Vijf jaar geleden raakte Tim Krabbé in de ban van 'Columbine', de schietpartij op een Amerikaanse school in 1999 waarbij twee jongens 13 mensen doodden en zichzelf een kogel door het hoofd joegen. Hij schreef er nu het ultieme boek over.

Dinsdag 20 april 1999. Om kwart na elf rijdt de achttienjarige Eric Harris in zijn Honda Prelude het parkeerterrein op van Columbine High School in Littleton, een voorstad van Denver, de hoofdstad van de Amerikaanse staat Colorado. Op honderd meter van Erics auto parkeert de zeventienjarige Dylan Klebold zijn oude zwarte BMW. Eric en Dylan halen een paar zware sporttassen uit hun auto's, gorden rugzakken om en trekken daarover lange zwarte overjassen aan. Daarna lopen ze rustig de school binnen. In de drukke gang naar de kantine zetten ze hun tassen neer. Daarin zitten propaanflessen, benzine, staafbommen, vuurwerk, glasscherven, spijkers en wekkers die binnen een paar minuten de hele boel moeten laten ontploffen.

Maar er gebeurt helemaal niets. Om half twaalf halen Eric en Dylan hun karabijnen te voorschijn. "Go, go!" roept Eric, waarna ze een bom gooien en beginnen te schieten. De eerste slachtoffers zijn Rich Castaldo en Rachel Scott. Die dinsdag zullen Eric Harris en Dylan Klebold 21 medeleerlingen verwonden en twaalf medeleerlingen en één leraar doden. Rond tien na twaalf komt er een einde aan de schietpartij wanneer Harris en Klebold zich in de bibliotheek een kogel door het hoofd schieten. Eerst Eric, daarna Dylan.

De Nederlandse schrijver Tim Krabbé (68), auteur van succesvolle romans als Het gouden ei en De renner, raakte in april 2007 geïntrigeerd door de schietpartij van Columbine, toen de gestoorde Koreaanse student Seung-Hui Cho op een universiteit in Amerika tweeëndertig mensen doodschoot en daarna zelfmoord pleegde. "In een videoboodschap vergeleek Cho zich met Harris en Klebold", zegt Krabbé. "Vanaf dat moment was ik gefascineerd en geobsedeerd door Columbine." Hij doorploegde duizenden bladzijden met getuigenverklaringen, las de dagboeken van Harris en Klebold en verwerkte zijn bevindingen tot het fascinerende Wij zijn, maar wij zijn niet geschift, het ultieme boek over de schietpartij van Columbine.

Vreemd dat uw fascinatie voor Columbine pas bijna tien jaar na de feiten begonnen is.

Tim Krabbé: "De dag zelf in 1999 had de schietpartij wel indruk op me gemaakt, maar verder had ik er niet veel aandacht meer aan besteed. In 2002 ben ik dan zoals zoveel mensen naar de film Bowling for Columbine van Michael Moore gaan kijken en ik herinner me heel goed dat ik dacht: 'Bizar toch dat Harris en Klebold die ochtend nog zijn gaan bowlen.'"

U kwam er snel achter dat Harris en Klebold die dag niet waren gaan bowlen.

"Michael Moore is een getalenteerde filmmaker, maar tegelijkertijd is hij ook een demagoog die er geen graten in ziet om mensen voor zijn films te misbruiken. Dat bowlen is een flagrante leugen en daarnaast voert hij twee slachtoffers van de schietpartij op als tegenstanders van privéwapenbezit, terwijl ze in werkelijkheid helemaal voor zijn. Alles wat Moore over Columbine vertelt, is oppervlakkig of simpelweg uit zijn duim gezogen."

"Ik merkte dat de dagboeken van Eric Harris en Dylan Klebold vrij toegankelijk waren op het internet, net als de 26.000 pagina's met getuigenverklaringen. Ik heb alle documenten gedownload en ben ze beginnen lezen. Ik kwam ook terecht op de website columbinegame.com, die de virtuele verzamelplaats voor de echte 'kenners' bleek te zijn. 95 procent van wat daarop gepubliceerd wordt, is rommel, maar 5 procent is goud waard."

Was het toeval dat 20 april Hitlers verjaardag was?

"Waarschijnlijk niet. Ze hadden de maanden ervoor vaak tegen vrienden gezegd: '20 april is Hitlers verjaardag en dan moeten we maar eens een gemene streek uithalen.' Al zijn er ook aanwijzingen dat ze al op 19 april hadden willen toeslaan. Voor Amerika is 19 april een belangrijke datum vanwege Waco, een stadje in Texas waar op 19 april 1993 bij een brand vijfentachtig leden van de sekte The Branch Davidians omkwamen, volgens sommigen door de schuld van de FBI. De bomaanslag op een federaal gebouw in Oklahoma City op 19 april 1995, met 168 doden, was daar een vergelding voor."

"Harris en Klebold stamden allebei uit hoogopgeleide, intacte gezinnen met ouders zonder huwelijksproblemen. Zelfs in het religieuze Littleton was dat bijzonder. Dylan Klebold kwam uit een gezin van intellectuelen en Eric Harris' vader was majoor geweest bij de luchtmacht. Met Dylans ouders kan ik mezelf heel goed identificeren."

Zowel Harris als Klebold waren geobsedeerd door de gewelddadige videogame Doom. Na Columbine werden dat soort spelletjes met de vinger gewezen.

"Ik geloof niet in de directe schuld van welke factor ook. Eerst werd de muziek van bands als Marilyn Manson schuldig verklaard, dan waren het die games. Natuurlijk hadden Eric en Dylan zich ondergedompeld in een cultuur waarin grofheid, geweld en martelen verheerlijkt werden. En het is juist dat ze vrij makkelijk aan wapens geraakten. Maar dat geldt ook voor België of Nederland: wie hier een pistool nodig heeft en de juiste weg kent, raakt daar ook zonder veel moeilijkheden aan. De schietpartij van Columbine was een freak accident: het gevolg van een toevallige ontmoeting tussen twee jongens die samen een rampzalig mengsel vormden. Ze vulden elkaar op een bijna scheikundige wijze aan, met een gigantische ontploffing als resultaat."

Heeft Columbine uw visie op de mensheid veranderd?

"Columbine heeft me in mijn overtuiging gesterkt dat de mens slecht is. Gelukkig geloven veel mensen in het simpele principe 'doe niet aan een ander wat je zelf niet wilt meemaken', maar jammer genoeg bewijst het verhaal van Eric Harris dat een redelijk normale jongen door omstandigheden tot slechte daden gebracht kan worden. Dylan Klebold heeft nooit het achterste van zijn tong aan zijn 'vriend' laten zien en hem meegezogen in zijn waanzinnige plan om al moordend 'het paradijs' te betreden. Kijk naar iedere willekeurige oorlog, naar alle terroristische daden: hoe makkelijk laten mensen zich niet tot gruweldaden verleiden? Een positief beeld van de mensheid heb ik nooit echt gehad, nee."

Wij zijn, maar wij zijn niet geschift, Tim Krabbé, Prometheus, 480 blz., 19,95 euro.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234