Zondag 25/10/2020

Een nurk van het charmantste soort

Piet Pienter en Bert Bibber, Susan, professor Kumulus en commissaris Knobbel blijven verweesd achter. Hun geestelijke vader Jozef Van Hove, Vlaanderens oudste striptekenaar, zat in de laatste rechte lijn naar de honderd. Die haalde hij dan toch net niet. Vorige vrijdag overleed hij.

In intieme kring wordt hij vandaag ter aarde besteld, in een kist versierd met de helden die hij heeft bedacht. Dochter Greet herinnert zich nog hoe ze elke avond, toen hun moeder de kinderen in bed stak, "sloppel" tegen hem gingen zeggen in zijn tekenkamer. "Als hij in een goede bui was, mochten we soms even blijven kijken terwijl hij werkte. Dat was magisch, zien hoe die lijntjes levende figuren werden in Oost-Indische inkt. Maar hij was het ook altijd snel beu als we daar zo stonden."

Met albums als Plakijzerpiraten, Het raadsel van de schimmenburcht en De anti-zwaartekracht-generator tekende Van Hove, beter bekend als Pom, de jeugdnostalgie van een generatie. Bijna vier miljoen exemplaren gingen over de toonbank. Pom had echter weinig commerciële feeling. "Ik had het gevoel dat ze meer strips uitgaven dan dat ze mij betaalden."

Als tekenaar was hij niet mild voor zijn collega's. "Sleen? Die wil ik niet eens kennen. Vind jij dat die kan tekenen? Vandersteen: nog erger. Die heeft van alles gepikt, de smeerlap. Er is maar één tekenaar voor wie ik respect heb: Franquin. Ik heb nooit geprobeerd hem te imiteren, maar ik heb veel van hem geleerd."

"Blijf daar nu toch niet aan de deur staan. Rij gerust terug naar huis." Het waren Poms klassieke welkomstwoorden. Het karakter van de tekenaar was even weerbarstig als zijn zilvergrijze kuif. Een hartvreter, zo omschreef hij zichzelf. Een nurk. "Iemand die tegen zijn goesting leeft en niemand kan uitstaan. Ondanks de humor in Piet Pienter en Bert Bibber ben ik altijd een triestigaard geweest."

"Onze vader was een vat vol tegenstrijdigheden", vertelt dochter Greet. "Je had hem beter niet als vijand maar hij kon ook supercharmant zijn. Als kind hebben wij weinig vader aan hem gehad, maar áls hij iets deed dan was het altijd heel speciaal. Hij spande dan een kabel in de tuin van boom naar boom en bouwde een roetsjbaan. Ook repareerde hij de radio's van heel de buurt. Hij was geniaal op veel gebieden maar ook erg getormenteerd. Hij heeft het in zijn jeugd niet gemakkelijk gehad, en zelf heeft hij het anderen later ook niet gemakkelijk gemaakt."

"Toen hij jong was, had hij nochtans regelrechte filmsterallures. Hij was een mooie man. Zelfs op latere leeftijd boden de vrouwen zich nog spontaan aan."

Zijn eerste vrouw, de moeder van zijn kinderen, stierf toen ze amper 46 was. Later vond hij nieuw geluk bij Mieke, zijn levensgezellin op gevorderde leeftijd. Toen die een jaar of tien geleden op haar beurt overleed, verzonk de tekenaar in een depressie. "Zonder haar ben ik niks", zei hij toen. "Niets interesseert me nog. Ik zit elke dag om haar te schreien."

Tegen het einde van zijn leven woonde Jozef Van Hove in zijn verwaarloosde bungalow in de bossen van Nijlen. Hij liep er rond in witte stofjas en met dampende pijp, als een soort geestverschijning. Na een herseninfarct was hij niet meer in staat om te tekenen, hij doodde de tijd nu met gemorrel aan alarminstallaties en zijn Teslatoren. "Ik hoop dat dit mijn laatste jaar is", zei hij in 2011. "Ik zou 's avonds willen gaan slapen en 's morgens dood opstaan. Maar ik ben niet gek. Ik ga mij niet van kant maken. Ik val nog liever dood."

Profetisch

Het grapje bleek op een vreemde manier profetisch, met dien verstande dat de tekenaar al neerzat toen de dood kwam. Hij stierf in het rusthuis waar hij de laatste maand van zijn leven moest worden opgenomen. Toen de verzorgers zijn avondmaal kwamen afruimen, zat Pom dood in zijn stoel.

Jozef Van Hove laat twee zonen, twee dochters, veertien kleinkinderen en tien achterkleinkinderen na - en 45 stripverhalen die in de herinneringen van de niet-meer-zo-jonge Vlaming staan gebrand. "Ik doe graag alsof ik bescheiden ben", zei hij in een zeldzaam moment van openhartigheid. "Maar eigenlijk ben ik best fier op wat ik heb gedaan."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234