Zaterdag 03/12/2022

Een messias met slappe handjes

'L U V' knipperden de rode letters op het podium, dat met zijn lichtreclames en achtergrondpanelen met lovertjes leek op een stad bij nacht. De heren Michael Stipe, Peter Buck, Mike Mills, alias R.E.M., zetten met een puntgaaf concert een vet uitroepteken achter de dertigste uitgave van Rock Werchter, waarop alleen Radiohead kwalitatief gelijke pas kon houden met het trio.

Werchter

Van onze medewerker

Christophe Verbiest

De jongste cd van R.E.M., Reveal, is al ruim twee jaar oud en pas in het najaar volgt een compilatie met greatest hits uit de periode 1989-2001. Maar toch onderbreekt de groep van de zomer de opnamen voor haar dertiende cd om voor het eerst in vier jaar uitgebreid op tournee te gaan. Het Amerikaanse trio speelde zondagavond voor de vijfde keer op Rock Werchter, een record.

Aangevuld met drie extra krachten (drummer Bill Rieflin en de multi-instrumentalisten Scott McCaughey en Ken Stringfellow) verloor R.E.M. geen tijd en plaatste meteen een rake uppercut ('Get Up'), een boodschap die allesbehalve in dovemansoren viel en die ontdubbeld werd met 'Begin the Begin'. Mills en Buck stonden behoorlijk ver aan de zijkanten opgesteld - begrijpelijk, want de plusminus kale zanger bespeelde het hele podium. Hij was in een opperbeste stemming, bewoog over de bühne als nooit tevoren en dook een paar keer de frontstageruimte in van waaruit hij zich als een messias liet betasten door de fans op de eerste rij. 'Drive' vormde een eerste, relatief, rustpunt, maar daarna zette de groep de beuk er weer in met het nieuwe 'Animal'. Op het eerste gehoor overtuigde het nummer niet helemaal, later in de set speelde R.E.M. nog een andere onuitgegeven song die wel meteen naar de keel greep: 'Bad Day', eigenlijk een liedje uit de jaren tachtig dat nu pas is afgewerkt. Stipe haalde zowaar een mondharmonica boven en liet wat homo-erotische danspasjes zien. Mike Mills, sowieso altijd met een podiumbrede glimlach om de lippen, kon een extra lach niet onderdrukken om de slappe handjes van zijn maat.

Ondertussen stond Peter Buck het vuur uit zijn gitaar te spelen. Zo laaide de passie hoog op tijdens 'The One I Love' en het knarsende 'Finest Worksong', niet toevallig twee songs uit R.E.M.'s 'vuur'-plaat Document. En tijdens het briljante 'What's the Frequency, Kenneth?' was het wel duidelijk: Buck is een moderne Prometheus. De nummers lieten ook horen dat Stipe met de jaren een nóg betere en gedurfdere zanger is geworden.

Zijn geheugen is wel niet meer je dat, want toen hij de vorige passages van R.E.M. in Werchter probeerde op te sommen dacht hij dat de groep er voor het eerst in 1984 had gespeeld. Met de steun van het publiek en Mills kwam hij erachter dat het een jaartje later was. Toen deelde de band de affiche met onder anderen The Ramones en aan hen was 'Losing My Religion' opgedragen. De link was niet duidelijk, maar dat zou de wild meezingende massa worst wezen.

Wie achteraf de setlist analyseert, merkt dat R.E.M. behoorlijk braaf en voorspelbaar switchte tussen stevig en kalm materiaal, maar in de praktijk werkte het perfect en dat telde. Zo vormden 'At My Most Beautiful' en 'Electrolite' een gedroomde aanloop naar het pittige 'She Just Want to Be', met Stipe in de rol van slangenmens, en 'Imitation of Life', het beste Beach Boys-nummer dat niet door de Beach Boys is geschreven en waarvan de harmonieën gloeiden als een Leuvense stoof. Maar dankzij het bittere gitaartje was de song toch ook weer niet te zoet. Zo viel voortdurend alles in de plooi.

Anders dan bijvoorbeeld in 2001, toen R.E.M. een paar gratis Europese concerten gaf ter promotie van Reveal en de oudere nummers wat stroef en soms zelf ongeïnspireerd klonken. Zondagavond was 'Man on the Moon', een song die niet meer uit het collectieve geheugen valt weg te branden, ronduit briljant. Het zestal eindigde met 'Walk Unafraid' en al was dat een gemeende raadgeving, niemand op de weide leek al genoeg te hebben van R.E.M.

Niet geheel onvoorspelbaar opende de bisronde met 'Everybody Hurts' en toen gebeurde er iets vreemds: een jongedame kwam het podium opgerend, mompelde voor de neus van een verbijsterde Michael Stipe iets onverstaanbaars in de microfoon en werd snel van het podium geleid. Het incident duurde geen vijftien seconden, het waarom van de actie was niet duidelijk, al was het hoogstwaarschijnlijk geen gewone festivalgangster (die zou nooit langs alle securityposten kunnen passeren) maar iemand met een backstage-pasje. 'Everybody Hurts', een song van een verbluffende schoonheid, was daardoor toch half verknoeid.

Of het een met het ander te maken had, was niet duidelijk, maar het volgende liedje, 'Cuyahoga', waarin Buck normaal gezien het toppunt van verschroeiing bereikt, was behoorlijk slapjes. Waar was het vuur? Waar was de passie? Verschwunden, zo leek. Stipe was in elk geval zichtbaar beduusd, maar daarna ontplofte de groep (en de weide) nog eenmaal tijdens 'It's the End of the World as We Know It (And I Feel Fine)'. De zanger zakte weer af naar het publiek en hij liet zich als levend knuffeldier gewillig betasten. Het was een hoogtepunt zoals een concert zelden een hoogtepunt krijgt, maar het was ook de aanleiding voor een lichte ontgoocheling: het was amper de twintigste song van de avond en voor ons had de groep er nog best een tiental bij mogen doen.

Wie de setlists van de huidige tournee vergelijkt, merkt ook dat R.E.M. tijdens zaaloptredens een iets avontuurlijker keuze maakt uit het repertoire dan op festivals. In de wetenschap dat de band 75 songs heeft ingeoefend, bleef het aantal verrassingen zondag beperkt. In Werchter dus geen 'Maps and Legends', 'Carnival of Sorts (Boxcars)', 'Little America', 'These Days' of 'Exhuming McCarthy', maar het feit dat de groep ronduit fantastisch in vorm was en zich op de top van haar kunnen lijkt te bevinden, maakte dat allemaal goed. Het staat nu wel vast: R.E.M. = LUV.

'Een jongedame kwam plots het podium op gerend'

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234