Woensdag 26/01/2022

Een lastige klant

TITEL
De avonturen van Alice in Wonderland

AUTEUR
Lewis Carroll

ONTWERP
Sir John Tenniel

UITGEVERIJ
Macmillan (1865)

In de winter van 1864 was Lewis Carroll (pseudoniem van Charles Lutwidge Dodgson) op zoek naar een tekenaar voor de cover en illustraties van zijn eerste kinderboek. Hij had een virtuoos nodig, iemand die alle rare kronkels en personages van zijn boek op papier kreeg.

Zijn oog viel op de politieke cartoon die elke week in het satirische blad Punch verscheen. Het was een gedetailleerde houtsnede vol kleine lijntjes met veel aandacht voor de expressie van de figuren. In een hoek van de prent stonden de zwierige initialen van John Tenniel.

Carroll besloot dat Tenniel zijn eerste roman, De avonturen van Alice in Wonderland, zou illustreren. Tenniel zelf daarentegen was nooit overtuigd van zijn eigen tekeningen. Hij beschreef in een brief hoe hij altijd bang was wanneer Punch met de post arriveerde. "Ik laat het altijd over aan mijn zus. Zij opent het en geeft het opengeslagen blad door. Dan werp ik er één blik op en krijg ik mijn wekelijkse pijnscheut."

Carroll bestelde 34 gegraveerde lijntekeningen en Tenniel aanvaardde, ook al had hij niets met kinderboeken en nam de wekelijkse politieke cartoon voor Punch veel tijd in beslag.

Voor Alice in Wonderland paste hij de technieken toe die hij ook voor zijn grappen gebruikte. Hij liet zijn lijntekeningen omzetten in houtgravures en smokkelde hier en daar een cartoon in het boek. Zo zit Alice in de trein met de eerste minister van dat moment, Benjamin Disraeli, en de Witte Ridder lijkt met zijn enorme snor en slanke bouw erg op Tenniel zelf.

Voor de covers van de verschillende edities liet hij steeds een enkele tekening van een personage in gouddruk op een rode kaft drukken. Er bestaan versies met Alice, de Hartenkoningin en deze, met het witte konijn.

Carroll was geen makkelijke klant. Zijn instructies en opmerkingen waren erg specifiek. Zo suggereerde hij bepaalde plekken in Oxford die Tenniel als decors kon gebruiken. De Mad Hatter moest lijken op een excentrieke meubelverkoper uit Oxford.

Ook stuurde hij Tenniel een foto van Mary Hilton Badcock, een klein meisje met wie hij bevriend was. Hij wou dat zij model zou zitten voor Alice. Tot Carrolls ontzetting weigerde de tekenaar. Later klaagde de schrijver in brieven over die afwijzing. "Meneer Tenniel is de enige artiest met wie ik werkte die pertinent weigerde een model te gebruiken. Hij verklaarde dat hij dat niet nodig had (...)! Ik durft te denken dat hij zich heeft vergist. Hij heeft verschillende prenten van Alice getekend die totaal uit proportie zijn, met een hoofd dat duidelijk te groot is en voeten die duidelijk te klein zijn."

Geen vrienden

Tijdens het graveren van de houtsnedes liet Carroll verschillende prenten herzien, een dure zaak. De instructies van Carroll maakten Tenniel volgens sommige biografen hoorndol. Zijn ergernis over Carrolls perfectionisme was zo groot dat hij bijna weigerde het vervolg van Alice in Wonderland te illustreren. Tenniel deed er tweeënhalf jaar over om de opdracht voor Achter de spiegel en wat Alice daar aantrof (Through the Looking-Glass) te aanvaarden.

Vrienden zijn de twee nooit geworden. Toen Carroll een paar jaar later bij Tenniel informeerde om een boek te illustreren, antwoordde die dat hij elke behoefte om kinderboeken te tekenen vreemd genoeg verloren had na hun laatste samenwerking.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234