Vrijdag 15/10/2021

Een liegende president is niets nieuws

De man die zijn plaats in de geschiedenis verkocht voor de gretige mond van een groupie

Het is nu officieel: de president is een leugenaar. Dat heeft hij zelf toegegeven, onder ede tijdens zijn verhoor en in een televisietoespraak voor heel Amerika. Twee beeldfragmenten die in de nieuwsshows eindeloos herhaald werden - Clintons verontwaardigde ontkenning van zijn seksuele relatie met Monica Lewinsky in januari, gevolgd door zijn schaapachtige bekentenis van maandagavond - werden in het nationale netvlies gebrand. Bleven de gevoelens van gêne, beschaamdheid en irritatie over het buitenhangen van de vuile was van een man die geacht wordt om het hele land te vertegenwoordigen.

"Amerikanen verwachten niet anders dan dat hun politieke leiders liegen", schrijft Dick Polman in de Philadelphia Inquirer. "In die zin profiteert Clinton van het veelvuldige bedrog tijdens de laatste dertig jaar." Bijna elke naoorlogse president werd op leugens betrapt. Eisenhower loog over het U2-incident, Johnson loog over het incident in de Golf van Tonkin dat hij gebruikte om de Vietnam-oorlog te escaleren, Nixons leugens waren niet te tellen, Reagan loog over Iran-Contra en doorspekte bijna elke speech met onwaarheden. Al dat bedrog had verstrekkende politieke gevolgen. Daarnaast lijken Clintons leugens haast onschuldig. Ook wat hun seksuele gedrag in het Witte Huis betreft, hebben voorgangers het bonter gemaakt dan hij. Roosevelt leefde er min of meer openlijk met zijn maîtresse, Harding verwekte er een onwettig kind, Kennedy stoeide met naakte vrouwen in het zwembad van het Witte Huis. Clinton's reputatie op dat vlak belette overigens niet dat hij verkozen en herkozen werd. De crisissfeer die in Washington gecreëerd werd toen zijn relatie met Lewinsky in januari uitlekte, deed zijn populariteit nog groeien. Alsof de publieke opinie zijn tegenstanders wou straffen omdat ze zo'n heisa maakten over bijkomstigheden. Maar toen ging het over geruchten, nu gaat het over feiten die deel uitmaken van een strafrechtelijk onderzoek.

"Er zijn geen precedenten", benadrukt opiniepeiler Andrew Kohut. "Niemand weet hoe de publieke opinie zal reageren." Hij strelt dat Clintons populariteit aanvankelijk hoog zal blijven maar kan afbrokkelen naarmate de irritatiefactor toeneemt. Tenzij het schandaal nu over z'n hoogtepunt heen is en overwaait. Dat is wat Clinton hoopt. Zijn televisietoespraak was in de eerste plaats een poging om de publieke opinie te mobiliseren, een pleidooi om zijn kwelduivels de mond te snoeren en hem ongestoord te laten regeren.

Als de publieke opinie hem volgt, heeft hij het pleit voorlopig gewonnen. Zolang het economische klimaat gunstig blijft in de VS, zullen de Republikeinen het wellicht niet wagen om hem frontaal aan te vallen. Ze zullen wel proberen de Congresverkiezingen in november te winnen door te stellen dat Clintons bewezen onbetrouwbaarheid een Republikeins tegengewicht noodzakelijk maakt.

Binnen enkele weken zal Ken Starr zijn rapport indienen. Verwacht wordt dat hij daarin zal proberen aantonen dat Clintons leugens over Lewinsky deel uitmaken van een systematisch patroon van bedrog dat over veel meer gaat dan seks. En dat Clinton niet alleen meineed heeft gepleegd maar ook anderen heeft aangezet tot meineed en obstructie heeft gepleegd van het gerechtelijke onderzoek.

Maar niemand weet wat Starr kan bewijzen en kan dus de implicaties van zijn rapport voorspellen. Toch is de gangbare opinie dat ook dit rapport de president wellicht niet ten val zal brengen. Sommigen menen nochtans dat dit het beste zou zijn dat hem en zijn partij kan overkomen. Clinton zou de geschiedenis ingaan als een president die voorspoed bracht maar domweg werd geslachtofferd door een dolgedraaid rechtssysteem, terwijl vice-president Gore fris en onbezoedeld de verkiezingen van 2000 zou winnen.

Het meest waarschijnlijke scenario echter is dat Clinton zijn tweede termijn kan afmaken, mankend, vernederd en onder voortdurend spervuur. In dat geval zullen toekomstige generaties zich Clinton niet herinneren voor wat hij verwezenlijkt heeft, maar als een man die zijn plaats in de geschiedenis verkocht voor de gretige mond van een groupie.(TR)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234