Dinsdag 19/10/2021

Een Masterplan van 5 miljard

Het compromis over de Oosterweelverbinding is uiteraard slechts een onderdeel van een hyperambitieus Masterplan 2020 (DM 29 en 30/3). De Lange Wapper verdwijnt in principe en de tunnels die de Antwerpse ring uiteindelijk rond zullen maken, worden aangevuld met een rist maatregelen die de mobiliteit en de leefbaarheid in en rond de stad drastisch moeten verbeteren.Door Marjan Justaert

Tunnel wordt geflankeerd door batterij van nevenmaatregelen voor mobiliteit en leefbaarheid in stad

ANTWERPEN

Zo komt er ten oosten van Antwerpen op termijn een nieuwe, ondergrondse verbinding tussen de E313 en E34. Ook in het Waasland wordt gewerkt aan een betere doorstroming en een ‘betere benutting’ van de Liefkenshoektunnel. Het kostenplaatje van het nieuwe Masterplan bedraagt 5 miljard euro.

“Het is altijd onze bedoeling geweest om een allesomvattend Masterplan uit te voeren”, verklaart minister-president Kris Peeters (CD&V). “De oorspronkelijke doelstellingen blijven dan ook onverkort overeind: het garanderen van de bereikbaarheid van stad en haven, het verhogen van de verkeersveiligheid en het herstellen van de leefbaarheid.”

Sinds het Masterplan in 1998 boven de doopvont werd gehouden, is er wel een en ander veranderd in Antwerpen, geeft de Vlaamse minister-president onmiddellijk toe. “Niet het minst de grotere gevoeligheid voor het aspect leefbaarheid”, constateert Peeters, “die almaar groter is geworden.” Verkeersveiligheid blijft minstens even belangrijk. Op de ring rond Antwerpen gebeuren jaarlijks meer dan 500 ongevallen, of bijna twee ongevallen per dag. Daarnaast zijn er nieuwe knelpunten én opportuniteiten opgedoken.

Met het Masterplan hoopt de Vlaamse regering tegen 2020 de helft van alle verplaatsingen in de Antwerpse agglomeratie met het openbaar vervoer, per fiets of te voet te laten gebeuren.

De Vlaamse regering bevestigt haar keuze voor een derde scheldekruising op het tracé dat door de BAM voorzien was. De tunnel van Linkeroever tot aan de Oosterweelknoop (rechteroever) wordt gerealiseerd zoals voorzien en - en dat is het nieuwe - aansluitend wordt de Oosterweelknoop met vier geboorde tunnels verbonden met de ring in Merksem.

Maar, er is een maar. De tunnel is aan drie cruciale voorwaarden verbonden. Blijkt tegen het eind van de zomer dat een van die voorwaarden niet vervuld is, dan wordt carrément voor ‘de brugvariant’ gekozen. Lees: dan komt de Lange Wapper er alsnog. (zie pagina 1 en 2).

Er komen zoals gepland twee ‘bretellen’ om het verkeer om Antwerpen heen te leiden, maar ook om het sluipverkeer aan te pakken. Een ervan komt in het Waasland en verbindt de E17 in Sint-Niklaas via twee ‘tangenten’ die op de de gewestweg N70 uitkomen, met de E34 in Vrasene. De zogeheten ‘westelijke bretel’ dient om de Kennedytunnel en de ring maximaal te ontlasten. Daar wordt ook de R4 (de ring rond Gent) bij betrokken, zodat ook de haven van Gent beter bereikbaar wordt. De N49, de expresweg tussen Antwerpen en Knokke, wordt eveneens omgebouwd.

De oostelijke bretel is voorzien tussen de E19 (in Ekeren) en de E313 (in Wommelgem). Daar plant Infrabel sowieso een ondergrondse spoortunnel en van de gelegenheid wordt geprofiteerd om er ook een ingetunnelde autoweg naast te leggen die Ekeren en Wommelgem zal verbinden. Dat wordt de A102, die zo’n 800 miljoen à 1 miljard euro zal kosten.

Daarnaast liggen er ook voor Antwerpen zelf nog grote werken klaar, rond de leien en de kaaien, de De Keyserlei en het Operaplein. Ook de ‘asfaltwoestijn’ aan het Sportpaleis wordt helemaal heraangelegd, het viaduct in Merksem moet plaats ruimen voor een elegantere oplossing. Als de tunnel er komt, verdwijnt het viaduct tout court. Twee van de vier tunnelkokers komen dan uit aan de Schijnpoort, de twee anderen even verderop in Merksem. Wordt alsnog de Lange Wapper gebouwd, dan wordt het viaduct versmald en de wegen voor een stuk ondertunneld.

Interessant voor het wegverkeer is dat ook de zogenaamde ‘spaghettiknoop’ (waar de A12 op de ring komt) heraangelegd wordt, vooral met het oog op een optimale ontsluiting van de ontwikkeling van Petroleum Zuid, waar onder meer een nieuw voetbalstadion wordt gebouwd. Omdat daar heel wat bij komt kijken, ligt er nog geen definitief scenario op tafel, maar de Vlaamse regering wil zo snel mogelijk starten met de ontwerpstudies.

Een van de zorgenkindjes van Antwerpens openbaarvervoernetwerk is de dichtbevolkte corridor Antwerpen-Wijnegem-Schilde, die aangepakt wordt met een sneltram of lightrail. Het programma van nieuwe openbaarvervoerprojecten uit het originele Masterplan blijft integraal behouden, met een tramlijn naar Wilrijk langs de E313, een tramlijn naar Ranst, een naar Beveren en een lijn naar Oostmalle voor de genoemde corridor.

“De treinen vallen niet onder de bevoegdheden van het Vlaams Gewest, maar in alle overwegingen wordt ook het spoor mee in beschouwing genomen”, verzekert het Masterplan. Daarmee krijgt het openbaar vervoer in de Antwerpse regio een flinke duw in de rug. De tramlijnen worden overigens aangevuld met nieuwe en verbeterde park and ride (P+R) mogelijkheden.

Ook de zoektocht naar alternatieven voor het vrachtvervoer is altijd een van de speerpunten van het mobiliteitsplan geweest. Een en ander zal gerealiseerd worden door de zestien bruggen over het Albertkanaal te moderniseren en te verhogen. Zo is er zwaarder containertransport tussen de Antwerpse haven en de containerterminal van Meerhout mogelijk. Bovendien moet ook de oostelijke bretel (de spoorlijn met de A102) eveneens een groot stuk van het vrachtvervoer opvangen.

Liefst 55 kilometer extra fietspad komt er in de Antwerpse agglomeratie, zoals het fietspad langs de haven, het pad Hoboken-Hemiksem, de Districtenroute of de route Kapellen-Antwerpen. Daarvoor werd in 2005 al een budget van 12,4 miljoen euro uitgetrokken. Nieuwe fietspaden die deel uitmaken van het Masterplan (en dus betaald worden met de 5 miljard euro, niet met het oorspronkelijk begrote budget) zijn onder meer een fietsgordel door de randgemeenten, de verbinding Vremde-Borsbeek-Berchem en een fietspad langs het Albertkanaal.

Daarnaast wordt ook de zogeheten ‘groene singel’ weerhouden in de eindversie van het Masterplan 2020. “Door het stedelijk verkeer, dat vandaag de ruimte van de singel inneemt, te verplaatsen naar de bedding van de ring komt er ruimte vrij voor het inrichten van de groene singel”, stelt het Masterplan. Het wordt een groene stadsboulevard met een ringtram, bermen, parken, recreatie en kantoren. Aan het nieuwe justitiepaleis komt een volledige verkeersluwe zone, waardoor je van de binnenstad te voet naar de Konijnenwei kan stappen. Ook wordt er een verbinding gerealiseerd tussen het natuurgebied Hoboken-polder en de zone van de groene singel.

Kris Peeters: “Het nieuwe Masterplan zal in totaal 5 miljard euro kosten, tegenover 3,7 miljard euro voor het oorspronkelijke plan. Aan dit nieuwe plan zijn een aantal projecten toegevoegd waardoor de kostprijs heel wat hoger ligt”, besluit Peeters. Zo kost de aanleg van de A102 afgerond 1 miljard euro, maar de minister-president heeft er vertrouwen in dat de meerkosten geen negatieve impact zullen hebben op andere projecten die in de pijplijn zitten.

De Vlaamse regering gaat uit van een financiering die grotendeels via tolheffing zal verlopen, waarbij de nieuwe tunnel (of brug) allicht wordt ondergebracht in de nv Liefkenshoektunnel. Voorlopig blijven de grote projecten in handen van de Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel (BAM), maar de kans is groot dat de BAM op lange termijn opgaat in de nv Liefkenshoektunnel. Dat staat evenwel nog niet op punt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234