Zondag 09/05/2021

'Een open einde is verschrikkelijk'

VERZOT OP BOEKEN

'Eens vertrokken, kan ik niet stoppen'

Smaken verschillen. Dat geldt ook voor de leesgewoonten van jongeren die meer lezen dan over het algemeen wordt aangenomen, zegt de Leuvense hoogleraar jeugdliteratuur Rita Ghesquiere. We vroegen vier Leuvenaars of ze even de boeken wilden neerleggen.Leen Janssens (19), 2de kan Geschiedenis

'Ik krijg thuis wel eens commentaar dat ik te veel met mijn neus in de boeken zit. Ik heb altijd al veel gelezen, ook als kind. In de vakantie lees ik drie boeken per week, tijdens het schooljaar ongeveer twee per maand.

"Soms is een boek amper uit en begin ik al aan het volgende. Ik vind het wel jammer als een boek uit is want het is tof om je in te leven in een verhaal en even weg te zijn van alles. Wanneer ik lees, zit ik echt in een andere wereld. Bij een triestig boek met een ongelukkig einde kan ik me een uur echt slecht voelen. Maar nog erger is een boek met een open einde. Dat vind ik echt vreselijk. Je moet dan zelf invullen hoe het afloopt.

"Ik kan overal lezen. Mijn gedachten zijn dan toch weg. Het liefst lees ik 's avonds in bed met rustige muziek op de achtergrond. Na enkele pagina's kan ik echt in het verhaal komen. Als iemand mij dan nog iets wil zeggen, moet hij al hard roepen om mij te bereiken. Als een verhaal echt spannend is, lees ik soms tot drie uur 's morgens. Als het een heel goed boek is, vind ik het zelfs spijtig als ik moet gaan eten.

"Ik lees puur uit ontspanning. Bovendien kun je altijd wel iets leren uit boeken. Naast romans lees ik geschiedkundige boeken, bijvoorbeeld over de moderne tijd of de verlichting: van de filosofische benaderingen van Rousseau of Voltaire over extreem-rechts tot boeken over concentratiekampen. Voor werkjes op school moeten we ook wetenschappelijke literatuur doorworstelen, meestal in het Engels, Frans of Duits.

"Momenteel ligt De duik op mijn nachtkastje, een boek over een vrouw in een gewetenscrisis, maar ik heb nog geen tijd gehad om eraan te beginnen. Bij sommige boeken heb je het na één leesbeurt gehad, andere kan ik verschillende keren herlezen. Zo heb ik de trilogie van Klaus Kordon over de politieke ontwikkelingen in Duitsland enkele keren gelezen. Ook De golf, mijn all-time favourite, heb ik meerdere keren gelezen.

"Ik ben al verschillende keren op de Boekenbeurs geweest. Het is tof dat je de schrijvers eens in levende lijve kunt ontmoeten. Zelf koop ik wel niet veel boeken. Ik ga liever naar de bibliotheek. Voor ik een boek meeneem, lees ik altijd even de korte samenvatting op de achterflap.

"Lezen is niet saai. Jongeren die lezen saai vinden, hebben volgens mij amper een boek open gehad. Ik vind niet dat je mensen kunt veroordelen omdat ze graag lezen. Lezen is mijn grootste hobby maar ik maak ook nog tijd om te zwemmen, naar de film te gaan of op café te zitten."

Karel De Sadeleer (21), 2de lic Germaanse

'Er zit veel meer achter zo'n boek'

'Elk academiejaar begin ik met een leeg boekenrek maar in juni staat het weer helemaal vol. Ik heb altijd al veel gelezen. Lezen was er gewoon.

"Toen ik veertien was, schakelde ik al over op de volwassenenafdeling van de bibliotheek. Soms koop ik zelf wel eens boeken. Als de Acco klassiekers aanbiedt voor 2 euro, pak ik ze zeker mee.

"Over Germaanse doen wel eens wilde geruchten de ronde. Zo zouden we veertig boeken per jaar moeten lezen maar dat is toch zwaar overdreven. Dit semester moeten we een tiental romans lezen: de klassiekers van de Nederlandse en Engelse letterkunde, zoals Boon, Reve en Shakespeare. Ook mijn thesis gaat over literatuur, over de debuuttrilogie van de Ierse schrijver Roddy Doyle. Daarvoor ben ik me nu aan het inlezen in de psychoanalyse van Lacan. Verder moeten we heel wat secundaire literatuur raadplegen voor werkjes en papers. Ik lees gemiddeld twee boeken per week. In het weekend lees ik niet. Dan ben ik met de scouts bezig.

"Ik lees vooral vanuit een wetenschappelijke achtergrond en interpretatiegericht. Lezen is voor mij zoals puzzelen maar niet het resultaat, de afgewerkte puzzel, is het belangrijkste. Ik kom immers niet altijd tot een sluitende interpretatie of conclusie. Het puzzelen zelf, dat is het tofste. Ik ga ervan uit dat elk boek wel geschreven is met een zeker vernuft erachter. Dat vernuft is weerspiegeld in de stijl, de woordkeuze, de structuur van het boek. Het verdriet van België van Hugo Claus bijvoorbeeld is in de eerste plaats een aangenaam stuk lectuur maar er zit ook veel meer achter. Maar wat, daar ben ik nog niet helemaal uit.

"De krant doorbladeren is een ander soort lezen. Dat doe ik puur uit interesse voor de inhoud, op de vorm let ik niet. Momenteel ben ik in vijf verschillende boeken tegelijk bezig, ze liggen overal verspreid over mijn kot: Anna Blaman, Lacan, Shakespeare, Jeremias De Decker en William Burroughs. Ooit wil ik nog De lotgevallen van de brave soldaat Svjek van Hasek uitlezen, een klepper van achthonderd pagina's. Het dikste boek dat ik ooit heb gelezen, is Tolkiens In de ban van de ring. Drie weken heb ik erover gedaan, soms las ik 250 pagina's per dag.

"De boekenbeurs vind ik een zinloos initiatief. Er worden boeken tentoongesteld en verkocht maar je komt er niet meer te weten over de boeken zelf. Daarvoor kun je beter secundaire literatuur of literaire bijdragen van een krant lezen."

Mark Vanneuville (27), verantwoordelijke inkoop tweedehands boeken

'Het moet onmiddellijk raak zijn'

'Boeken ontlenen vind ik verschrikkelijk. Een boek dat ik gelezen heb, moet in mijn rek blijven staan. Elke week koop ik wel een boek maar naar de bibliotheek ga ik niet.

"Ik lees wel eens boeken op café, liefst 's morgens met een koffie en soms een sigaartje. Nee, niet met alcohol, dat gaat niet. Als ik een hoofdstuk uit heb, wandel ik even een blokje om zodat ik alles kan verwerken en in het volgende café begin ik aan een nieuw hoofdstuk.

"De meeste van mijn vrienden lezen ook graag. We kunnen uren over een boek praten. Soms kan zo een gesprek zelfs ontaarden in een felle discussie. Ik ben een echte boekenfreak. Ik lees niet alleen, ik verzamel ook alles van de Franse auteur Louis Ferdinand Céline. Ik heb zo'n tweehonderd boeken van Céline, waaronder de eerste uitgave van zijn roman Bagatelle.

"Pas op mijn vijftiende ben ik begonnen met lezen. Van sciencefiction ben ik overgeschakeld op thrillers en later heb ik me op literatuur gestort. Nu lees ik bijna alleen nog werk van Céline en vakliteratuur over boeken. Ik lees zo'n twee boeken per week maar vroeger las ik nog veel meer. Soms zat ik van 's morgens tot 's avonds non-stop met mijn neus in de boeken en las ik vijf boeken per week.

"Momenteel ben ik bezig in Gentle Madness van Basbanes, verhalen en anekdotes over boeken verzamelen. Het moet onmiddellijk raak zijn. Als een boek me niet boeit vanaf de eerste pagina stop ik direct met lezen. Maar eens ik ben vertrokken, kan ik niet stoppen. Liefst wil ik de boeken zo vlug mogelijk uitlezen, dat kan tot vijf uur 's morgens duren. Lezen is voor mij wegvluchten uit de realiteit maar het verruimt ook je blik op de wereld en geeft soms inzicht in personen en gebeurtenissen.

"Ik begrijp goed dat sommige jongeren lezen saai vinden. Als je ziet met welke verplichte schoollijstjes ze hier soms binnenstappen, is dat niet verbazend. Ze moeten vaak boeken lezen die de leraar graag leest maar die niet aansluiten bij hun eigen leefwereld. Couperus, Camus of Conscience bijvoorbeeld. De school zou de jongeren meer thrillers genre Stephen King moeten laten lezen. Ook populaire auteurs zoals Lanoye of Brusselmans zouden de jongeren meer aanspreken.

"Ik heb intussen meer dan vijfduizend boeken gelezen maar achteraf bekeken zijn de meeste werken maar hoogdravend en met weinig stijl en persoonlijkheid geschreven. Veel schrijvers zijn niet meer dan ideeënfabrieken. Maar er zijn uitzonderingen met een eigen, persoonlijke stijl en zelfs een tikje genialiteit. De Poolse auteur Gombrowitz of het Russische duo Ilff en Petrov bijvoorbeeld."

Katrien Hoogmartens (20), 3de jaar onderwijzeres

'Potter is wel tof'

'Dikke boeken zijn niet aan mij besteed. Ik lees vooral kinder- en jeugdboeken. De mooie prentjes en de fantasie van die boeken vind ik heel tof.

"Ik lees ongeveer twee kinderboeken per week. Ook voor mijn studie als onderwijzeres is dat wel belangrijk. Kinderen van het eerste studiejaar lezen heel graag. Ze zijn blij als ze nieuwe woordjes kunnen lezen. De prenten zijn heel belangrijk. Soms beginnen kinderen zelfs te babbelen tegen de personages van het boek.

"Op kot lees ik nooit aan mijn bureau, altijd in bed of in de zetel. Meestal begin ik een half uur voor ik in slaap val nog snel aan een stukje tekst. Een hele namiddag lezen komt er niet van. Ook op de trein van Leuven naar huis lees ik wel eens. Op school hebben we voor de kinderen speciaal een zithoekje ingericht om te lezen. Met kussens en zo, heel gezellig.

"Lezen is gewoon fijn: ik lees puur uit ontspanning maar ik ben geen leesfreak. Lezen komt bij mij, na de school en de scouts, op de derde plaats. Auteurs als Joke van Leeuwen, Toon Tellegen en de klassiekers Annie MG Smidt en Roald Dahl vind ik heel leuk. Ook de verhalen van Anthony Horowitz vond ik als kind heel spannend. En omdat op school alle kinderen voortdurend bezig waren over Harry Potter, heb ik die ook maar eens gelezen. En ik moet het toegeven: Potter is wel tof.

"Om jongeren meer aan te zetten tot lezen zou de school hen meer recente dingen moeten laten lezen en zelf de keuze moeten laten. En in plaats van de klassieke boekbespreking kun je jongeren een creatieve leesopdracht laten uitvoeren, een toneelstukje spelen op basis van een hoofdstuk uit een boek bijvoorbeeld.

"Het leukste boek dat ik ooit heb gelezen, is Het verhaal van Bobbel die in een bakfiets woonde en rijk wilde worden van Joke van Leeuwen. Het gaat over een wereldvreemd meisje dat opgroeit in een warm, lief gezin maar later terechtkomt in een hectische wereld. De tegenstelling tussen de vierde wereld en de rijke klasse wordt heel mooi verwoord."

LETTERS KRISTOF CLERIX BEELDEN CAROLIJN DOMENSINO

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234