Zondag 20/09/2020

'Een olifant in de porseleinkast'

Aimé Van Hecke precies één jaar onder vuur als gedelegeerd bestuurder bij tijdschriftengroep Sanoma

Precies een jaar zit Aimé Van Hecke nu in het zadel als gedelegeerd bestuurder van Sanoma Magazines Belgium. Het was een jaar waarin hij meer dan ooit de wind van voren kreeg. Van buitenaf, maar zeker ook van binnenuit. Hoe is het zover kunnen komen? En is Van Hecke echt de gevaarlijke man voor wie cultureel correct Vlaanderen hem verslijt?

Door Jeroen de Preter

BRUSSEL l Wie wordt dit jaar Lul van het Jaar in Humo's Pop Poll? Voor de eindzege lijkt de concurrentie met onder anderen Bush en De Wever misschien iets te sterk, maar de kans dat Aimé Van Hecke de top vijf haalt, is zeker niet onbestaande.

Van Hecke-bashing is vandaag immers meer dan ooit bon ton, ook en zelfs vooral in Humo-kringen. Zo zette Guy Mortier zelve vorige maand een Van Heckeparodie neer tijdens de uitreiking van de Ha! van Humo en werd de man onlangs nog in de eindejaarsvraagjes van zijn eigen blad gekielhaald door Nieuwe Snaargezicht Jan De Smet. "Dat zijn uitwerpselen tot leven mogen komen en hem kussen!", liet De Smet er optekenen.

Waaraan Van Hecke deze aan Frank Zappa ontleende verwensing had verdiend, zegt De Smet er niet bij, maar we hebben zo onze vermoedens. Wat Aimé Van Hecke volgens onze cultuurdragers misdaan heeft, werd vorige maand vrij precies uitgelegd door een van zijn 'slachtoffers', de grote kunstvriend Kurt Van Eeghem. Die liet in Knack optekenen dat hij de laatste jaren bij de VRT "met lede ogen" moest aanzien "hoe die omroep overgenomen werd door marketeers". Hoofdschuldige was volgens hem Aimé Van Hecke, die al zijn wijsheid en creativiteit "in marktonderzoeken" ging zoeken, met alle desastreuze gevolgen van dien. "Van Hecke en de marketeers hebben in een hilarisch tempo programma's en mensen gelanceerd. En het is allemaal mislukt." Pas nu Van Hecke naar Sanoma is vertrokken, is er bij de VRT weer van alles mogelijk, aldus nog Van Eeghem. "Het woord cultuur mag weer uitgesproken worden op de VRT. Intellectueel is niet langer een scheldwoord."

Een maand eerder was Van Hecke in hetzelfde Knack om gelijkaardige redenen al eens de mantel uitgeveegd. "Aimé Van Hecke is een gevaarlijk man", schreef Knack-hoofdredacteur Karl van den Broeck toen. "Hij was de man die de openbare omroep in de schulden stortte met schimmige exclusiviteitscontracten, megalomane voetbalcontracten en die en passant alles wat zweemde naar diepgang, cultuur en educatie van het scherm flikkerde en verving door plat entertainment." Iets dergelijks zou hij nu ook proberen met een instituut als Humo, een operatie die het blad volgens de Knack-hoofdredacteur nooit zou overleven.

Samengevat komt het erop neer dat Aimé Van Hecke de afgelopen jaren is uitgegroeid tot hét symbool van het pure marktdenken, het denken waarin niets bestaat wat niet in cijfers is uit te drukken. Bestond dat beeld al toen hij nog strateeg was bij de VRT, dan werd het alleen nog maar sterker toen hij op 8 januari 2007 als gedelegeerd bestuurder van Sanoma ook een iconisch blad als Humo onder zijn hoede kreeg.

Al is "onder zijn hoede" in deze misschien wel niet de juiste uitdrukking. Zeker voor de buitenwereld lijkt Van Hecke weinig of geen greep te krijgen op het blad. Als hij kort na zijn aantreden bij Sanoma het plan ontvouwt om het personalityblad van Goedele bij Humo te stoppen, leidt dat tot een openlijke clash met de redactie. In de Humo-rubriek 'Het gat van de wereld' wordt openlijk gespot met het idee (herinner u de rubriek 'Aimé spreekt', waarin de gedelegeerd bestuurder stelt dat 'wie een vaginaboek kan schrijven, ook een kutblad kan maken'), en uiteindelijk haalt de redactie haar slag ook thuis. Hoe en wanneer Goedele zal verschijnen is nog altijd onduidelijk, zeker is alleen dat het niet als bijlage bij Humo zal zijn.

Van Hecke zal later op het jaar overigens nog een tweede keer in het zand moeten bijten. Hij wil Humo onderbrengen in een cluster waar ook Story en Télémoustique in zitten en aan het hoofd een editorial manager of superhoofdredacteur zetten. Na een korte staking van de redactie en een harde onderhandeling wordt ook dat plan van de tafel geveegd. Het is een nederlaag voor Van Hecke, die ook door lieden buiten de redactie gevierd wordt als betrof het een grote triomf van het vrije woord. Om Van Eeghem nog eens te citeren: "Ik feliciteer bij deze de redactie van Humo, die zich verzet heeft tegen de grote marketeer. Ik vind het nog altijd fout dat wij destijds niet hetzelfde hebben gedaan."

De Humo-redactie als de kleine nederzetting die moedig weerstand bleef bieden aan haar overweldigers... qua marketing is het zo perfect dat het, o ironie, door Aimé Van Hecke zelve bedacht zou kunnen zijn. Alleen klopt het het beeld niet. Toch niet volgens Humo-hoofdredacteur Jörgen Oosterwaal. "Wie denkt dat wij binnen Sanoma België een eilandje van vrijbuiters zijn die geen verantwoording moeten afleggen tegenover onze baas, vergist zich", zegt hij. "Onze baas moet dat doen tegenover Sanoma International, en wij tegenover hem. Het klopt ook niet dat Aimé Van Hecke bij Humo nog niets heeft kunnen realiseren. Oké, de recente herlancering van Humo was niet zijn idee. Die was al gepland voor hij kwam. Maar het is wel dankzij hem dat het allemaal sneller is verlopen. Hij heeft ervaring met snelle veranderingsprocessen, en heeft ons geholpen bij wat marketeers de facilitering noemen. En ja, er zijn harde discussies met hem geweest. Wij weten goed wat we willen, en Aimé ook. Hij is een man met een enorme dadendrang en hij is bijzonder ambitieus. Dat heeft een paar keer gebotst, maar dat is achteraf bekeken alleen maar gezond geweest."

Dat Van Hecke een paar keer onzacht in aanraking zou komen met de Humo-redactie, stond in de sterren geschreven. "Het lag in de lijn van de verwachtingen", aldus een bron die meer dan tien jaar met Van Hecke samenwerkte en naar eigen zeggen nog altijd de beste relaties met hem onderhoudt. "Aimé was vroeger al een keikop. Hij weet altijd heel goed waar hij naartoe wil, en is daar heel moeilijk van af te brengen. Op wie hem niet goed kent, komt hij bot en bruut over, en dat is de laatste jaren alleen maar erger geworden. Aimé op de redactie van Humo, dat moet zoiets als een olifant in een porseleinkast zijn."

De conflicten van het voorbije jaar draaiden volgens Oosterwaal echter nooit om de kern van de zaak. "Het belangrijkste is onze redactionele koers. Daarover is nooit discussie geweest. Ik heb hem nog nooit horen praten over onze redactie als een probleem. Nog voor hij hier werkte, zijn we in het restaurant Little Asia iets gaan eten. We hebben toen heel duidelijk over de redactionele lijn gesproken. Hij heeft me toen gezegd dat we zeker niet richting Dag Allemaal moesten opschuiven. Integendeel zelfs."

In recente interviews heeft Van Hecke ook herhaaldelijk gezegd dat hij niet wil raken aan de redactionele autonomie. Vraag is natuurlijk wat Van Hecke onder dat begrip verstaat. Minder geruststellend klonk hij bijvoorbeeld in een vraaggesprek met De Tijd, waarin hij zijn nieuwe job zeer vergelijkbaar noemde met zijn oude bij de VRT. "De problematiek van Humo", klonk het, "is heel vergelijkbaar met die van de VRT-nieuwsdienst in 1996." Met andere woorden: blijkbaar ziet Van Hecke toch wel een probleem bij de Humo-redactie. En als hij die "problematiek" op dezelfde manier wil oplossen als die van de VRT-nieuwsdienst meer dan tien jaar geleden, belooft dat nog vuurwerk voor het komende jaar.

"Aimé heeft het VRT-nieuws destijds natuurlijk nooit zelf concreet ingevuld", aldus onze bron. "Hij heeft wel strategische keuzes gemaakt. Keuzes die onvermijdelijk ook invloed hebben op die inhoud. In grote trekken komt het erop neer dat hij, ook wel in opdracht van Piet Van Roe, een afstandelijk nieuws dat de mensen koud liet, heeft omgevormd tot een persoonlijker en breder nieuws. Met als gevolg dat het nieuws vandaag entertainment is geworden.

"En ja, ik weet dat hij bij cultuurliefhebbers niet graag gezien is. Ik begrijp dat ook wel. Aimé heeft ervoor gezorgd dat de dienst Kunstzaken ophield te bestaan. Ze maakten programma's waar nauwelijks iemand naar keek en het kon hen ook niet veel schelen. Dat stond natuurlijk haaks op zijn ideeën over de openbare omroep. Hij heeft nogal extreem gereageerd, en meteen alle kunst buitengegooid. Ik heb veel respect en bewondering voor hem, maar Aimé en kunst, nee, dat gaat niet samen. Eén keer heb ik met hem iets op poten gezet dat volgens hem cultuur was. Het ging om een schaatsgala."

Tot slot nog een boodschap voor wie intussen medelijden heeft gekregen met de in het afgelopen jaar zo geplaagde Van Hecke. Volgens onze informatie kunt u uw tranen beter sparen voor een ander. "Ik denk niet dat Aimé onder al die kritieken lijdt, nee. Hij is wel wat gewoon. Hij heeft al voor hetere vuren gestaan. Bovendien heb ik nooit anders geweten dan dat hij het laatste woord kreeg."

Een bron:

Eén keer heb ik met Aimé iets op poten gezet wat volgens hem cultuur was... een schaatsgala

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234