Dinsdag 14/07/2020

Een perpetuum mobile in de woestijn

Recensie gerry

Elke goede roadmovie is niet alleen een fysieke, maar ook een mentale tocht. Gerry is geen uitzondering op die regel: aan het eind van de film zijn Gerry (Matt Damon) en Gerry (Casey Affleck) heel andere mensen. En neen, we hebben ons niet vergist, de enige twee personages uit de film - we maken even abstractie van een paar bijrollen - heten alle twee Gerry en wat meer is, ze gebruiken 'gerry' zelfs als een werkwoord.

Dat klinkt nogal 'smurfiaans', maar echt humoristisch is Gerry zeker niet. De eerste minuten zet Van Sant meteen de toon van de film met lang aangehouden shots van Gerry & Gerry, rijdend in een woest en onherbergzaam landschap. Gecombineerd met muziek van de esoterische Est Arvo Pärt zorgt de beweging van die beelden voor een dwingend ritme.

Maar Van Sant laat dat snel los, waardoor Gerry meer op een plaatjesboek dan op een film lijkt. Maar wel met adembenemende kleuren: nooit geweten dat er zoveel bruintinten zijn. Weetje: de woestijn waar de twee door, euh, gerry-en is een compositie van drie landschappen: het Valle de la Luna National Park in Argentinië, de Nevada woestijn en de Salt Flats in Utah (van een vreemdsoortig wit).

Eigenlijk zakt de film al in elkaar zodra de twee de wagen verlaten hebben om een pad te volgen genaamd - nomen est omen! - Wilderness Trail. De ene Gerry (Damon) neemt de andere mee naar the thing. Wat dat ding moge wezen, komen we nooit te weten, want ze keren terug voor ze het bereikt hebben en dan zoeken ze iets concreters: hun auto. De tocht wordt een test van hun vriendschap. (Of is het toch liefde? Van Sant blijft er vaag over.)

De eerste krachtmeting ontstaat als Affleck op een rots is geklommen waar hij vervolgens niet meer vanaf durft te springen. Dramatisch is dat, na goed drie kwartier film een eerste sterk moment, maar Van Sant heeft het verrassend knullig geregisseerd. Soit, de lange aangehouden shots van twee mensen die door een desolaat landschap dolen, is een visueel perpetuum mobile, af en toe ondersteund door Arvo Pärt, maar evengoed door het geluid van de wind - u moet echt eens letten op wat voor moois wind in films teweegbrengt! - dat hier nauwelijks zijn schoonheid mag tonen.

De dialogen klinken ondertussen als volgt. Gerry Affleck: "Come on, let's go." Gerry Damon: "We can as well sit here." Mm, officieel is het scenario door de regisseur en de twee acteurs de weken voor het begin van de opname geschreven, maar we hebben de indruk dat het geïmproviseerd is terwijl de camera draaide.

Verveling troef dus in Gerry, maar wie doorbijt, wordt beloond: het laatste halfuur krijgt de film een trillende intensiteit. Het begint met een merkwaardig, lang shot: we zien de Gerry's vlak voor zonsopgang wandelen, de ene links vooraan in het beeld, de andere rechts, wat verder weg. De camera volgt hen, waardoor de cadrage min of meer gelijk blijft. Zonder zelf al zichtbaar te zijn, kleurt de zon een stuk van de hemel oranje, maar het onderste gedeelte van het beeld baadt in een onwezenlijke, blauwige schijn. Adembenemend. Voor het eerst voel je de wanhoop en de angst van het dolende duo. Vervolgens laat Van Sant je niet meer los, inclusief een merkwaardige ontknoping. Gerry, opgedragen aan Ken Kesey, de auteur van One Flew over the Cuckoo's Nest, dankt zijn bioscooprelease aan Elephant en is de mindere van deze laatste film. Maar het beeld van de Gerry's die tijdens het uur van de wolf de langzaam opdoemende dageraad tegemoet strompelen, zal nog lang op ons netvlies gebrand staan.

Christophe Verbiest

Een visueel aantrekkelijke, maar dramaturgisch nogal zwakke roadmovie

HH VERTOLKING

Matt Damon, Casey Affleck REGIE Gus Van Sant GENRE Roadmovie LAND VS SPEELDUUR 103 minuten

KORT SAMENGEVAT Twee vrienden die allebei Gerry heten, trekken door de Amerikaanse woestijn op zoek naar 'iets'. Ze verdwalen, vinden hun wagen niet meer terug en trekken, later: strompelen, door de woestijn op zoek naar redding. Het wordt een helse overlevingsstrijd.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234