Maandag 06/04/2020

Een ongrijpbare legende

Regie Kevin Macdonald

Lang voor Jamaica's sprinters Bolt en Blake iedereen het nakijken gaven, was er al een man die de wereld in snelheid nam, met een innerlijk vuur dat hem na amper 36 jaar helemaal had verschroeid. Hoewel BBC4 in 50 Years of Island Records en Reggae Britannia de manier belichtte waarop vanuit Groot-Brittannië de ster van de Zionleeuw rees en brandde, ontbrak er een ernstige documentaire over het fenomeen. Wie zich eraan waagde, moest van nul beginnen. Van de eerste elf jaar van Marleys loopbaan bestaat bijvoorbeeld geen meter bewegend beeld, enkel een handvol foto's.

Nadat zowel Martin Scorsese als Jonathan Demme hadden moeten passen, was het Kevin Macdonald die de klus klaarde. Beslagen in nonfictie (One Night in September, Touching the Void) en fictie (The Last King of Scotland, State of Play, The Eagle), was de regisseur duidelijk: "Ik wil het zo conventioneel mogelijk aanpakken. Absoluut iedereen interviewen." Naast vrouw Rita, kinderen Cedella en Ziggy, en opmerkelijke muzikale vrienden als Lee 'Scratch' Perry of Neville 'Bunny Wailer' Livingston, verschijnt dan ook iedereen die vandaag nog iets kon vertellen. Van een halfzus en een neef die over Marleys vader en diens familie getuigen, tot de verpleegster die hem verzorgde tijdens zijn laatste dagen in een Europese kliniek. De film moest verder iets persoonlijks worden. Wie is de man? Wat was zijn boodschap?

"Dit is mijn identiteit", zegt Marley ergens, terwijl hij naar zijn dreadlocks wijst. Een knoop, dus, die Macdonald voorbeeldig probeert te ontwarren. Bobs grotendeels afwezige, vroeg gestorven vader was blank en Engels met Syrisch-Joodse roots, en als plantageopzichter en marineofficier erfgenaam van het Britse op slavenhandel gebaseerde kolonialisme. Zijn Afro-Jamaicaanse moeder vertegenwoordigde een verdrukt, verloren slavenvolk, waarmee de jongen zich als vanzelf identificeerde.

Het stigma van gemengd ras verdreef hij door zijn bekering tot rastafari en de boodschap van universele bevrijding in muziek, voorbij blank en zwart. Daarnaast schuwt Macdonald geen weerhaak in het verhaal. Marley verwekte elf kinderen bij zeven vrouwen, toonde zich in het gebrek aan aandacht voor zijn kinderen een aardje naar zijn vaartje. Zijn zoon noemt hem een "rough man".

Hoewel de 144 minuten lange reconstructie dus beslist geen hagiografie werd en geen minuut verveelt, lijkt de knoop die Marley heet te dik, de persoon te ongrijpbaar. Zoals de titels van zijn eerste platen spraken over Marleys passie (Catch a Fire, Burnin'), zo is die van een na zijn dood verschenen, 25 miljoen keer verkochte compilatiealbum profetisch: Legend.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234