Zaterdag 04/07/2020

Ziektetermijnen

Een maand om te herstellen van een hartinfarct: mag de regering bepalen hoe lang u ziek bent?

Minister De Block wil aanbevolen termijnen bij bepaalde aandoeningen opstellen.Beeld ANP XTRA

Mag een overheid meebepalen hoe lang je thuis blijft bij ziekte? En schept zo’n advies niet vooral de perceptie dat wie langer nodig heeft een plantrekker is? Het idee om voor enkele ziektes ‘uitziektermijnen’ op te stellen, stoot op heel wat vragen.

Komt een patiënt bij de dokter. Die stelt een diagnose, neemt zijn tabelletje, kijkt bij het juiste vakje en schrijft de patiënt een uitziektermijn voor. Dat tabelletje, dat is wat minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld) wil laten opstellen. Want nu zit er volgens haar te veel variatie in die termijnen van patiënten met gelijkaardige klachten.

Ze haalde voor haar plan de mosterd in Frankrijk, waar dergelijke tabelletjes al ingeburgerd zijn. Daar ligt de aanbevolen maximumtermijn bij een hartinfarct tussen de 28 en de 60 dagen, afhankelijk van hoe fysiek belastend de job van de patiënt is. Een gespecialiseerd college bekijkt nu acht aandoeningen, onder andere lagerugpijn, hartinfarct, milde depressie en burn-out en knieprothese.

Volgens minister De Block is er vraag naar zo’n hulpmiddel voor artsen. Ze benadrukt ook dat het om richtlijnen gaat en dus geen verplichting is. “Iedereen mag op zijn twee oren slapen. Het blijft altijd een individuele beslissing van de arts op basis van de medische toestand van de patiënt”, zegt de minister.

Profiteurs

Op twee oren slapen doen ze bij het Vlaams Patiëntenplatform toch niet. Minister De Block mag dan zeggen dat het enkel om richtlijnen gaat, de organisatie vreest dat patiënten straks onder druk gezet zullen worden om sneller opnieuw aan het werk te gaan. “Wat als iemand langer nodig heeft dan de maximumtermijn om te recupereren? Die zal al snel als profiteur worden bestempeld”, stelt directeur Ilse Weeghmans.

Een bezorgdheid die Yvonne Denier, professor Ethiek verbonden aan het Interfacultair Centrum voor Biomedische Ethiek en Recht van de KU Leuven, begrijpt. “Er is op zich niets mis met het opstellen van guidelines. Maar een advies kan soms op de een of andere manier toch een verplichtende connotatie krijgen.”

Artsen kunnen zich bijvoorbeeld onder druk gezet voelen om niet over de maximumtermijn te gaan, omdat ze anders vrezen vragen te krijgen. En ook patiënten kunnen zich scheef bekeken of ‘abnormaal’ voelen, omdat ze langer nodig hebben dan wat als ‘normaal’ omschreven staat.

Een mens is ook geen auto, die je binnenbrengt in de garage en waarvan je weet dat het vervangen van een remblok een aantal uur in beslag neemt. Professor Denier: “Elke patiënt heeft zijn of haar uniek verhaal. Een burn-out van de ene patiënt kan helemaal anders zijn dan de burn-out van de andere. En het behoort enkel tot de diagnostische vrijheid van een arts om in te schatten hoeveel tijd die persoon nodig heeft vooraleer hij weer helemaal of gedeeltelijk kan functioneren in de maatschappij.”

Het mag geen kookboekzorg worden, benadrukt de professor Ethiek. “Als ik een gerecht wil maken en ik heb een recept, dan volg ik dat. In een zorgrelatie is het vaak omgekeerd. Je volgt er best wel de wetenschappelijke evidenties, maar soms is de patiënt er niet bij gebaat om de geijkte wegen te nemen en moet er net van afgeweken worden. Psychiater Dirk De Wachter zei het ooit mooi: ‘Ik hou van stappenplannen en procedures. Op voorwaarde dat ik ze in vraag mag stellen’. Dat vat het zowat samen.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234