Vrijdag 27/11/2020

Een miljard keer op het vliegtuig (maar nooit grondig gecontroleerd)

In 2013 stapte wereldwijd een miljard passagiers op het vliegtuig zonder dat hun paspoort met de data van Interpol gekruist werd. Voor de politieorganisatie is het raadsel over vlucht MH370 dan ook reden tot bezorgdheid. Nochtans: het gros van de gestolen passen heeft geen jota met terreur te maken.

De 37-jarige Italiaan Luigi Maraudi leidt een rustig leven in Thailand, de Oostenrijker Christian Kozel bevindt zich, aldus de regering in Wenen, "goed en wel in eigen land".

Valse papieren

Toch stonden zowel Maraudi als Kozel op de passagierslijst van de Boeing van Malaysia Airlines die zaterdag van de radar verdween. In respectievelijk 2012 en 2013 werd in Phuket, een bekende badplaats in Thailand, hun paspoort gestolen. Beiden meldden de diefstal bij hun respectieve autoriteiten, die de info aan Interpol doorseinden.

Had de migratiepolitie in Kuala Lumpur een kijkje genomen in de databank van Interpol, een kleine moeite, dan had ze achterhaald dat de individuen Maraudi en Kozel op vlucht MH370 in werkelijkheid een andere identiteit hadden. De vraag luidt nu: welke dan? En ook: hadden zij de hand in de raadselachtige verdwijning van de Boeing?

Natuurlijk: een paspoort dat niet koosjer is, hoeft nog lang geen terreurverdenkingen op te roepen. In de bank van Interpol zitten 40 miljoen gestolen paspoorten, jaarlijks leveren controles 60.000 hits op, reizigers die betrapt worden terwijl ze met andermans papieren onderweg zijn.

In een toestel van Air India dat in 2010 crashte, bevonden zich tien passagiers met gestolen documenten. In december vorig jaar landde in Lissabon een TAP-vliegtuig uit Guinee-Bissau. Aan boord bevonden zich 74 mensen met fake papieren, ontredderde Syriërs die zich als Turken voordeden.

"De overgrote meerderheid van de dossiers gaat over illegale immigratie", zegt ook woordvoerster Tine Hollevoet van de federale politie. "Op Brussels Airport zijn vorig jaar 1.419 reizigers aangetroffen met een vals, vervalst, gestolen of frauduleus paspoort. Vaak voorkomend is het fenomeen van de lookalikes, paspoorten die op bestelling gestolen worden bij mensen die een bepaalde huidskleur, haardracht of leeftijd hebben."

Wie het vliegtuig neemt, moet door slopende controles. Een flesje water wordt genadeloos in beslag genomen. Toch, stelt Interpol in een communiqué, konden passagiers vorig jaar een miljard keer een toestel op zonder dat hun identiteit in haar databank werd nagetrokken.

Nochtans, zo simpel is het niet. Een migratieambtenaar in Brussel is gehouden aan de wetgeving van de Schengenlanden. Die stelt dat mensen die zich binnen de zone bewegen, geen paspoortcontrole ondergaan. Schengenburgers die voor een vlucht buiten Schengen inschepen worden, in lijn met de regel dat het reizen eenvoudig moet blijven, aan een minimale controle onderworpen. Alleen de echtheid en geldigheid van hun pas wordt nagekeken.

Paspoortdieven

Hollevoet: "De wet staat niet toe dat een paspoort zomaar met alle databanken wordt gekruist. Enkel als iemand zich verdacht gedraagt of niet lijkt op de foto in zijn document, kan de politie de Belgische, Europese of Interpoldata raadplegen. Niet-Schengenburgers mogen wel stelselmatig gecheckt worden."

In Thailand is de politie intussen een onderzoek begonnen naar wat er met de paspoorten van Maraudi en Kozel kan zijn voorgevallen. De strandregio's daar zijn sinds jaren berucht als werkterrein voor paspoortdieven.

Op onze vraag hoeveel paspoortdiefstallen Interpol jaarlijks registreert, gaf de organisatie geen antwoord.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234