Donderdag 23/09/2021

Een mens met goesting om te bewegen

dans

koen augustijnen maakt nieuwe groepschoreografie bij les ballets c. de la b

Midden in het gesprek over zijn nieuwste voorstelling Just another landscape for some juke-box money staat choreograaf Koen Augustijnen (Les Ballets C. de la B.) plots op en begint enthousiast een paar bewegingen te demonstreren. 'Ik ben meer een doener dan een prater', klinkt het lachend. Voor ons zit duidelijk een mens met goesting om te bewegen.

Leuven / Van onze medewerkster

Sally De Kunst

De werktitel van Koen Augustijnens nieuwste exploot loog er al niet om: Stuk voor acht mensen met goesting om te bewegen. Uiteindelijk staan er nu nog vijf performers op het podium in Just another landscape for some juke-box money: de danseressen Alexandra Bachzetsis, Sylvia Camarda en Anja Gross en de acteurs Pieterjan Vervondel en Arend Pinoy.

"Ik wou met professionele dansers werken omdat ik me sterk aangetrokken voel tot techniek", legt Augustijnen uit, "misschien wel omdat ik zelf nooit een dansopleiding heb gehad. Maar ik heb de mensen die in deze voorstelling zitten in de eerste plaats gekozen vanwege hun persoonlijkheid. Ik verwacht geen virtuoze Trisha Brown-dansfrases van mijn performers. Bij Ernesto (de logge, melancholische Frans-Chileense breakdancer uit Ernesto Solo, 2000, SDK) ging het mij bijvoorbeeld ook om zijn persoonlijkheid, hoewel hij af en toe heel virtuoos uit de hoek kon komen. Vandaar dat er in deze voorstelling ook twee acteurs zitten die net als ik niet als danser geschoold zijn, maar die ik heel graag zie bewegen. Ik heb in het verleden nog met mensen gewerkt die het medium dans niet kenden: de muzikanten van Zita Swoon in Plage Tattoo, de musicalsterren in Rent (2000, in een regie van Ivo Van Hove bij Het Zuidelijk Toneel), de breakdancers in Ernesto Solo, de acteurs in True Love (2001, in een regie van Ivo Van Hove, bij Toneelgroep Amsterdam) of de acrobaten van de Australische groep Stalker. Op de een of de andere manier maken al die mensen stuk voor stuk bewegingen die dansers nooit zouden maken. Dat is echt heel schoon."

Naast de primaire goesting om te bewegen, was de troost van muziek een belangrijk uitgangspunt voor Just another landscape for some juke-box money, vertelt Augustijnen: "Op de scène staan vijf performers met een verschillende achtergrond, opleiding, nationaliteit... Ik vroeg hen de muziek mee te brengen die ze thuis opzetten als ze de blues hebben. Daar heb ik zelf ook nog een aantal nummers aan toegevoegd. De keuze is erg eclectisch geworden: van Kylie Minogue, over Shirley Bassey tot klassiek. Wim Selles heeft met dat aanbod een heel klanklandschap ontworpen. En vanuit zijn muzikale dramaturgie ben ik gaan nadenken hoe ik het dansmateriaal visueel bij elkaar kon brengen, hoe ik daar scenisch een lijn in kon trekken. Op een gegeven moment kwam ik door een foto van Anton Corbijn, waarop Gavin Friday tegen een jukebox geleund staat met naast hem een dansend paar, op het idee om een jukebox op het podium te zetten, die alles bij elkaar brengt."

In het uiteindelijke decor van Just another landscape for some juke-box money, dat ontworpen werd door de Belgisch-Nederlandse beeldend kunstenaar Jean Bernard Koeman, staat de jukebox binnen in een metalen ruimte die een groot stuk van de scène domineert. Door het raam ontwaren we ook een reusachtige jaren zeventig ogende poster met een zonsondergang op een strand met wuivende palmbomen. "Ik heb ooit een foto gezien van een paar indianen die ergens heel hoog in het Andesgebergte, waar het heel koud is, in een cafeetje zaten waar er een grote poster van een Braziliaans strand hing", verheldert Augustijnen. "Ik kan me voorstellen dat er hier in België, een kil en grijs land, ook cafés zijn waar zo'n poster hangt. Dat soort beelden is van zo een triestheid. Tijdens de improvisaties werkten we ook heel veel tegen een muur. Door al die verschillende impulsen heeft het decor stilaan vorm gekregen."

"Ik stel me bij Just another landscape for some juke-box money voor dat er binnen in die ruimte op het podium een feest is geweest, dat voorbij is. Het is zes uur 's ochtends, en er is een kleine groep van feestvierders die maar niet naar huis wil of kan. Ik wou vanuit dat gegeven omtrent de tegenstelling individu-groep werken: hoe een individu zich bedreigd kan voelen ten opzichte van een groep. Of hoe iemand net door een groep uit zijn isolement gehaald kan worden."

Augustijnens belangrijkste inspiratiebron daartoe was De geverfde vogel (1965) van Jerzy Kosinski: "Het is een boek dat ik al ontelbare keren herlezen heb. In tegenstelling met de theaterbewerking van De Onderneming hebben we het echter niet letterlijk gebruikt. Je zult in Just another landscape for some juke-box money geen verwijzingen vinden naar een jongetje dat onderduikt op het platteland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Ik was bij het lezen van De geverfde vogel vooral erg geraakt door die metafoor van de kraai die gevangen genomen wordt, en bont geverfd wordt losgelaten tussen zijn soortgenoten, die hem dood pikken omdat ze hem niet meer accepteren. Ik vermoed dat iedereen dat wel eens heeft meegemaakt. Niet in die extreme vorm natuurlijk. Ik denk meer aan iemand die algemeen Nederlands praat en in een kleine dorpsschool terechtkomt, of aan mensen met een andere nationaliteit die hier komen wonen."

"We hebben ook heel veel films bekeken, die erg inspirerend waren. A Woman under the Influence (John Cassavetes, 1974), The Million Dollar Hotel (Wim Wenders, 2000), The Deer Hunter (Michael Cimino, 1978)... En een documentaire die een diepe indruk naliet, over een Portugese fadozanger die zijn moeder gaat opzoeken die hem als kind voortdurend sloeg. Hij vertelt over zijn leven en zingt zijn lied van verdriet. Ik wilde in deze voorstelling het gevoel dat uit die beelden sprak genereren. Niet door in de richting van de anekdotiek te gaan, maar door thematisch te werken. Het gaat erom hoe mensen zich positioneren ten opzichte van anderen, zich verhouden ten opzichte van een groep."

"Als ik er nu bij stil sta, ben ik eigenlijk al jaren met dat thema bezig", besluit Augustijnen. "In To crush time deed ik een speech over het einde van de wereld, geïnspireerd op John Massis. Dat was ook zo'n tragische figuur. Hij werd in de media opgevoerd als een clown, maar was eigenlijk een heel eenzame mens die nog bij zijn moeder woonde, en uiteindelijk zelfmoord heeft gepleegd. Plage Tattoo was onder meer geïnspireerd op de film Woyzeck van Werner Herzog (naar het gelijknamige toneelstuk van Georg Büchner, SDK). Ernesto voelde zich Fransman noch Chileen, en was op zoek naar een identiteit als breakdancer. Het is telkens weer de mengeling van melancholie en humor van dat soort individuen die me fascineert."

Just another landscape for some juke-box money van Koen Augustijnen/Les Ballets C. de la B. gaat in première vanavond om 20.30 uur in Stuk, Leuven. Voorstellingen tot en met 29 maart. Info: 016/20.81.33 of www.stuk.be. Van 2 tot en met 5 april, telkens om 20 uur in Vooruit, Gent. Info: 09/267.28.28 of www.vooruit.be.

'Het gaat erom hoe mensen zich positioneren ten opzichte van anderen, zich verhouden ten opzichte van een groep'

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234