Zaterdag 30/05/2020

Spanning rond Noord-Korea

Eén middag met Chinese minister: Tillerson slikt verwijten in en kiest voor samenwerking

Eén middag met China's buitenlandminister Wang Yi en de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson zwakt de toon al af.Beeld AP

Eén middag met China's buitenlandminister en topdiplomaat Wang Yi en de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson buigt al deemoedig het hoofd. Hij slikte zijn verwijten - China zou niet genoeg doen om de steeds verder escalerende crisis over het Noord-Koreaanse kernwapenprogramma te bezweren - snel in en koos voor samenwerking om Pyongyang 'op een ander spoor' te zetten.

Zijn baas in Washington spoorde hem vrijdagavond nog aan via Twitter om de Chinezen eens flink de les te lezen. "Noord-Korea heeft zich erg slecht gedragen. Ze hebben jarenlang 'gespeeld' met de Verenigde Staten. China heeft weinig gedaan om te helpen!", aldus de Amerikaanse president Donald Trump. 

Tillerson had toen al dagenlang op het grondgebied van twee Amerikaanse bondgenoten - Japan en Zuid-Korea - hoog van de toren geblazen: de tijd van 'strategisch geduld' is voorbij, de 'militaire optie' ligt op tafel. Onderhandelen had geen zin als Pyongyang niet eerst zijn kernwapenarsenaal ontmantelt, zei Tillerson vrijdag nog.

Al voordat Tillerson in Peking was geland, zette China stevig de hakken in het zand. Peking is het meer dan beu altijd door de VS aangewezen te worden als het land dat zijn verantwoordelijkheid ontloopt inzake Noord-Korea. Het Westen denkt dat China, een van de weinige bondgenoten van Noord-Korea, een direct lijntje heeft naar de Kim-dynastie. Pyongyang overleeft door Chinese energieleveranties en voedselhulp; de landen delen een lange, poreuze grens en China heeft zeker invloed. Maar dat maakt Noord-Korea nog geen willoze marionet.

"China zou oorlog als eerste voelen"

Het Westen realiseert zich ook nauwelijks dat China als eerste de schade voelt van een oorlog, een ongeluk met een kernproef of de ineenstorting van het Noord-Koreaanse regime, aldus een commentaar in de Global Times vandaag. "Zodra er chaos in Noord-Korea is, veroorzaakt dat als eerste een ramp in China. Sorry, maar de Verenigde Staten en Zuid-Korea hebben niet het recht dat van China te eisen", aldus de populaire tabloid.

Bovendien vindt China dat het al jaren zijn uiterste best doet Pyongyang af te knijpen door de reeds door de Verenigde Naties opgelegde sancties uit te voeren, terwijl het tegelijkertijd het regime van Kim Jong Un zachtjes blijft masseren om de communicatiekanalen open te houden. Partijspreekbuis Volksdagblad hekelde 'de verafgoding van sancties en druk' waarmee de Verenigde Staten Pyongyang op de knieën proberen te dwingen.

Dubbele opschorting

Minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi had juist voorgesteld dat de kemphanen allemaal een stapje terug zouden doen, zodat er weer over onderhandelen kon worden gepraat. De 'dubbele opschorting' - de VS en Zuid-Korea zouden hun traditionele militaire oefeningen die nu aan de gang zijn staken, Pyongyang zou verdere ontwikkeling van kernbommen bevriezen - is volgens Peking een 'innovatieve richting' om de spanning te verminderen.

Nu wijst China al sinds jaar en dag naar de zeskantige tafel die sinds 2009, de laatste keer dat de beide Korea's, de VS, Rusland en Japan onder Chinees gastheerschap onderhandelden, staat te verstoffen in het staatsconferentieoord Diaoyutai. Terwijl Peking pleit voor onderhandelen, heeft Noord-Korea tijd gewonnen om zijn nucleaire wapenarsenaal te vergroten en te verbeteren: inmiddels zouden lange afstandsraketten die kernkoppen naar de Amerikaanse kust kunnen brengen binnen handbereik zijn. Vandaar dat niemand echt serieus inging op weer een Chinees voorstel om toch vooral met elkaar aan tafel te gaan.

In die geprikkelde sfeer ging Tillerson de gesprekken met zijn Chinese collega's in. Dit legertje door de wol geverfde Chinese diplomaten is extra geïrriteerd door berichten over nieuwe Amerikaanse wapenleveranties aan Taiwan, in de ogen van Peking een afvallige provincie. Taiwan wordt door de Verenigde Staten al decennialang voorzien van defensieve wapensystemen, die een beetje bescherming bieden als China het de facto onafhankelijke eiland met geweld zou inlijven.

Raketafweersysteem

Verder briest China al weken over het feit dat de Verenigde Staten en Zuid-Korea zo'n haast maken met de installatie van het raketafweersysteem THAAD, waarvan Peking vreest dat het niet alleen bedoeld is om een Noord-Koreaanse raketaanval af te slaan, maar ook het Chinese luchtruim te beheersen.

Wat de onervaren Tillerson hierover allemaal op zijn bord kreeg, weet niemand. Peking meet zich tegenover de kersverse regering van Trump vaak de bedaarde houding aan van een onderwijzer die niet te beroerd is het onbesuisde nieuwe jongetje in de klas nog eens uit te leggen hoe het allemaal werkt in de wereld.

Amerikaans minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson en zijn Chinese tegenhanger Wang Yi.Beeld AP

Wang Yi en Tillerson hoefden niet lang te zoeken naar iets gemeenschappelijk om over te praten: zowel Peking als Washington heeft haast met een eerste bezoek van de Chinese president Xi Jinping aan Trump. Begin april moet het al plaatsvinden. Zondag heeft Tillerson de gelegenheid China's nummer één persoonlijk uit te nodigen. Wellicht koos hij daarom vandaag vast voor een zachtere toon.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234