Zaterdag 24/08/2019

Een portret voor het te laat is

Fotograaf Jimmy Nelson archiveert mensen. Met zijn foto's van inheemse stammen tracht hij hun cultuur te bewaren en te beschermen. Want overheden hebben soms meer oog voor de schatten in de grond dan voor de culturele rijkdom van de mensen die er wonen.

Toen Jimmy Nelson (49) als achtjarig ventje terugkeerde naar zijn Engelse geboortegrond, was hij in de war. De jongen was opgegroeid in Afrika en Azië en voelde een sterke band met de derde wereld, maar op de kostschool waar hij belandde, keken ze neer op mensen uit de bush. "Terwijl ik het net zulke mooie mensen vond", zegt hij. De fascinatie liet hem niet meer los. De voorbije dertig jaar legde hij afgelegen culturen vast op de gevoelige plaat - letterlijk, want Nelson gebruikt vlakfilm, een tijdrovend procédé. In 2009 resulteerde dat in de reeks Before They Pass Away, nu is er een tweede deel.

De beelden van Nelson zijn indrukwekkend, maar vergis je niet: pure esthetiek is niet zijn doel. "Ik wil de westerse wereld laten zien dat de cultuur van inheemse volkeren aan het verdwijnen is", zegt hij. "Dat is jammer, want die mensen zijn extreem rijk, zowel in hun voorkomen als in hun zijn. Ik wil ook henzelf tonen dat wat ze hebben extreem belangrijk is, niet enkel voor hen, maar voor de hele mensheid."

Dat inheemse volkeren niet mogen evolueren, wil hij niet gezegd hebben. "Ze moeten echt niet naakt op een berg gaan staan met een speer. Waar ik mee bezig ben, is hóé ze zich ontwikkelen", stelt Nelson.

Een bedreiging voor veel inheemse stammen is dat regeringen verlekkerd zijn op het goud, de olie en het gas in de bodem waarop zij leven. "We moeten aan overheden duidelijk maken dat die culturen meer waard zijn dan het snelle geld", zegt Nelson.

Bij het bekijken van zijn foto's krijg je sterk het gevoel dat je terugkeert in de tijd. "Dat komt ook door mijn ouderwets fototoestel. Dat is een heel traag proces, maar daardoor kan ik beter contact maken. Als ik ergens een maand ben, ben ik pas de laatste twee dagen bezig met fotograferen. Daarvoor gaat al je tijd naar contact leggen. Je spreekt de lokale taal niet, dus moet je Mr. Bean worden."

In 2009 kreeg Nelson het verwijt dat zijn beelden gemanipuleerd, zelfs schadelijk waren. "Die controverse heeft me sterker gemaakt, zodat er in het tweede deel nog meer verdieping zit", zegt hij. "De kleren van de mensen in mijn beelden zijn echt. Ik heb hen gezegd dat ik hen wil fotograferen op hun fierst. Je kunt het vergelijken met ons zondagskostuum. Tachtig procent van wat ze dragen, is wat ze dagelijks aanhebben."

De tentoonstelling Before They Pass Away Part II is sinds gisteren te zien in La Photographie Galerie in Elsene





Chincha in Peru.

De Mundari uit Zuid-Soedan hebben weinig te maken met het bloederige conflict in hun land.

Traditionele klederdracht van de LangDe Miao, uit de Zuid-Chinese provincie Guiyang.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden