Donderdag 09/12/2021

Een omhelzing wordt een gevecht

Met appetite van de Amerikaanse choreografe Meg Stuart werd woensdag het nieuwe Kaaitheaterseizoen geopend, het eerste onder leiding van Agna Smisdom en Johan Reyniers. Stuart werkte voor deze avondvullende voorstelling samen met beeldend kunstenares Ann Hamilton. Het resultaat is een zeer geslaagde symbiose tussen dans en beeldende kunst, een beelden- en bewegingsstroom die zich leent voor eindeloos veel interpretaties.

Kleurige, netjes opgevouwen doeken liggen her en der op de stoeltjes. Als de toeschouwers de zaal van het Lunatheater betreden heeft dat nogal wat gestommel, geroezemoes en vragende blikken tot gevolg. Een mevrouw legt een ruwe paardendeken behoedzaam op de grond; meneer gaat zonder veel omslag op de sprei zitten. Is dat de reden waarom die doeken er liggen, of word je als toeschouwer veeleer geacht je in te pakken in al dat textiel? Het is een motief dat in de voorstelling vaak zal terugkeren, wanneer de dansers zich proberen te bevrijden van overtollig textiel, van overbodige materie die hen verstikt, zwaarder maakt, inkapselt. Anderen proberen hen daarbij te helpen, onhandig, soms gewelddadig.

In de openingsscène bijvoorbeeld benadert Rachid Ouramdane de in een beschermende cocon van kledingstukken gehulde Yukiko Shinozaki. Hij ontdoet haar voorzichtig van de proppen textiel in haar overall. Het lijkt symbolisch bedoeld, alsof hij haar van een emotioneel pantser ontdoet. Even later doet een danseres verwoede pogingen om haar lichaam als een puzzelstukje in te passen in dat van Yukiko, die onbewogen en haast onverschillig voor zich uit blijft staren. Zulke aangrijpende beelden komen in de voorstelling systematisch terug.

Ook de barrière tussen podium en zaal wordt doorbroken: danseres Yukiko Shinozaki gooit in het midden van de voorstelling speels broodpropjes met een veer erin de zaal in. Stuart en Hamilton hadden vooraf laten uitschijnen dat zij 'contact en communicatie' als uitgangspunt hadden genomen voor deze voorstelling. De introversie van vorige stukken van Damaged Goods lijkt inderdaad plaats te hebben gemaakt voor meer extraversie en speelsheid, ook tegenover het publiek.

Maar de spanningen blijven. Grappige taferelen volgen op momenten waarin de dansers een ontroerende stunteligheid demonstreren. Elk gebaar ondergaat een betekenisverandering: een omhelzing wordt een gevecht, een tedere omarming een wurggreep en een lichaam dat het ene moment nog geliefkoosd wordt, is even later een stootkussen.

Stuart en Hamilton werken met de spanning tussen het individu en de groep, de spanning tussen intimiteit en rivaliteit, tussen toenadering en afstoting. Zo slaat de 'ontmoeting' van Heine R. Avdal en Ugo Dehaes, die in volmaakte harmonie op het podium voortbewegen, om in een competitie waarbij de twee mannen lijnrecht tegenover elkaar komen te staan en elkaar proberen te overtreffen in het maken van sputterende geluiden. Een vergelijkbaar effect - het oproepen van spanning tussen nabijheid en afstand - krijg je te zien in de slotscène. Daarin treden Stuart en Shinozaki op als een stomme tweekoppige marionet. Met elkaar verbonden door een feloranje reuzenrok vertellen ze via mime en het spel van hun handen een hoogst persoonlijk verhaal.

Er zijn ook formelere tegenstellingen: performances en dansante passages, verstilde tableaux vivants en stomende actie wisselen elkaar af. Van Stuart wordt vaak gezegd dat ze vanaf het prille begin een eigen bewegingsidioom heeft ontwikkeld. Stuiptrekkingen, kronkelende armen en benen: ze vormen ook in appetite een deel van het dansvocabulaire. Maar de gebaren en poses krijgen dit keer een nieuwe invulling. Het zich pardoes op de grond laten vallen - een terugkerend element bij Stuart - wordt omgebogen tot kaatsen en stuiteren. Lichamen ploffen als pure massa neer maar veren onmiddellijk weer op, als menselijke gummiballen.

Net als Splayed Mind Out, de productie die Stuart in samenwerking met videokunstenaar Gary Hill maakte, is appetite een kruisbestuiving tussen bewegingstheater en plastische kunst. Leverde dat in het eerste geval een stuk af dat niet meer was dan een collage van losse ideeën, dan kan appetite met recht en reden een voorbeeld van een uitstekende symbiose tussen dans en beeldende kunst worden genoemd.

Ann D.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234